Artçı Şok — Şiddet Dolu Bir Dünyada Travmayla Baş Edebilmek
Uygun
- Hayvan hakları, ekoloji ve insan hakları alanında çalışan aktivist ve gönüllülere
- Tükenmişlik ve «tanıklık travması» yaşayan sosyal hizmet çalışanlarına, kurtarma ekiplerine
- Aktivistlerle çalışan psikologlara ve örgüt yöneticilerine
Uygun değil
- Tarafsız, klinik bir travma kitabı arayanlara
- Radikal siyasi ve vegan bakışlara katılmayanlara — kitap bunları ön kabul olarak alıyor
- Ağır bir psikolojik durumda olup profesyonel tedavi yerine kitap arayanlara
Yazarın çıkış noktası net: şiddete karşı mücadele edenler de ondan yara alıyor. «Yüksek riskteki aktivist» kavramı geniş tutuluyor — yalnızca büyük örgütlerin maaşlı çalışanları değil, yoksul mahalledeki bütün sokak kedilerinin sorumluluğunu üstlenen isimsiz kadın, lisede açılan genç, polis şiddetine, gözaltıya, biber gazına maruz kalan eylemci, afet bölgelerinde temizlik yapan gönüllü. jones özellikle «tanıklığı» vurguluyor: başkasının acı çektiğini görüp yardım edememek, insanı kendi yarasından daha çok sarsabiliyor.
Kitabın en ilginç fikri «seçim» üzerine. Aktivistler çoğu zaman travma riskini bile bile seçiyor ve bu yüzden kendilerini mağdur saymaya, yardım istemeye hakları olmadığını düşünüyorlar — travmadan sağ kalanlara özgü kendini suçlama burada daha da güçleniyor. Ama yazara göre bu seçim aynı zamanda bir panzehir: kendi kararını vermiş ve etkili bir eylemde bulunmuş olma hissi, kişinin krizden sonra ayağa kalkmasına yardım ediyor. İyileşme için Judith Herman’ın modelinden üç unsur (sığınak, bellek ve yas, bağ) alınıyor, yazar dördüncüsünü — barışmayı — ekliyor.
Pratik bölüm sade ve yararlı: iyi uyuyun, su için, her gün biraz açık havaya çıkın, bedeninizi dinleyin; riskli bir eylemden önce prova yapın, başarıyı canlandırın, önceki geceyi içkiyle geçirmeyin; eylem sırasında nefesinize dikkat edin, kendinizle sakinleştirici bir dille konuşun; sonra yoldaşlarınızla konuşun. Öneriler sporcu hazırlığına benzetiliyor ve yalnızca aktivistler için değil, stresli mesleklerde çalışan herkes için işe yarar görünüyor. «Zaman planlaması» fikri de yerinde: her an acil görünse de durmadan koşan insan ne hayatta kalır ne de etkili olur.
Zayıf yan, dünya görüşünün her şeye sinmiş olması. Vegan beslenme ruh sağlığı önerisi olarak sunuluyor, market kuyruğundaki et «kanlı vücut parçaları» olarak betimleniyor, bir tanıdığın ABD bayraklarında gamalı haç görmesi anlayışla aktarılıyor. Notlarda ataerkinin kökeni üzerine James DeMeo’nun tartışmalı «Saharasya» kuramı «güçlü» bulunuyor. Kitap yasadışı doğrudan eylemleri de doğal bir arka plan olarak kabul ediyor. Bunları paylaşmayan okur için metin sık sık yorucu ve tek yanlı olacaktır.
Sonuç olarak: bu, travma üzerine bilimsel bir kitap değil, hareketin içinden yazılmış empatik bir rehber. İşinde sürekli acıya tanıklık eden ve tükenmişliğin eşiğine gelen biri için — özellikle hayvan hakları ve ekoloji hareketlerinde — değerli sayfalar var; daha geniş bir okur ise pratik kısmı alıp ideolojik katmanı bir kenara koymak zorunda kalacak.
- Aktivizme özgü travmayı («artçı şok») ayrıca tanımlama çabası
- Aktivist, yoldaş, örgüt, terapist ve cemaat için ayrı öneri bölümleri
- Herman’ın iyileşme modelinin geniş bir «ekolojik» yaklaşımla genişletilmesi
Yazarın iyileşme modelinin ana kaynağı — travma üzerine klasik eser
TSSB’yi daha tarafsız ve klinik bir dille anlatıyor
Başkalarının acısıyla çalışanlarda ikincil travma ve tükenmişlik
Okunan kısım «Biz kimiz», «Artçı depremin ayırt edici özellikleri», «Kurtuluş» bölümünün girişi ve «Sığınak» kısmı, «Aktivistlere öneriler»den oluşur.
Bir sorununuz varsa bize yazın. Yayınevi, yazar, hak sahibi ya da sadece okuyucu — fark etmez. Bu incelemede telif hakkı açısından sorunlu bir şey varsa, inceleme yazarı sitenin kurallarını ihlal etmişse, ya da sadece bir öneriniz ya da şikayetiniz varsa, hey@kitabdanevar.com adresine yazın. Meseleyi mahkemeye taşımadan, kendi aramızda çözmek istiyoruz: başvuruyu 48 saat içinde inceliyor, gerekirse incelemeyi düzeltiyor ya da tamamen kaldırıyoruz.
