Güç ve Refah: İkinci Binyılda Ticaret, Savaş ve Dünya Ekonomisi
Uyğundur
- İqtisadiyyat, tarix və siyasi elmlər üzrə tələbələrə, araşdırmaçılara və qloballaşmanın köklərini maraqlandıranlara
- Ticarətin müharibə, imperiyalar və coğrafiya ilə əlaqəsini uzun tarixi çərçivədə görmək istəyənlərə
- Qərb mərkəzli olmayan, Asiya və İslam dünyasını da bərabər nəzərə alan dünya iqtisadi tarixi axtaranlara
Uyğun deyil
- Qısa, populyar və asan oxunan tarix kitabı axtaranlara: 700 səhifədən çox, sıx və akademikdir
- Müasir (2010-cu illər sonrası) qloballaşma müzakirələrini gözləyənlərə: kitab 2007-ci il vəziyyətini əks etdirir
- Riyazi model və qrafiklər axtaranlara: müəlliflər bilərəkdən düsturlardan yayınırlar
Fəsil kitabın mövzusunu aydın deyir: keçən minilliyin dünya ticarətinin quruluşu və modelinin inkişafı. Müəlliflər «dünya ticarəti» anlayışının bu gün aydın mənası olduğunu, lakin uzun dövr üçün çətinlik yarandığını yazırlar: sərhədlər dəyişir, ölkələr yaranır və yoxa çıxır. Həll yolu kimi Maurodan götürülən «qitələrarası model» seçilir — ticarəti ölkələr deyil, qitələr arasında mal və qiymətli metal axını matrisi kimi izləmək. Bununla birlikdə müəlliflər qitə anlayışının özünün də bir «mif» olduğunu (Lewis və Wigen) və Avropanın Avrasiyadan ayrılmasının mücərrəd olduğunu qeyd edirlər.
Buna görə onlar yeddi «dünya regionu» müəyyən edirlər: Qərbi Avropa, Şərqi Avropa, Şimali Afrika və Cənub-Qərbi Asiya (İslam dünyası), Orta Asiya, Cənubi Asiya, Cənub-Şərqi Asiya və Şərqi Asiya. Regionlar yalnız coğrafi yox, sosial, siyasi və mədəni xətlərlə fərqləndirilir; fokus «Afro-Avrasiya ekümenası»dır, çünki 1490-cı illərə qədər Amerika və Avstraliya digər regionlarla ticarətdə iştirak etmir. McEvedy və Jones-in rəqəmlərinə görə, 1000-ci ildə bu yeddi region dünya əhalisinin təxminən 90%-ni (265 milyondan 232 milyonunu) təşkil edir; Çin təkcə 60 milyondur.
Qərbi Avropa hissəsində coğrafi üstünlüklər sadalanır: uzun sahil xətti, aşağı orta hündürlük, böyük ovalıq, çaylar və qoruyucu dağlar; siyasi birliyi çətinləşdirən təbii maneələr (Alp, Pireney, Manş). Tarixi hissədə Roma mirası, german tayfalarının istilası, Böyük Karlın imperiyası və 843-cü il Verdun müqaviləsi (müasir Fransa və Almaniyanın başlanğıcı), Böyük Otto və Müqəddəs Roma imperatorluğu, 10-cu əsrdə Bohemiya, Polşa və Macarıstanın katolik xristianlığı qəbul etməsi, Britaniya adalarında Anglo-Sakson krallıqları və vikinq basqınları qısa, amma sıx verilir. Alcuin nümunəsi Karolinq intibahının təsviridir.
Şərqi Avropa hissəsi Bizans və Pravoslav kilsəsinin təsir dairəsi kimi müəyyən edilir. Kiyev Rusunun skandinaviyalı vikinqlər tərəfindən yaradıldığı, şahzadə Vladimirin 988-ci ildə vəftiz olub Bizans imperatorunun bacısı Anna ilə evləndiyi, Bolqar çarlığının Krum və Simeon dövründə gücləndiyi və kiril yazısını qəbul etdiyi izah olunur. Fəslin üslubu quru akademik tarixdir, lakin mənbə siyahıları hər bölmənin sonunda verilir və ümumi çərçivə aydındır. Zəif tərəfi oxucudan əvvəlcədən Avropa tarixi biliyini gözləməsidir; xəritələrlə birlikdə oxumaq tövsiyə olunur.
- Hər fəsil regional təsvirlərlə başlayır və hər bölmənin sonunda mənbələr siyahısı verir
- Müəlliflər ticarəti siyasət və müharibə ilə birlikdə izah edir
- Xəritələr və cədvəllər uzunmüddətli dəyişiklikləri göstərir
- Dil akademik, quru və məlumat sıxdır
Avropa və Çinin iqtisadi yollarının ayrılmasını izah edən, kitabda da istinad edilən məşhur iş
Dünya tarixini Avrasiya ticarət yollarından izah edən daha populyar kitab
Avropanın yüksəlişini izah edən, Findlay və O'Rourke-nin müzakirə etdiyi Avropa mərkəzli yanaşma
Şərqi Avropa hissəsinin sonunda müəlliflər deyir ki, 1000-ci ilə qədər Bizans imperiyası Rusiya və Bolqarıstanda şərq-avropalı varis dövlətləri yaradıb; Serbiya 9-cu əsrdə artıq bu sıradadır, Xorvatiya isə Romanın orbitinə girib. II Vasili 1018-ci ildə bolqarları məğlub edərək «Bolqar qatili» ləqəbini qazanır.
Sonra müəlliflər nəzərlərini Ərəb xilafətinin meydana çıxışına — Şimali Afrika və Cənub-Qərbi Asiyanın, yəni İslam dünyasının təsvirinə çevirirlər: bu bölgə Nil vadisi, Şərqi Aralıq dənizi, Mesopotamiya, Ərəbistan yarımadası, İran yaylası və Əfqanıstandan ibarətdir, əksəriyyəti quraq və yarımquraqdır, amma Avropa, Çin və Hindistanla birbaşa əlaqədə olan strateji mövqeyə malikdir.
Problem görürsünüzsə bizə yazın. Nəşriyyat, müəllif, hüquq sahibi və ya sadəcə oxucu — fərqi yoxdur. Bu icmalda təlif hüququ baxımından problemli bir şey varsa, icmal yazarı saytın qaydalarını pozubsa, yaxud sadəcə təklifiniz və ya iradınız varsa, hey@kitabdanevar.com ünvanına yazın. Məsələni məhkəməyə aparmadan, öz aramızda həll etmək istəyirik: müraciəti 48 saat ərzində araşdırır, lazım gələrsə icmalı düzəldir və ya tamamilə silirik.
