İnsanın Yolculuğu — Dünya Tarihine Kısa Bir Giriş
Uyğundur
- Dünya tarixinə "hadisə siyahısı" kimi deyil, böyük mövzular və dönüş nöqtələri ətrafında təşkil olunmuş bir hekayə kimi yanaşmaq istəyən oxuculara
- Kosmoloji/geoloji tarixdən insan sivilizasiyasına qədər olan böyük mənzərəni bir kitabda görmək istəyən maraqlı oxuculara
- Akademik dəqiqliyi qorumaqla, ağır terminologiyasız, aydın izahlar axtaran oxuculara
Uyğun deyil
- Konkret bir dövr və ya region haqqında dərin, ixtisaslaşmış tədqiqat axtaran oxuculara — bu, geniş miqyaslı bir giriş kitabıdır
- Sırf faktlar və tarixlər siyahısı formatında ənənəvi dərslik istəyən oxuculara — kitab tematik, sual-əsaslı bir yanaşma seçir
Reilli kitaba 14 milyard il əvvəlki Böyük Partlayışla başlayır və bir neçə səhifədə Yerin formalaşmasını (5 milyard il əvvəl), ilk həyatın yaranmasını (4 milyard il əvvəl) və "Paleozoik", "Mezozoik" və "Senozoik" adlanan üç böyük "həyat partlayışı" dövrünü izləyir — hər birinin arasında kütləvi məhv olma prosesləri ilə.
Xüsusilə diqqətçəkici hissə müəllifin indiki dövrü "altıncı kütləvi məhv olma" kimi təqdim etməsidir — o vurğulayır ki, bu dəfə səbəb meteorit və ya vulkan deyil, tək bir növün (insanın) təsiridir, və bu proses tarixi normadan minlərlə dəfə sürətlidir.
Kontinentlərin sürüşməsi və iqlim dəyişikliyi bölmələrindən sonra kitab "İnsanın Kökənləri"nə keçir — Darvinin təbii seçmə nəzəriyyəsini onun tarixi kontekstində (19-cu əsr İngiltərəsinin sənaye inqilabı) izah edir, sonra müasir molekulyar biologiyanın DNS müqayisələri ilə Darvinin fərziyyələrini necə təsdiqlədiyini göstərir: insan və şimpanzenin ortaq əcdadı təxminən 7 milyon il əvvəl yaşayıb.
Fəsil hominidlərin fiziki dəyişikliklərini (dik duruş, kiçilmiş çənə, böyüyən beyin) izləyir və konkret nümunələr göstərir — Ardipithecus (4-6 milyon il əvvəl), Australopithecus (o cümlədən məşhur "Lucy" skeleti, 3,2 milyon il əvvəl) — bunların hər birinin insan təkamülü baxımından nə mənaya gəldiyini izah edərək.
- Nəhəng zaman miqyasını (milyardlarla il) konkret, əlaqələndirilə bilən müqayisələrlə (İngilis daş ustalarının sənaye işçilərinə yer verməsi kimi) canlandırır
- Elmi konsepsiyaları (DNS-analizi, təbii seçmə) tarixi kəşf kontekstində izah edir, sadəcə nəticələri sadalamır
- Geniş elmi ədəbiyyata konkret istinadlarla (Science, New York Times məqllələri) dayanır, mötəbərlik qazandırır
- Fəsil başlıqları sual formatında deyil, mövzu-adı formatındadır, amma hər alt-bölmə konkret bir tarixi/elmi sual ətrafında qurulur
Saytda mövcud, oxşar geniş-miqyaslı dünya tarixi yanaşmasını coğrafi determinizm perspektivindən davam etdirən başqa bir əsər
Kitabın qalan 9 fəsli — bu icmal yalnız 1-ci fəslin ilk hissəsini əhatə edir
1-ci Fəslin qalan hissəsi insanların qlobal köçünü, irq və mədəniyyət fərqlərinin mənşəyini və kənd təsərrüfatının (əkinçilik/maldarlıq) yaranmasını əhatə edir. Bundan sonra kitab 9 fəsil boyu davam edir: Şəhər-Dövlət və İmperiyaların yaranışı, Avropanın klassik mədəniyyətləri (Yunanıstan, Roma, Hindistan, Çin), Avrasiyada İpək Yolu və dinlərin yayılması, orta əsrlər dünyası, Avropa müstəmləkəçiliyi və qlobal ticarət, sənaye inqilabı, demokratiya və bərabərlik hərəkatları, 20-ci əsrin böhranları və müasir qloballaşma.
Kitab boyu Reilli eyni metodu təkrarlayır: hər fəsil geniş bir sual ilə açılır (məsələn, "zənginliyin mənbələri nədir?", "inqilabların səbəbi nədir?") və cavabı bütün insan tarixindən nümunələrlə axtarır, sırf xronoloji təsvirdən çəkinir. Kitab konkret desəbi mövzuları izləyir: kənd təsərrüfatı, şəhərlər, dəmir, yazı, universal dinlər, qlobal ticarət, sənayeləşmə, demokratiya və ədalət.
Problem görürsünüzsə bizə yazın. Nəşriyyat, müəllif, hüquq sahibi və ya sadəcə oxucu — fərqi yoxdur. Bu icmalda təlif hüququ baxımından problemli bir şey varsa, icmal yazarı saytın qaydalarını pozubsa, yaxud sadəcə təklifiniz və ya iradınız varsa, hey@kitabdanevar.com ünvanına yazın. Məsələni məhkəməyə aparmadan, öz aramızda həll etmək istəyirik: müraciəti 48 saat ərzində araşdırır, lazım gələrsə icmalı düzəldir və ya tamamilə silirik.
