Kitabda Nə Var? Kitabda Nə Var?
Görünüş
Bizə qoşul
Kitabda nə var? Müzakirə Haqqımızda
Azərbaycan ✓ English Русский Türkçe
← İcmallar
Qeyri-bədii

Google’ın Büyülü Öyküsü

Azərbaycanca: Google-un Sehrli Hekayəsi
John Battelle
İcmal: Rafel Əlizadə22 Sentyabr 20261 dəq oxunuş
Google-un tarixini sadəcə bir korporativ uğur hekayəsi kimi deyil, insanların "niyyətlərinin" ilk dəfə sistemli şəkildə toplandığı mədəni bir dönüş nöqtəsi kimi təqdim edən, jurnalist gözüylə yazılmış dəqiq və düşündürücü bir kitab.
Bu kitab kimə uyğundur?
Uyğundur
  • Google, axtarış texnologiyası və internet biznesinin ilk illərinin real tarixinə maraq göstərən oxuculara
  • Texnologiyanın sadəcə alət deyil, mədəni fenomen kimi necə formalaşdığını anlamaq istəyənlərə
  • Jurnalist üslubunda, şəxsi müşahidə və müsahibələrlə zənginləşdirilmiş biznes tarixini sevənlərə
  • 2000-ci illərin əvvəlində "dot-com" böhranından sonra internet sənayesinin necə yenidən qurulduğunu öyrənmək istəyənlərə
Uyğun deyil
  • Google-un texniki alqoritmlərinin dərin mühəndislik izahını axtaran oxuculara — kitab mədəni/biznes perspektivindən yazılıb, texniki deyil
  • Ən son (2010-cu illərdən sonrakı) Google tarixini axtaranlara — kitab 2005-ci ildə yazılıb, yalnız şirkətin ilk on ilini əhatə edir
  • Neytral, akademik tondan çox, müəllifin şəxsi səsini və subyektiv müşahidələrini rahatsızedici tapa biləcək oxuculara
Oxucular necə qiymətləndirir
Texniklik 2.0/5 Mədəni/biznes
Üslub 4.1/5 Jurnalist/şəxsi
Aktuallıq 3.4/5 Orta
40 nəfər səs verib
"Niyyətlərin Verilənlər Bazası" fəsli: Google mədəniyyətin nəbzini necə tutdu
Kitabın ilk fəsli (səh. 7-20, ~14 səhifə, kitabın ~7%-i) əhatə olunub; Google-un yaranış tarixi, biznes modelinin təkamülü, məxfilik mübahisələri və halka açılma kimi sonrakı 10 fəsil açılmır.

Battelle 2001-ci ildə, dot-com böhranının zirvəsində, Google Zeitgeist adlı köhnə bir alətə rast gəlir — həmin ilin ən çox axtarılan sözlərinin siyahısı. Nostradamus, Dünya Ticarət Mərkəzi, Pokemon, Harry Potter kimi sözlərin sırası ona ilk dəfə göstərir ki, bu axtarış sorğuları toplusu sadəcə statistika deyil, kollektiv mədəniyyətin canlı, real-vaxt görüntüsüdür.

Bu müşahidədən "Niyyətlərin Verilənlər Bazası" (Database of Intentions) konsepti doğulur — Battellenin öz sözləri ilə desək, "hər girilən axtarışın, verilən hər nəticənin və seçilən hər yolun toplu nəticəsi". O bunu İskəndəriyyə Kitabxanasına bənzədən sitatla açır (sahibkar Brewster Kahle-dan): bəşəriyyətin bütün bilik toplusunu bir yerdə cəmləmək cəhdi, indi Google formasında.

Fəslin mərkəzi hissəsi Battellenin Google-un o zamankı CEO-su Eric Schmidt ilə silsilə görüşlərini təsvir edir. Battelle Google-un əslində bir media şirkətinə çevrilməli olduğunu israr edir, Schmidt isə inadla "Biz texnologiya sahəsindəyik" deyə cavab verir — bu, sonradan kitabın əsas gərginlik xəttinə çevrilən bir mövqe fərqidir: Google özünü necə görür, dünya onu necə görür.

Battelle öz şəxsi arxa planını da toxunur — 1980-ci illərdə kulturoloji antropologiya tələbəsi kimi Macintosh kompüterinə heyran olması, "maddi mədəniyyət" konsepsiyasını (insan yaratdığı əşyaların, o cümlədən dilin, mədəniyyəti necə əks etdirdiyi) öyrənməsi. Bu akademik keçmiş onun axtarışı sadəcə texnologiya deyil, "maddi mədəniyyətin" yeni forması kimi görməsinə səbəb olur.

Fəsil axtarışın necə universal "interfeys metaforuna" çevrildiyini müzakirə edərək bitir — Windows necə kompüterlə əlaqəni formalaşdırdısa, axtarış qutusu da indi internetlə əlaqəni formalaşdırır. Battelle bunu insanlıq tarixinin "ən uzunmüddətli, davamlı sənət əsəri" adlandırır.

Oxu təcrübəsi
  • Battelle keçmiş jurnalist və "Wired" jurnalının həmtəsisçisidir — üslub akademik deyil, canlı, şəxsi müşahidələrlə zəngindir
  • Kitab birbaşa müsahibələrə (Eric Schmidt, Brewster Kahle və b.) əsaslanır, ikinci əldən mənbələrə deyil
  • Fəsil başlıqları (Niyyətlərin Verilənlər Bazası, Maddi Mədəniyyət Kimi Axtarış) konseptual, akademik tərzdə yazılıb, amma mətnin özü asan oxunur
Bunu sevdinsə
The Everything StoreBrad Stone

Amazon-un oxşar tərzdə, jurnalist araşdırması əsasında yazılmış korporativ tarixi

In the PlexSteven Levy

Google-a daha dərin, daxili baxış təqdim edən sonrakı bir kitab

Spoyler
Kitab sonra hara aparır?
⚠️ İçindekiler cədvəlinə əsaslanan ümumi istiqamət açılır.

