80/20 Prinsipi
Uyğundur
- Məhsuldarlığını artırmaq, vaxtını daha səmərəli idarə etmək istəyən peşəkarlara
- Biznes strategiyasında "harada fokuslanmalıyam?" sualına konkret çərçivə axtaranlara
- Statistika və tarixi nümunələrlə dəstəklənmiş, sadə dildə yazılmış özünüinkişaf kitablarını sevənlərə
- "Pareto prinsipi" ifadəsini eşidib, onun əsl mənbəyini və tətbiqlərini öyrənmək istəyənlərə
Uyğun deyil
- Sırf akademik, empirik tədqiqata əsaslanan iqtisadi təhlil axtaran oxuculara — kitab konsaltinq/özünüinkişaf janrındadır, akademik iqtisadiyyat kitabı deyil
- Formulun hər sahəyə mexaniki tətbiqinə şübhə ilə yanaşan, "80/20" rəqəminin həmişə dəqiq olmadığını qəbul etməyən oxuculara
- Köhnəlmiş statistika/nümunələrə (bəziləri 1990-cı illərdən) həssas olan, tam güncəl məlumat gözləyənlərə
Koç fəsli 1897-ci ildə italyan iqtisadçı Vilfredo Paretonun XIX əsr İngiltərəsinin var-dövlət bölgüsünü təsadüfən araşdırarkən etdiyi kəşflə açır — əhalinin kiçik bir hissəsinin sərvətin böyük əksəriyyətinə sahib olduğunu, üstəlik bu qeyri-bərabərliyin fərqli ölkə və dövrlərdə riyazi dəqiqliklə təkrarlandığını göstərir.
Pareto özü bu qanunauyğunluğu tam izah edə bilmədən sosial nəzəriyyələrə keçsə də, kəşf yarım əsr sonra iki müstəqil alim tərəfindən yenidən üzə çıxarılır: 1949-cu ildə Harvard filoloqu Corc Zipf "ən az səy prinsipi"ni — 1931-ci il Filadelfiya nikah şəhadətnamələrinin təhlilində evliliklərin 70%-nin əhalinin cəmi 30%-nin yaşadığı ərazilərdə baş verdiyini — aşkarlayır.
1951-ci ildə isə keyfiyyət mühəndisi Cozef Juran "əhəmiyyətli azlıq qaydası"nı formalaşdırır və onu Yaponiyaya aparır — ABŞ sənaye dünyası maraq göstərməyəndə yapon korporasiyaları onu böyük həvəslə qəbul edir, nəticədə 1970-ci illərdə ABŞ-a "keyfiyyət təhlükəsi" kimi geri qayıdan sənaye inqilabının təməli qoyulur.
Koç prinsipin biznes tarixindəki tətbiqlərini də sadalayır — IBM 1963-cü ildə kompüter vaxtının 80%-nin əməliyyat kodunun cəmi 20%-ində sərf olunduğunu aşkarlayıb proqramını yenidən yazır, bu da şirkətə rəqiblər üzərində sürət üstünlüyü qazandırır; sonrakı onilliklərdə Apple, Lotus və Microsoft da eyni məntiqi istehlakçı məhsullarına tətbiq edir.
Fəsil müasir gəlir bərabərsizliyinin statistikası ilə davam edir — 1980-ci illərdə ABŞ-da ümumi gəlir artımının 64%-nin əhalinin cəmi 1%-inə getdiyini, daşınmaz əmlakın 5%-nin əmlak dəyərinin 75%-inə sahib olduğunu göstərən rəqəmlərlə Koç 80/20 prinsipinin sadəcə maraqlı statistika deyil, müasir iqtisadiyyatın strukturunu izah edən qanunauyğunluq olduğunu sübut etməyə çalışır.
Fəsil, əgər oxucu öz həyatında və işində əsl əhəmiyyətli az sayda amili tapıb ona fokuslana bilsə, nəticələrin böyük əksəriyyətini əldə edə biləcəyi əsas vədlə bağlanır — bu da sonrakı fəsillərin praktiki tətbiqlərinə zəmin hazırlayır.
- Koçun dili sadə, statistika və konkret nümunələrlə zəngindir — akademik deyil, konsaltinq kitabı tonunda yazılıb
- Hər fəsil sitatlarla açılır (Bernard Şou, Edvard Gibbon və b.) və bu, prinsipin sadəcə müasir biznes trendi deyil, uzunmüddətli fəlsəfi ənənəyə bağlı olduğunu vurğulayır
- Bu, kitabın 20-ci ildönümü (yenilənmiş) nəşridir — orijinal 1997-ci il mətninə şəbəkə iqtisadiyyatı (Apple, Google, Uber) haqqında yeni fəsillər əlavə olunub
Eyni "az, amma əhəmiyyətli" fəlsəfəsini şəxsi məhsuldarlıq və qərar qəbuletmə kontekstində davam etdirir
Diqqətin məhdud resurs olduğu və onun kiçik sayda əsas işə yönəldilməsi lazım olduğu ideyasını daha dərin araşdırır
Birinci hissədən sonra kitab strategiyaya keçir (İkinci hissə) — Koç niyə əksər korporativ strategiyaların səhv olduğunu, sadəliyin niyə gözəllik olduğunu və düzgün müştərilərin necə cəlb ediləcəyini araşdırır, sonra 80/20 prinsipinin biznesdə 10 əsas tətbiqini sadalayır.
Üçüncü hissə fokusu şəxsi həyata keçirir — vaxt idarəçiliyinə tamam fərqli baxış ("vaxt inqilabı"), istədiyini necə əldə etmək, pul və xoşbəxtlik arasındakı əlaqə; kitab dördüncü hissədə şəbəkə iqtisadiyyatına (20-ci ildönümü nəşrinə əlavə olunmuş yeni fəsillər) və beşinci hissədə prinsipin ümumi yekununa keçərək bağlanır.
Problem görürsünüzsə bizə yazın. Nəşriyyat, müəllif, hüquq sahibi və ya sadəcə oxucu — fərqi yoxdur. Bu icmalda təlif hüququ baxımından problemli bir şey varsa, icmal yazarı saytın qaydalarını pozubsa, yaxud sadəcə təklifiniz və ya iradınız varsa, hey@kitabdanevar.com ünvanına yazın. Məsələni məhkəməyə aparmadan, öz aramızda həll etmək istəyirik: müraciəti 48 saat ərzində araşdırır, lazım gələrsə icmalı düzəldir və ya tamamilə silirik.
