Səssiz Şahid
Uyğundur
- Klassik Aqata Kristi/Erkül Puaro tapmacalarını sevənlərə
- Zəhərli ailə münasibətləri, miras mübahisələri üzərində qurulan detektiv süjetlərinə maraq göstərənlərə
- "Qapalı dairə" (kiçik qəsəbə, məhdud şübhəli siyahısı) tipli klassik krimi quruluşunu axtaranlara
- Heyvanların (bu halda it Bobun) süjetdə əhəmiyyətli rol oynadığı hekayələri maraqlı tapanlara
Uyğun deyil
- Müasir, sürətli templi triller axtaranlara (Kristinin üslubu yavaş, təsviri tempə malikdir)
- Zorakılıq və qan səhnələri gözləyənlərə (klassik "cozy mystery" janrına aid, sərt təsvirlər yoxdur)
- Puaronun özünü hələ görmədən kitaba başlamaq istəməyənlərə (Puaro bu ilk fəsildə hələ görünmür)
Fəsil Emili Arundelin ölüm xəbəri ilə açılır — 70 yaşını keçmiş, sağlamlığı uzun müddət zəif olan bu qadının ölümü Market Beysinq qəsəbəsində heç kimi təəccübləndirmir, lakin vəsiyyətnaməsindəki şərtlər həftələr, hətta aylarla davam edən qeybət və mübahisəyə səbəb olur.
Geriyə flashback ilə, Emilinin iti Bob ilə birgə qəsəbədə gəzintisi və köhnə dostu Karolayn Pibodi ilə söhbəti təsvir olunur — bu söhbətdə ailənin gənc üzvlərinin (Tereza, Çarlz, Bella) gələcək ziyarəti və Terezanın yunan həkim Doktor Donaldsonla nişanlanması müzakirə olunur.
Emilinin ailəsinin Bellanın yunan həkim Yakop Taniosla evlənməsinə olan gizli xoşagəlməzliyi açıq şəkildə göstərilir — bu, ingilis yuxarı təbəqəsinin 1930-cu illərdəki mədəni qərəzlərini əks etdirir.
Emili öz vəsiyyətnaməsini xatırlayır: sərvətinin böyük hissəsi üç qohumu arasında bərabər bölüşdürülür, lakin o, Bellaya düşən payı ərinin əlinə keçməsindən qorumaq lazım olub-olmadığını düşünür — bu, sonrakı süjetin əsas gərginlik nöqtəsini əvvəlcədən qurur.
Fəsil ailənin Littlegreen Köşkündə görüşü ilə bitir — Çarlzın yumoristik, bir az təhlükəli cazibəsi, Terezanın zəriflik və üsyankarlıq qarışığı, Dr. Taniosun isti, inandırıcı danışıq tərzi kimi xarakter cizgiləri təqdim olunur, hamısı sonrakı şübhəli siyahısının əsasını qoyur.
- Klassik "qapalı dairə" krimi strukturu — kiçik qəsəbə, məhdud, dəqiq təsvir olunmuş şübhəli qrupu
- Zəngin sosial müşahidə — 1930-cu illər ingilis yuxarı-orta təbəqəsinin adət-ənənələri, qərəzləri diqqətlə təsvir olunur
- İt Bobun simvolik/süjet əhəmiyyəti (kitabın adı da buradan gəlir) erkən işarələnir
- Kristinin tipik, iqtisadi, dialoq-yönümlü nəsri — hər söhbətdə gizli məlumat var
Eyni müəllifdən, oxşar 'qapalı dairə' quruluşu olan başqa bir Puaro tapmacası
Fərqli dövr və üslubda, lakin ailə sirlərinin miras/pul üzərindən açılması ortaq xətti
Qısa cavab: Emili Arundel sarılığın təkrarlanmasından yox, fosfor zəhərlənməsindən ölür. Qatil bacısı qızı Bella Tanios-dur. Bir qədər əvvəlki «qəza» da ona məxsus ilk sui-qəsd cəhdi idi: pilləkənin başında yerdən 30 sm hündürlükdə gərilmiş ip.