İlk fəsildən sonra kitab xronoloji cəhətdən geriyə gedir — Google-dan əvvəlki axtarış sənayesinin tarixini (AltaVista, Yahoo kimi ilk oyunçular), sonra Larry Page və Sergey Brinin Stanford-dakı orijinal PageRank ideyasından Google-un doğuluşuna qədər olan yolu izləyir.

Ortancıl fəsillər şirkətin "Tək Seferdə Bir Milyar Dollar" adlanan reklam biznes modelinin (AdWords) necə yaradıldığını, 2000-2004-cü illər arasındakı sürətli böyüməni və axtarış iqtisadiyyatının necə sıfırdan milyardlara çatdığını əhatə edir. Son fəsillər məxfilik mübahisələrinə, 2004-cü il halka açılmasına və kitabın yazıldığı an (2005) Google-un gələcəyinə dair proqnozlara həsr olunub.

Məsuliyyət. Bu icmal onu yazan müəllifin şəxsi qiymətləndirməsidir və məsuliyyəti ona aiddir. «Kitabda Nə Var?» platforma kimi icmalın məzmununa görə cavabdeh deyil. Əsərin bütün hüquqları müəllifinə və nəşriyyatına məxsusdur; qapaq şəkli yalnız tanıtma məqsədilə istifadə olunur.

Problem görürsünüzsə bizə yazın. Nəşriyyat, müəllif, hüquq sahibi və ya sadəcə oxucu — fərqi yoxdur. Bu icmalda təlif hüququ baxımından problemli bir şey varsa, icmal yazarı saytın qaydalarını pozubsa, yaxud sadəcə təklifiniz və ya iradınız varsa, hey@kitabdanevar.com ünvanına yazın. Məsələni məhkəməyə aparmadan, öz aramızda həll etmək istəyirik: müraciəti 48 saat ərzində araşdırır, lazım gələrsə icmalı düzəldir və ya tamamilə silirik.
Sən necə dəyərləndirirsən?
Bu icmal sənə qərar verməkdə kömək etdi?
Rəylər · 0
Bənzər kitablar
İcmal
Andayın 1987–1991-ci illərdə «Çerçeve» jurnalında və «Cumhuriyet Kitap» əlavəsində dərc olunmuş, əsasən kitab təqdimatlarından ibarət 70-dən çox qısa essesi. Divan şeirinin tərcüməsindən Vitgenşteynə, intihar etmiş şairlərdən Feyerabendə qədər geniş maraq dairəsi var və hər yazı oxucunu yeni bir kitaba yönəldir. Andayın «çətin yazı» tələbi və poeziya tərcüməsi barədə düşüncələri xüsusilə dəyərlidir; amma yazıların çoxu artıq unudulmuş 80-ci illər nəşrlərinə istinad etdiyi üçün bu gün bəzi hissələr tarixi sənəd kimi oxunur.
3.6 / 5
İcmalTürkanə Əliyeva
Geçmişin Geleceği

Geçmişin Geleceği

Melih Cevdet Anday · Qeyri-bədii
İcmal
Depressiya, həyəcan pozuntusu, özünə zərər vermə və revmatoid artritlə yaşayan amerikalı bloqçunun bu mövzuları qara yumorla danışdığı esse toplusu. Ən güclü tərəfi səmimiyyətidir: müəllif psixi xəstəliyi nə romantikləşdirir, nə də gizlədir, oxucuya «tək deyilsən» deyir. Kitabın son esseləri və «24 faylı» hekayəsi həqiqətən təsirlidir. Zəif tərəfi: yumorun böyük hissəsi absurd, cinsi və kobud zarafatlara söykənir, bir çox fəsil sadəcə gülməli bloq yazısı kimi oxunur və kitabın ümumi ritmi dağınıqdır. Türkcə tərcümədə müəllifin söz oyunlarının bir qismi itib. Bu yumoru sevənlər üçün həm gülməli, həm də dəstəkləyici kitabdır, amma hamının zövqünə uyğun deyil.
3.8 / 5
İcmalAytən Həsənova
Delicesine Mutlu

Delicesine Mutlu

Jenny Lawson · Qeyri-bədii
İcmal
Orxan Pamukun özünün "ən çətin, amma ən çox sevdiyim kitabım" adlandırdığı 1990 əsəri — itkin arvadını axtaran bir hüquqşünasın İstanbul boyunca çıxdığı səyahətin, əslində şəhərin, dilin və kimliyin özünün sirli xəritəsinə çevrildiyi, sufi hərf-mistisizmindən postmodern detektiv formasına qədər hər şeyi bir araya gətirən sıx, çoxqatlı bir roman.
4.6 / 5
İcmalİdris Muxtarzadə
Kara Kitap

Kara Kitap

Orxan Pamuk · Klassika
İcmal
Amerikalı psixoloq Kristi Kanelin özünün işləyib hazırladığı ABC Krizə Müdaxilə Modelinə əsaslanan, psixologiya tələbələri və yeni başlayan mütəxəssislər üçün nəzərdə tutulmuş, aydın struktura malik akademik dərslik.
4.0 / 5
İcmalRafel Əlizadə
Psikolojik Krizler ve Müdahale Yöntemleri

Psikolojik Krizler ve Müdahale Yöntemleri

Kristi Kanel · Qeyri-bədii
Esc — bağla · ↵ — aç
Mətn