Kitabda Nə Var? Kitabda Nə Var?
Görünüş
Bizə qoşul
Kitabda nə var? Müzakirə Haqqımızda
Azərbaycan ✓ English Русский Türkçe
← İcmallar
Qeyri-bədii

Kendini Değiştirmek Dünyayı Değiştirmek

Azərbaycanca: Özünü Dəyişdirmək, Dünyanı Dəyişdirmək
Ciddu Krişnamurti
İcmal: Aytən Həsənova23 Sentyabr 20261 dəq oxunuş
Heç bir dinə, məktəbə və ya avtoritetə bağlanmayan filosof-natiq Krişnamurtinin 1952-1959-cu illər arasında dünyanın müxtəlif şəhərlərində etdiyi çıxışlardan toplanmış, "əsl dəyişiklik" mövzusunu — xarici islahatların deyil, zehnin özünün köklü çevrilməsinin zəruriliyini — dərinləşdirən sıx fəlsəfi mətn.
Bu kitab kimə uyğundur?
Uyğundur
  • Şəxsi inkişafı adi "vərdiş dəyişikliyi" səviyyəsindən kənarda, fəlsəfi dərinlikdə axtaran oxuculara
  • Krişnamurtinin dinlərdən, ideologiyalardan asılı olmayan, sual-yönümlü düşüncə tərzinə maraq göstərənlərə
  • Nitq/çıxış formatında, canlı dialoji fəlsəfi mətnləri sevən oxuculara
Uyğun deyil
  • Konkret, addım-addım təlimat və ya metodologiya axtaran oxuculara — Krişnamurti demək olar heç vaxt birbaşa "bunu et" demir, sual verməyə davam edir
  • Dini/mənəvi rəhbərlərə, öyrədicilərə etibar edib onların avtoritetini qəbul etməyə hazır olan oxuculara — Krişnamurti bunun əksini təbliğ edir
  • Sürətli, nəticəyönümlü oxu istəyən, təkrarlanan, spiral formada irəliləyən fəlsəfi arqumentasiyaya səbri çatmayan oxuculara
Oxucular necə qiymətləndirir
Mücərrədlik 4.0/5 Çox mücərrəd
Dini/mənəvi ton 3.4/5 Orta
Praktik tətbiqetmə 2.3/5 Çətin
42 nəfər səs verib
Ön söz və Ojaidəki birinci çıxış
Ön söz (David Skitt) və birinci çıxışın girişi (~9 səhifə, 313 səhifəlik kitabın ~3%-i) əhatə olunub — Krişnamurtinin "əsl dəyişiklik" konsepsiyasının təqdimatı və idealların/siyasi doktrinaların niyə kök dəyişikliyə aparmadığının izahı; kitabın qalan bütün çıxışları (1953-1959-cu illər, Bombey, London, Amsterdam və s.) burada açılmır.

Ön sözdə David Skitt bir paradoksu ortaya qoyur: fiziki dünya və hətta bədənimiz daima dəyişir, elm bunu təbii qəbul edir, amma zehnimizin/xarakterimizin köklü dəyişməsi sözü gələndə insanlar bunu ya qeyri-mümkün ("insan təbiətini dəyişə bilməzsən"), ya da narahatedici hesab edir.

Skitt izah edir ki, Krişnamurtiyə görə cəmiyyəti onu təşkil edən fərdlər dəyişmədən dəyişdirmək cəhdi 20-ci əsrin faciələrinin (inqilablar, totalitarizm) kökündə dayanır — "dəyişiklik" sözünü mantra kimi təkrarlayan inqilabçılar bütöv cəmiyyətləri alt-üst edə bilər, amma fərdi zehin dəyişmədikcə nəticə eyni qalır.

Birinci çıxışda (Ojai, 1952) Krişnamurti birbaşa dinləyicilərinə sual verməyə başlayır: bir ideala ("daha az xudbin, daha səbrli olmalıyam") uyğun yaşamağa çalışmaq həqiqətən köklü dəyişikliyə gətirib çıxarırmı, yoxsa bu, sadəcə "mən"in özünü davamlı şəkildə formalaşdırıb-yenidən formalaşdırmasından ibarət bir oyundurmu?

Krişnamurti iddia edir ki, siyasi ideologiyalara (bütöv cəmiyyət, sinifsiz cəmiyyət) və ya dini rituallara/inanclara sığınmaq — nə qədər təsəlliverici olsa da — hamısı "zehnin sahəsində" qalır, çünki bunların hamısı zehnin özünün yaratdığı konstruksiyalardır; həqiqi, kök dəyişiklik yalnız zehnin "zaman sahəsindən" (yəni tədricən təkmilləşmə modelindən) tam kənara çıxmasıyla mümkündür.

Oxu təcrübəsi
  • Krişnamurti klassik mühazirə formatından fərqli olaraq, dinləyiciyə davamlı sual ünvanlayaraq (rəvani, demək olar sokratik) düşünməyə məcbur edir — cavab vermir, sual verir
  • Mətnin canlı çıxış transkripti olması (kitab yox, nitq) ona xüsusi bir təkrarlayan, spiral, "yenidən başlayan" ritm verir — bu, oxuculara görə həm kitabın gücü, həm də çətinliyidir
Bunu sevdinsə
Bilinenden KurtulmakCiddu Krişnamurti

Eyni müəllifin, tanınmış/bilinən olana bağlılıqdan azad olma mövzusunu davam etdirən başqa bir çıxışlar toplusu

Dövlət (Politeia)Platon

Fərdin daxili dəyişiməsi ilə cəmiyyətin dəyişməsi arasındakı əlaqəni fərqli (siyasi-fəlsəfi) bucaqdan araşdıran klassik mətn

Spoyler
Kitab sonra hara aparır?
⚠️ Sonrakı illərin çıxışlarının əsas mövzuları açılır.

