Büyük Kapatılma (Seçme Yazılar 3)
Uygun
- Foucault'nun "Deliliğin Tarihi" eserinin arka planını daha derli toplu bir biçimde anlamak isteyenlere
- Hapishane, hastane gibi kurumların "doğal" değil, tarihsel/siyasi kurgular olduğunu görmek isteyenlere
- Felsefi metinleri orijinal söyleşi/makale formatında (akademik monografi değil) okumayı sevenlere
- Foucault'nun biyografisiyle (kitabın girişindeki) eserleri arasında bağ kurmak isteyenlere
Uygun değil
- Foucault'yu ilk kez okuyacak, "Kelimeler ve Şeyler" gibi ana eserlerden başlamak isteyenlere
- Akademik felsefi söylemden uzak, sade dilde yazılmış bir kitap arayanlara
- Tam "Deliliğin Tarihi" monografisini bekleyip bunun yerine kısa bir önsöz bulacağını bilmeyenlere
Ferda Keskin'in girişi Foucault'nun ana tezini sunar: 17. yüzyıl Avrupası'nda meydana gelen büyük değişimin en önemli anı, 1656'da Paris'te Hôpital général (genel hastane) adlı kurumun kurulmasıydı — birkaç ay içinde Paris nüfusunun önemli bir kısmı (300 bin nüfusun en az altı bini) bu kurumda gözetim altına alındı.
Foucault, Hôpital général'in işleyişi ya da amacı bakımından hiçbir tıbbi ilişkisi olmadığını vurgular — tam tersine, bu kurum o dönemde Fransa'da örgütlenmekte olan monarşik-burjuva düzenin önemli bir parçası, hatta bir makamıydı.
Aynı yıllarda tüm Avrupa'da benzer süreçler yaşandı: deliler, hastalar, fakirler, eşcinseller gibi farklı özellikler taşıyan karışık bir grup — hepsi bedensel özürlü oldukları ya da başka nedenlerle çalışamayan veya çalışmak istemeyen, sabit iş ve evi olmayan insanlardı — hiç ayrım gözetilmeden aynı yerlere kapatıldı.
Foucault, akıl hastanesi, hastane ya da hapishane gibi modern kapatma kurumlarının 17. yüzyıla kadar var olmadığına dikkat çeker — suçluların tutulduğu hücreler bir ceza aracı değil, bir tür mahkeme bekleme odası işlevi görüyordu.
Metin, kapatılmanın arkasındaki ekonomik mantığı açıklar: işsizliğin olmadığı ve ücretlerin yüksek olduğu dönemlerde ucuz iş gücü sağlamak, işsizlik döneminde ise aylaklığı ortadan kaldırıp isyanlara karşı toplumsal koruma sağlamak — bu ilişki, 17. yüzyılda kapitalizmin işsizlik ve isyan sorunlarıyla karşılaştığı anda ortaya çıktı.
- Akademik makale/söyleşi formatı — her metin bağımsız okunabilir, ardışık bir monografi değil
- Girişte (s. 7-9) Foucault'nun tam biyografisi verilir — eserlerin kronolojik bağlamını anlamaya yardımcı olur
- Fransızca orijinalinden (Gallimard, "Dits et écrits") titiz, akademik bir çeviri
- Yoğun felsefi-tarihsel terminoloji, geniş bir referans aparatı (dipnotlar)
Aynı yazarın hapishanenin doğuşunu daha ayrıntılı inceleyen ana monografisi
Bu kitaptaki 'Büyük Kapatılma' tezisinin ilk kez tam olarak işlendiği orijinal eser
Okunan kısmın sonunda metin kapatılmanın ardındaki ekonomik mantığı açıklar: işsizliğin olmadığı ve ücretlerin yüksek olduğu dönemde ucuz işgücü sağlamak, işsizlik döneminde ise aylaklığı ortadan kaldırıp isyanlara karşı toplumsal koruma yaratmak. Bu ilişki 17. yüzyılda kapitalizmin işsizlik ve isyan sorunlarıyla karşılaştığı anda ortaya çıkar.
Bir sorununuz varsa bize yazın. Yayınevi, yazar, hak sahibi ya da sadece okuyucu — fark etmez. Bu incelemede telif hakkı açısından sorunlu bir şey varsa, inceleme yazarı sitenin kurallarını ihlal etmişse, ya da sadece bir öneriniz ya da şikayetiniz varsa, hey@kitabdanevar.com adresine yazın. Meseleyi mahkemeye taşımadan, kendi aramızda çözmek istiyoruz: başvuruyu 48 saat içinde inceliyor, gerekirse incelemeyi düzeltiyor ya da tamamen kaldırıyoruz.
