Burma Günleri
Uygun
- İngiliz sömürgeciliğinin günlük mekanizmasını — bürokrasi, kulüp kültürü, ırksal hiyerarşi — içeriden görmek isteyen okurlara
- Orwell'in sonraki eserlerindeki (Hayvan Çiftliği, 1984) iktidar ve kendini kandırma temalarının kökenini izlemek isteyenlere
- Yavaş, karakter merkezli, psikolojik gerilimi olay örgüsü hızından üstün tutan klasik edebiyat severlere
- Yalnızlık ve ait olamama duygusunu keskin, alaycı bir dille okumak isteyenlere
Uygun değil
- Hızlı, olaylarla dolu, gerilimi ilk sayfalardan kuran bir roman arayanlara
- 1930'ların sömürge dilinde (dönemin karakterlerinin ağzından ırkçı ifadeler dahil) rahatsız olacak okurlara — kitap bu dili eleştirmek için kullanıyor, ondan haz almak için değil
- Rahatlatıcı, umut verici bir final bekleyen okurlara
Roman, U Po Kyin'in verandasında, güneşin altında gözünü bile kırpmadan oturan, en dipten yukarı tırmanmış bir memurun portresiyle açılıyor. Orwell onun tüm hayat hikâyesini — yoksul bir çocuktan rüşvet ve ihanet yoluyla sulh yargıçlığına yükselişini — alaycı, neredeyse eğlenceli bir soğuklukla anlatıyor: U Po Kyin, rüşvet alan birinin er ya da geç yakalanacağını bildiği için asla adaleti satmaz, sadece her iki taraftan da para alıp sonra tamamen yasalara uygun karar verir.
U Po Kyin'in bir sonraki hedefi bölgenin saygın doktoru, herkesin dostu Dr. Veraswami'dir. Amaç basit: Avrupalılara imzasız mektuplarla şüphe tohumu ekmek, doktoru 'İngiliz karşıtı' göstermek — çünkü U Po Kyin biliyor ki beyaz bir adam için 'şüphe yeterli kanıttır'. Bu planın ilk adımı, yerel gazetede Hükümet Temsilcisi Mr. Macgregor'a karşı yazılmış alaycı bir makaledir.
İkinci bölümde okuyucu Flory ile tanışır — otuz beş yaşında, sol yanağında çatallı, çirkin bir doğum lekesi olan kereste tüccarı. Bu leke onun tüm hareketlerine tuhaf bir dengesizlik vermiş, insanlarla göz teması kurmaktan kaçınmasına neden olmuştur. Flory, Dr. Veraswami'nin yakın dostudur ama bu dostluğu kulüpte açıkça itiraf etmekten çekinir.
Kitabın en sert sahnelerinden biri tam da bu bölümde geçer: Kyauktada Kulübü — Burma'da henüz hiç 'yerli' üye kabul etmemiş tek kulüp — Macgregor'un Dr. Veraswami'yi üyeliğe öneren mektubunu tartışır. Kereste firması çalışanı Ellis'in ırkçı patlaması (Doğululara karşı 'hasta, iğrenç bir nefret') Orwell'in sömürgeciliğin gündelik psikolojisini ne kadar çıplak gösterebildiğinin en açık örneğidir.
Flory bu sahnede susar — ne açık destek, ne açık itiraz gösterir, sadece 'sakin ol' der. Bu pasiflik, sonraki bölümlerde açılacak olan onun tüm trajedisinin — ne sömürge sistemine tam olarak ait olan, ne de ona karşı çıkacak cesareti olan bir adamın — ilk işaretidir.
Orwell'in kendi Burma deneyiminden (1922-1927, Hindistan İmparatorluk Polisi) süzülen betimlemeler — sıcaktan büzülen bahçeler, buz kıtlığı, punkah çeken hizmetkarlar — romanın en güçlü yanı olan otantikliği sağlıyor; bu, dışarıdan yazılmış bir sömürge romanı değil, içeriden yazılmış bir itiraftır.
- Orwell'in dili sert ve keskin — hiçbir karakteri (Flory dahil) idealize etmiyor
- Irkçı diyalog bilinçli olarak şok etmek için yazılmış — Orwell bunu eleştiriyor, sunmuyor
- U Po Kyin ve Flory arasındaki paralel yapı (biri ustaca yükselirken, diğeri pasifçe çürüyor) roman boyunca sürüyor
- Burma doğası ve iklimi neredeyse ayrı bir karakter gibi işlenmiş — sıcaklık, toz, muson beklentisi
Aynı yazarın iktidar ve kendini kandırma temasını alegoriye dönüştürdüğü sonraki eseri
Sömürgeciliğin psikolojik yıkımını anlatan başka bir klasik
Elizabeth subay Verrall'a umut bağlar ama Verrall tek kelime etmeden, tren vaktinden önce kalkarak Kyauktada'dan gider. Flory yeniden Elizabeth'e yaklaşır, kilisede onun yanında oturur, ayinden sonra evlenme teklif etmeye hazırlanır.
Ayinin ortasında Flory'nin eski Birmanyalı metresi Ma Hla May kiliseye dalar, pudradan grileşmiş yüzüyle bütün cemaatin önünde bağırır: «Flory, bana söz verdiğin para nerede?» Elizabeth onu kesin olarak reddeder: «Yeryüzündeki son erkek siz olsanız yine de sizinle evlenmem!» Flory eve döner, önce köpeği Flo'yu, sonra kendini vurur.
Flory'nin ölümüyle Dr. Veraswami'nin tek koruyucusu ortadan kalkar: itibarı çöker ve ikinci sınıf bir kulübe üye olur. U Po Kyin ise biri dışında bütün hayallerine ulaşır: Avrupalılar kulübüne seçilir, nişan alır. Elizabeth bir süre sonra Mr. Macgregor'un evlenme teklifini sevinçle kabul eder.
Bir sorununuz varsa bize yazın. Yayınevi, yazar, hak sahibi ya da sadece okuyucu — fark etmez. Bu incelemede telif hakkı açısından sorunlu bir şey varsa, inceleme yazarı sitenin kurallarını ihlal etmişse, ya da sadece bir öneriniz ya da şikayetiniz varsa, hey@kitabdanevar.com adresine yazın. Meseleyi mahkemeye taşımadan, kendi aramızda çözmek istiyoruz: başvuruyu 48 saat içinde inceliyor, gerekirse incelemeyi düzeltiyor ya da tamamen kaldırıyoruz.
