ABD’nin Gizli Tarihi
Uyğundur
- ABŞ-ın rəsmi tarixinə tənqidi/alternativ baxış axtaran, əsas cərəyandan fərqli mənbələri oxumağı sevən oxuculara
- Geosiyasət, imperializm və hərbi müdaxilələr tarixinə (xüsusilə Latın Amerikasındakı) maraq göstərən oxuculara
- Faktiki material və çoxsaylı istinadlarla zəngin, ictimai-siyasi publisistikanı sevən oxuculara
Uyğun deyil
- Balanslaşdırılmış/neytral tonlu akademik tarixi üstün tutan, açıq siyasi mövqeli mətnlərdən narahat olan oxuculara
- Qısa, yığcam icmal axtaran oxuculara — kitab 746 səhifə və ağır sitat/istinad yükü daşıyır
Ön sözdə müəlliflər kitabın və eyniadlı sənədli serialın məqsədini izah edirlər: Amerikalılara uşaqlıqdan öyrədilən, fədakarlıq və ayrıcalıq üzərində qurulmuş "təməl təhkiyə"nin rahatladıcı, amma yalnız hekayənin kiçik bir hissəsini əks etdirdiyini iddia edirlər — və bunun amerikalıları dünyanın onlara necə baxdığını anlamaqdan məhrum etdiyini vurğulayırlar.
Giriş "İmparatorluğun Kökləri: Müharibə Bir Rakketdir" başlığı ilə açılır. Media maqnatı Henry Luce 1941-ci ildə XX əsri "Amerikan Əsri" elan edərkən, vitse-prezident Henry Wallace əvəzində "Sıradan İnsan Əsri" — sömürgəçiliyi qadağan edən, elmə əsaslanan rifah dünyası — təklif etmişdi. Müəlliflərə görə, müharibədən sonrakı dünya Wallace-ın deyil, Luce-un imperiya vizyonuna uyğunlaşdı.
Müəlliflər Amerikalıların öz tarixindən nə qədər xəbərsiz olduğunu 2011-ci il "Millətlər Hesabat Kartı" araşdırmasının nəticələri ilə (son sinif şagirdlərinin yalnız 12%-i tarixdə "yetərli" səviyyə göstərib) sübut edir, sonra "təpə üzərindəki şəhər" mifindən Prezident Barak Obamanın 2009-cu ildəki "Amerikan istisnaçılığına inanıram" sözlərinə qədər Amerikan istisnaçılığı ideyasının tarixini izləyirlər.
Giriş General Smedley Butlerin hekayəsi ilə bitir — iki dəfə Şərəf Medalı almış, Honduras, Nikaraqua, Haiti, Meksika və Çində xidmət etmiş general təqaüddə "Müharibə Bir Rakketdir" adlı kitab yazıb özünü "Böyük Şirkətlər, Wall Street və banklar üçün birinci dərəcəli fədai... kapitalizm üçün bir qanqster" adlandırıb. Onun 1912-1933-cü illər arasında Honduras, Küba, Nikaraqua, Dominikan Respublikası, Haiti və Panamaya edilən onlarla hərbi müdaxilənin siyahısı kitabın əsas tezisini — müharibənin çox vaxt korporativ maraqlara xidmət etdiyini — açır.
- Hər iddia onlarla arxiv mənbəyi, tarixi sənəd və birbaşa sitatla dəstəklənir — akademik tarixə xas sıx istinad aparatı
- General Smedley Butlerin öz sözləri kimi güclü, təkzibedilməz şəxsi ifadələrdən istifadə edərək arqumenti canlı, "hekayə kimi" oxunaqlı edir
- Eyniadlı sənədli serialın yoldaşı kimi qurulub — mətn vizual materialla (foto, plakat sitatları) zənginləşdirilib
- Aydın tezis-əsaslı struktur: hər fəsil "rəsmi mif" ilə müəlliflərin sənədləşdirdiyi "gerçək tarix"i qarşı-qarşıya qoyur
Oxşar şəkildə ABŞ tarixinin rəsmi təhkiyəsinə "aşağıdan yuxarı" alternativ baxış təqdim edən klassik əsər
Kitabın girişində birbaşa sitat gətirilən, ABŞ-ın hərbi müdaxilələrinin korporativ maraqlara xidmət etdiyini ilk əldən yazan qısa, təsirli traktat
Media və dövlət təbliğatının formalaşdırdığı "rəsmi tarix" anlayışına oxşar tənqidi yanaşma
Giriş yalnız çərçivəni qoysa da, kitabın əsas gövdəsi xronoloji qaydada, 1-ci Dünya Müharibəsindəki Vilson-Lenin qarşıdurmasından başlayıb, 2-ci Dünya Müharibəsi və atom bombası qərarının kəskin tənqidi ilə (müəlliflər Henry Wallace-ın vitse-prezidentlikdən uzaqlaşdırılmasının tarixin gedişini dəyişdirdiyini iddia edir) davam edir, Soyuq Müharibə, Kuba, Vyetnam fəsillərindən keçib Reagan, Buş və Obama dövründəki müharibə və dronla edilən hücumlara qədər gətirib çıxarır.
Kitab boyu təkrarlanan mərkəzi tezis: hərbi-sənaye kompleksi və korporativ maraqlar, partiyadan asılı olmayaraq, ABŞ xarici siyasətinin "imperiya" xarakterini davamlı şəkildə formalaşdırıb — müəlliflərə görə bu, demokratlarla respublikaçılar arasındakı fərqdən daha güclü bir davamlılıqdır.
Problem görürsünüzsə bizə yazın. Nəşriyyat, müəllif, hüquq sahibi və ya sadəcə oxucu — fərqi yoxdur. Bu icmalda təlif hüququ baxımından problemli bir şey varsa, icmal yazarı saytın qaydalarını pozubsa, yaxud sadəcə təklifiniz və ya iradınız varsa, hey@kitabdanevar.com ünvanına yazın. Məsələni məhkəməyə aparmadan, öz aramızda həll etmək istəyirik: müraciəti 48 saat ərzində araşdırır, lazım gələrsə icmalı düzəldir və ya tamamilə silirik.
