Asya
Uygun
- Türk aile dramlarını ve «zorunlu evlilikten aşka» romantizmini sevenlere
- Namus cinayeti, aile baskısı gibi toplumsal konulara edebi bir yaklaşım arayanlara
- Dizi tadında, duygusal hikâyelerden hoşlananlara
Uygun değil
- Kadına yönelik ağır şiddet sahnelerinden etkilenen okurlara
- İnce psikolojik çözümleme ve edebi dil bekleyenlere
- «Kadını erkek kurtarır» kalıbından rahatsız olanlara
Açılış sahnesi bir Türk romantizmi için alışılmadık derecede sert. Gece, eski tren garında Asya dizlerinin üzerine çökmüş; ağzı burnu kan içinde, ağabeyi Çetin silahı başına dayamış, babası Hasan Bey ise başıyla «Sık!» işareti veriyor. Yazar burada üçüncü tekil şahıs anlatımın imkânını kullanarak katillerin de iç dünyasına giriyor: Çetin hapiste geçireceği yılları düşünüyor ama iki yaşındaki bebeğini düşünmüyor, çünkü «düşünürse işin içinden çıkamaz»; baba ise kızını okumaya gönderdiğine pişman, «Zengin bir kocaya verip kurtulacaktı en baştan» diye düşünüyor. Metnin açık sorusu — «Ne garip bir kavramdı namus? Bir kadının ölümüyle bütün erkeklerin, bütün ailenin namusu temizleniyordu» — romanın eleştirel duruşunu gösteriyor.
Ömer Asaf'ın tanıtımı paralel kurulmuş: o gün doktor ona çocuğunun olamayacağını söylemiş ve o, hiçbir kadının hayatını karartmaya hakkı olmadığını düşünerek kalbini «kilitlemeye» karar vermiş. Tam bu yaralı haliyle gara gelmesi ve ilçenin tanınan, «sözünün eri» marangozu olarak araya girmesi dramatik açıdan iyi düşünülmüş: çocuk isteyip sahip olamayacak adam başkasının çocuğunu kabul ediyor. Çetin'in alaycı «Nikâhına mı alacaksın?» sorusuna verilen «Derdiniz buysa alırım» cevabı romanın ana düğümü.
Sahnenin en acı ayrıntısı pazarlık: baba «karnı çıkmadan» bir hafta içinde nikâh ister, ağabey ise fırsattan yararlanıp Ömer'e olan eski borçlarının silinmesini talep eder. Ömer «giden para olsun» diye kabul eder — «İnsanlık çoktan elden gittikten sonra paranın ne önemi vardı?» Bu küçük ayrıntılar taşra hayatının ikiyüzlülüğünü, bir kadının hayatının nasıl «pazarlık» konusuna dönüştüğünü keskin biçimde gösteriyor.
Kız isteme sahnesi ise tonu değiştiriyor ve dizi komedisi unsurları getiriyor: Asya titreyen elleriyle kahveyi Ömer'in pantolonuna döküyor, yengesi kahveye fazla tuz atıyor, kayınvalide Neriman Hanım «Yandı evladım!» diye kıyameti koparıyor, Ömer'in ikizi Leyla ise her şeyi telefonla kaydediyor. Makyajla saklanan morluklar bu hafif anların altında gerçeğin ne kadar ağır olduğunu hatırlatıyor. Lavabonun önündeki kısa konuşma — «Evlenmeyeceğim seninle.» — «Ölmek mi istiyorsun Asya?» — iki kahramanın çıkmazını iyi özetliyor.
Zayıf yanlar: bazı karakterler — özellikle baba ve ağabey — tek boyutlu «kötü adamlar», kayınvalide figürü ise türün kalıbından çıkmıyor. Anlatım sık sık duyguları doğrudan açıklıyor. Buna rağmen «Asya», namus cinayeti konusunu popüler romantizm okuruna ulaştırma çabasıyla dikkate değer.
- Üçüncü tekil şahısla, birkaç karakterin iç dünyasına geçen anlatım
- Sert dram ile dizi tadında mizah arasında ton geçişleri
- Küçük ilçe ortamının, komşuluk ve aile ilişkilerinin ayrıntılı anlatımı
Namus cinayetinden kurtulan genç bir kadını anlatan ünlü Türk romanı
Namus cinayeti konusunu bir ailenin kuşaklar boyu hikâyesi üzerinden işleyen roman
Aynı türde, mahalle ortamında geçen başka bir Türk romantizmi — sitemizde incelemesi var
Ömer Asaf garda verdiği söze sadık kalır: ertesi akşam anne babası Yakup Bey ve Neriman Hanım, ikiz kız kardeşi Leyla ile Asya'yı istemeye gelir. Neriman Hanım aslında oğlu için Oya adında başka bir kızı düşündüğünden Asya'ya soğuk davranır. Hasan Bey kızını verir, Ömer ise babasının «Haftaya söz keselim» önerisine «Yarın keseriz» diye karşılık verir.
Ömer Asaf'ın amacı Asya'yı kurtarmak ve bir çıkış yolu bulmaktır — bu nikâhın gerçekten kıyılacağına inanmıyordur. Asya ise ona güvenmez ve kaçmakla ölüm arasında bir seçim yapmaya çalışır. Leyla'yla alışverişe gitme planı Ömer'in gizli niyetlerine işaret eder.
Bir sorununuz varsa bize yazın. Yayınevi, yazar, hak sahibi ya da sadece okuyucu — fark etmez. Bu incelemede telif hakkı açısından sorunlu bir şey varsa, inceleme yazarı sitenin kurallarını ihlal etmişse, ya da sadece bir öneriniz ya da şikayetiniz varsa, hey@kitabdanevar.com adresine yazın. Meseleyi mahkemeye taşımadan, kendi aramızda çözmek istiyoruz: başvuruyu 48 saat içinde inceliyor, gerekirse incelemeyi düzeltiyor ya da tamamen kaldırıyoruz.