«Qəzanın» əsli belə idi: Emili pilləkənin başında ipə ilişib yıxılır, hamı isə Bobun topunu günahlandırır. Amma Emili sonra yatağında hadisəni addım-addım yadına salır və anlayır ki, topun üstündən yıxılmayıb; üstəlik Bob həmin gecə evin içində yox, bayırda olub, ona görə hay-küyə qoşulub hürməyib. Emili qardaşı oğlu Çarlzdan şübhələnir, Puaroya məktub yazır və vəkil Purvisə tapşırır ki, bütün var-dövləti yardımçısı Mis Lousənə qalan yeni vəsiyyət hazırlasın; vəsiyyət 21 aprel tarixində imzalanır. Məktub Puaroya gec çatır, o, işə Emili öləndən sonra qoşulur.
Puaro ölümün də şübhəli olduğunu görür: Emili ilk cəhddən 14 gün sonra ölüb. Mis Lousən və Tripp bacıları onun ağzından işıldayan «sis» çıxdığını demişdilər; Puaro bunu fosfor zəhərlənməsinin əlaməti kimi oxuyur. Sarılığa bənzəyən bu zəhərlənməni həkim Qreynger qaraciyər xəstəliyi sanıb. Mis Lousən isə pilləkəndə Terezanı gördüyünü deyir və onu adının baş hərfləri olan «T. A.» sancağından tanıdığını bildirir. Amma onu güzgüdə görüb, güzgüdə isə hərflər tərsinə görünməli idi. Sancaq əslində «A. T.» yazılı Bella Tanios-undur: anasının adı Arabella idi, özü isə Arabella Tanios-dur.
Puaro qatilin izini hərəkət tərzinə görə tapır. Çarlz «arsenik» sözünü ağzına almaqdan çəkinir və bağbandan alaq otu zəhəri haqqında soruşur, Tereza həmin qutudan zəhər götürür, amma bunu edə bilmir. Bella isə ilk cəhdi uğursuz olandan sonra Emilinin yeməkdən sonra qəbul etdiyi qaraciyər kapsullarından birinə fosfor qatıb. Vəsiyyət də onu darmadağın edir: ağır xəstə Emili yeni vəsiyyəti yırtmaq istəyəndə Mis Lousən ona yalan deyir ki, vəsiyyət vəkilə göndərilib. Emili öləndən sonra məlum olur ki, Mis Lousənə 375 min funt qalıb. Bella yanında həddindən çox Chloral gəzdirirdi: ərinin imzasını saxtalaşdırıb reseptdə yazılandan iki dəfə artıq alıb.
Puaro Bellanın növbəti addımından qorxur: ərini öldürüb intihar kimi göstərmək və ərinin adından etiraf məktubu yazmaq. Onları bir-birindən ayırır, bütün həqiqəti yazılı şəkildə Bellaya verir. Bella həmin gecə Coniston otelində həddindən artıq Chloral dozasından ölü tapılır; Puaro bunu «bəlkə də ən yaxşı həll» adlandırır. Heç vaxt qəbir açılmır. Tereza doktor Donaldsonla evlənir, vərəsəlik Mis Lousən, Tereza, Çarlz və Tanios cütlüyünün iki uşağı arasında bölünür. Bob isə sonda Hastingsin yanında qalır.
Problem görürsünüzsə bizə yazın. Nəşriyyat, müəllif, hüquq sahibi və ya sadəcə oxucu — fərqi yoxdur. Bu icmalda təlif hüququ baxımından problemli bir şey varsa, icmal yazarı saytın qaydalarını pozubsa, yaxud sadəcə təklifiniz və ya iradınız varsa, hey@kitabdanevar.com ünvanına yazın. Məsələni məhkəməyə aparmadan, öz aramızda həll etmək istəyirik: müraciəti 48 saat ərzində araşdırır, lazım gələrsə icmalı düzəldir və ya tamamilə silirik.
