Büyük Kapatılma (Seçme Yazılar 3)

Ferda Keskinin girişi Fukonun əsas tezini təqdim edir: XVII əsr Avropasında baş verən böyük dəyişikliyin ən mühüm anı 1656-cı ildə Parisdə Hôpital général (ümumi xəstəxana) adlı qurumun yaradılması idi — bir neçə ay ərzində Paris əhalisinin əhəmiyyətli hissəsi (300 min nəfərdən azı 6 min) bu qurumda nəzarətə alındı.

Fuko vurğulayır ki, Hôpital généralın işləyiş tərzi və ya məqsədi baxımından heç bir tibbi əlaqəsi yox idi — əksinə, bu, o dövrdə Fransada təşkil olunan monarxik-burjua nizamının mühüm bir hissəsi, hətta bir orqanı idi.

Eyni illərdə bütün Avropada oxşar proseslər baş verdi: dəlilər, xəstələr, kasıblar, homoseksuallar kimi müxtəlif xüsusiyyətli insanlardan ibarət qarışıq bir qrup — hamısı bədən qüsuru üzündən və ya başqa səbəblərlə işləyə bilməyən/işləmək istəməyən, sabit iş və evi olmayan insanlar idi — ayrım qoyulmadan eyni yerlərə qapadıldı.

Fuko qeyd edir ki, dəlixana, xəstəxana və ya həbsxana kimi müasir qapadılma qurumları XVII əsrə qədər mövcud deyildi — cinayətkarların saxlandığı hüceyrələr cəza vasitəsi deyil, məhkəmə gözləmə otağı funksiyası daşıyırdı.

Mətn qapadılmanın arxasındakı iqtisadi məntiqi açıqlayır: işsizlik olmadığı və maaşlar yüksək olduğu dövrlərdə ucuz işçi qüvvəsi təmin etmək, işsizlik dövründə isə aylaqlığı aradan qaldırıb üsyanlara qarşı sosial müdafiə yaratmaq — bu münasibət, XVII əsrdə kapitalizmin işsizlik və üsyan problemləri ilə üzləşdiyi anda meydana çıxdı.

• Akademik məqalə/müsahibə formatı — hər mətn müstəqil oxuna bilər, ardıcıl monoqrafiya deyil
• Girişdə (səh.7-9) Fukonun tam bioqrafiyası verilir — əsərlərin xronoloji kontekstini anlamağa kömək edir
• Fransız orijinalından (Gallimard, "Dits et écrits") diqqətli, akademik tərcümə
• Sıx fəlsəfi-tarixi terminologiya, geniş istinad aparatı (haşiyələr)