Kitabın qalan hissəsi 1953-1959-cu illər arasında Bombey, London, Amsterdam, Brüssel, Hamburq, Yeni Dehli, Madras və Kolombo kimi şəhərlərdə edilmiş çıxışları toplayır, hər biri fərqli bir bucaqdan (qorxu, zorakılıq, azadlıq, ölüm və yaşam) eyni "kök dəyişiklik" mövzusuna qayıdır.

Ümumi struktur xətti tədricən "müşahidə" konsepsiyasına doğru irəliləyir — Krişnamurti zehni mühakimə etmədən, dəyişdirməyə çalışmadan sadəcə müşahidə etməyin özünün transformativ effekt yarada biləcəyini iddia edir, kitab bu "mühakiməsiz müşahidə" ideyasının müxtəlif tətbiqləri ilə bağlanır.

Məsuliyyət. Bu icmal onu yazan müəllifin şəxsi qiymətləndirməsidir və məsuliyyəti ona aiddir. «Kitabda Nə Var?» platforma kimi icmalın məzmununa görə cavabdeh deyil. Əsərin bütün hüquqları müəllifinə və nəşriyyatına məxsusdur; qapaq şəkli yalnız tanıtma məqsədilə istifadə olunur.

Problem görürsünüzsə bizə yazın. Nəşriyyat, müəllif, hüquq sahibi və ya sadəcə oxucu — fərqi yoxdur. Bu icmalda təlif hüququ baxımından problemli bir şey varsa, icmal yazarı saytın qaydalarını pozubsa, yaxud sadəcə təklifiniz və ya iradınız varsa, hey@kitabdanevar.com ünvanına yazın. Məsələni məhkəməyə aparmadan, öz aramızda həll etmək istəyirik: müraciəti 48 saat ərzində araşdırır, lazım gələrsə icmalı düzəldir və ya tamamilə silirik.
Sən necə dəyərləndirirsən?
Bu icmal sənə qərar verməkdə kömək etdi?
Rəylər · 0
Bənzər kitablar
İcmal
1953-cü ildə Tehranda 17 yaşlı məktəbli Röya ilə siyasi fəal Bəhmənin ilk məhəbbətini və altmış il sonra Amerikadakı qocalar evində görüşünü bir-birinə bağlayan isti, hissiyyatlı roman. Oxunan hissədə ən güclü tərəfi kitab-dəftər dükanının, Novruzun və Musaddıq dövrü Tehranın canlı atmosferidir. Zəif tərəfi isə yeniyetmə məhəbbətin tez inkişaf etməsi və siyasi fonun hələlik yalnız dekor kimi qalmasıdır. Oxuduğum mətn qeyri-rəsmi tərcümə olduğu üçün dil üslubuna dair hökm vermirəm.
3.8 / 5
İcmalCavid Mehdiyev
Tehranda kitab dükanı

Tehranda kitab dükanı

Marjan Kamali · Roman
İcmal
1960-cı illərin Dorset kəndində ilk sevgi, itki və bir qətl məhkəməsini üç zaman xəttində hörən, həm romantik dram, həm də sonuna qədər gərginliyi saxlayan sirr romanı kimi işləyən, ustalıqla qurulmuş və təsirli bir debüt.
4.2 / 5
İcmalTürkanə Əliyeva
Yaralı Topraklar

Yaralı Topraklar

Kler Lesli Holl · Roman
İcmal
Qısa, sərt və nəşr olunduğu ildən bu yana təəssüf ki, hələ də aktual qalan bir xəbərdarlıq romanı.
4.6 / 5
İcmalTürkanə Əliyeva
Fahrenheit 451

Fahrenheit 451

Ray Bradbury · Roman
İcmal
Logoterapiyanın banisi Viktor E. Franklın altmış il ərzində yazdığı mətnləri və logoterapiyanın xülasəsini bir yerə toplayan kitab. Oxunan esse düşərgə psixologiyasını həm şəxsi şahidlik, həm də klinik müşahidə kimi, sakit və dəqiq dillə təqdim edir. Ən güclü tərəfi insani sarsıntı ilə elmi məsafəni qorumaq cəhdidir; zəif tərəfi akademik tonun və başqa tədqiqatçılara çoxlu istinadın bəzən yükləyici olmasıdır. İnsanın mənaya doğru axtarışı kimi bütöv povest gözləyənlər üçün kitab dağınıq görünə bilər, amma Franklın düşüncəsini məqalə səviyyəsində tanımaq istəyənlər üçün qiymətlidir.
4.1 / 5
İcmalRafel Əlizadə
Yaşamak İçin Bir Nedeni Olan

Yaşamak İçin Bir Nedeni Olan

Viktor E. Frankl · Qeyri-bədii
Esc — bağla · ↵ — aç
Mətn