Asya
Uyğundur
- Türk ailə dramları və «məcburi nikahdan sevgiyə» romantikasını sevənlərə
- Namus qətli, ailə basqısı kimi ictimai mövzulara bədii yanaşma axtaranlara
- Televiziya serialı tonunda, emosional hekayələrdən zövq alanlara
Uyğun deyil
- Qadına qarşı ağır zorakılıq səhnələrindən təsirlənən oxuculara
- İncə psixoloji təhlil və ədəbi dil gözləyənlərə
- «Qadını kişi xilas edir» qəlibindən narahat olanlara
Açılış səhnəsi türk romantikası üçün qeyri-adi dərəcədə sərtdir. Gecə, köhnə dəmiryolu stansiyasında Asya diz üstə çöküb; ağzı-burnu qan içindədir, qardaşı Çetin silahı başına dayayıb, atası Həsən bəy isə «Sık!» — «Vur!» — deyir. Müəllif burada üçüncü şəxs nəsrinin imkanından istifadə edib qatillərin də daxili aləminə girir: Çetin həbsdə keçirəcəyi illəri düşünür, amma iki yaşlı körpəsini düşünmür, çünki «düşünsə işin içindən çıxa bilməz»; ata isə qızını oxumağa göndərdiyinə peşman olub «varlı bir ərə verib qurtulmalıydım» deyə düşünür. Mətnin açıq sualı — «Nə qəribə anlayışdır namus: bir qadının ölümü ilə bütün kişilərin namusu təmizlənir» — romanın tənqidi mövqeyini göstərir.
Ömer Asafın təqdimatı paralel qurulub: həmin gün həkim ona uşağı ola bilməyəcəyini deyib və o, heç bir qadının həyatını qaraltmağa haqqı olmadığını düşünərək ürəyini «kilidləmək» qərarına gəlib. Məhz bu yaralı halında stansiyaya gəlib çıxması və qəsəbənin tanınmış, «sözünün əri» dülgəri kimi müdaxilə etməsi dramatik baxımdan yaxşı düşünülüb: uşaq istəyib ola bilməyən kişi başqasının uşağını qəbul edir. Çetinin istehzalı «Nədir, nikahına alacaqsan?» sualına «Dərdiniz buysa, alaram» cavabı romanın əsas düyünüdür.
Səhnənin ən acı detalı sövdələşmədir: ata bir həftə ərzində nikah tələb edir ki, «qarın görünməsin», qardaş isə fürsətdən istifadə edib Ömerə olan köhnə borcunun silinməsini istəyir. Ömer «gedən pul olsun» deyə razılaşır — «insanlıq əldən gedəndən sonra pulun nə əhəmiyyəti var?» Bu kiçik detallar qəsəbə həyatının ikiüzlülüyünü, qadının həyatının necə «pazarlıq» mövzusuna çevrildiyini kəskin şəkildə göstərir.
Elçilik səhnəsi isə tonu dəyişir və serial komediyası elementləri gətirir: Asya titrəyən əlləri ilə qəhvəni Ömerin şalvarına tökür, yengəsi qəhvəyə həddən artıq duz atır, qayınana Neriman xanım «oğlumu yandırdı!» deyə hay-küy salır, Ömerin əkiz bacısı Leyla isə hər şeyi telefonla lentə alır. Makiyajla gizlədilmiş göyərmələr bu yüngül anların altında həqiqətin necə ağır olduğunu xatırladır. Lavabonun qarşısındakı qısa söhbət — «Səninlə evlənməyəcəyəm» — «Ölmək istəyirsən, Asya?» — iki qəhrəmanın vəziyyətinin çıxılmazlığını yaxşı ümumiləşdirir.
Zəif tərəflər: bəzi personajlar — xüsusən ata və qardaş — birölçülü «pis adamlar»dır, qayınana obrazı isə janrın qəlibindən çıxmır. Nəsr tez-tez hissləri birbaşa izah edir. Buna baxmayaraq, «Asya» namus qətli mövzusunu kütləvi romantika oxucusuna çatdırmağa cəhd etməsi ilə diqqətəlayiqdir.
- Üçüncü şəxsdən, bir neçə personajın daxili aləminə keçən anlatım
- Sərt dram ilə serial tipli yumor arasında ton dəyişiklikləri
- Kiçik qəsəbə mühitinin, qonşuluq və ailə münasibətlərinin detallı təsviri
Namus qətlindən xilas olan gənc qadın haqqında məşhur türk romanı
Namus qətli mövzusunu bir ailənin nəsillər boyu hekayəsi üzərindən işləyən roman
Eyni janrda, məhəllə mühitində keçən başqa bir türk romantikası — saytımızda icmalı var
Ömer Asaf stansiyada verdiyi sözə sadiq qalır: ertəsi axşam valideynləri Yakup bəy və Neriman xanım, əkiz bacısı Leyla ilə birlikdə Asyanı istəməyə gəlir. Neriman xanım əslində oğlu üçün Oya adlı başqa qızı nəzərdə tutduğu üçün Asyanı soyuq qarşılayır. Həsən bəy razılıq verir, Ömer isə atasının «gələn həftə nişan edək» təklifinə «sabah edərik» deyə cavab verir.
Ömer Asafın məqsədi Asyanı xilas etmək və bir yol tapmaqdır — o, bu nikahın həqiqətən baş tutacağına inanmır. Asya isə ona etibar etmir və qaçmaqla ölüm arasında seçim etməyə çalışır. Leyla ilə alış-verişə getmək planı Ömerin gizli niyyətlərinə işarə edir.
Problem görürsünüzsə bizə yazın. Nəşriyyat, müəllif, hüquq sahibi və ya sadəcə oxucu — fərqi yoxdur. Bu icmalda təlif hüququ baxımından problemli bir şey varsa, icmal yazarı saytın qaydalarını pozubsa, yaxud sadəcə təklifiniz və ya iradınız varsa, hey@kitabdanevar.com ünvanına yazın. Məsələni məhkəməyə aparmadan, öz aramızda həll etmək istəyirik: müraciəti 48 saat ərzində araşdırır, lazım gələrsə icmalı düzəldir və ya tamamilə silirik.
