Etkili Öğretmen: Okulun İlk Günleri
Uyğundur
- Yeni başlayan və karyerasının ilk illərindəki müəllimlərə, pedaqoji fakültə tələbələrinə
- Məktəb rəhbərlərinə, mentor müəllimlərə və peşəkar inkişaf təlimçilərinə
- Sinif idarəetməsində, intizam və prosedur qurmaqda konkret nümunələr axtaran təcrübəli müəllimlərə
Uyğun deyil
- Pedaqogika nəzəriyyəsini dərindən araşdıran akademik mətn axtaranlara: kitab praktik bələdçidir
- Sərt sinif idarəetməsi yerinə şagird mərkəzli, sərbəst təhsil metodlarını üstün tutanlara
- Qısa xülasə axtaranlara: kitab təxminən 300 səhifəlikdir
Fəsil əsas fikri belə qoyur: məktəbin ilk günündə etdikləriniz tədris ilinin qalan hissəsində uğurlu və ya uğursuz olub-olmayacağınızı müəyyən edir. Professor Douglas Brooks bir qrup müəllimin ilk məktəb gününü video yazıya almış və gözlənilməz nəticəyə gəlmişdir: təsirsiz müəllimlər ilk günü dərs keçərək və ya əyləncəli fəaliyyətlə başlayır, tədris ilinin qalan hissəsində isə şagirdlərin dalınca qaçır; təsirli müəllimlər isə vaxtlarını sinfi qurmağa və strukturlaşdırmağa ayırır, belə ki şagirdlər növbəti addımın nə olacağını bilir. İlk həftənin ən vacib şeyi ardıcıllıqdır; şagirdlər sürprizlərə və nizamsızlığa qapalıdır, «Bu gün nə edəcəyik?» sualından xilas olurlar.
Müəlliflər Harry Wong və Rosemary Wong «prosedurlar öyrətmənin» vacibliyini vurğulayır: təsirli müəllimlər sinif idarəetmə prosedurlarını öyrədir, şagirdlər təhlükəsiz, öngörülə bilən mühit istəyir. Risk mühitindəki məktəbdə bir şagirdin sözü gətirilir: «Bu məktəbə gəlməyi sevirəm, çünki burada hamı nə edəcəyini bilir. Heç kim bizə qışqırmır və öyrənməyə baxırıq»; yeddinci sinif şagirdinin «uğurun düsturu: qolları çırmalamaq» sözü də verilir. Məktəbin ilk günü üçün yazılı ssenari — antrenorun oyun planı, toy təşkilatçısının cədvəli kimi — təsirli müəllimin əlamətidir. Teksasdan Diana Greenhouse ilk gün sinif idarəetmə planını PowerPoint ilə paylaşdığını yazır; Oklahomadan Kazım Çiçək ilk üç ili «döyüşçü» olaraq keçirib, dördüncü ildən əvvəl plan hazırlayıb və «ilk dəfə möhtəşəm il» yaşayıb.
«Dost olmayın» bölməsi mühüm bir müəllif tövsiyəsini verir: yeni müəllimlər şagirdlərlə dost olmaq istəyir; dost kimi səmimi və mehriban olun, amma dost olmayın — şagirdlərin kifayət qədər dostları var, onlar sizdən yetkin rol model gözləyir. Müəlliflər «təsirli»ni «nəticə yaradan» kimi izah edir: təsirli olmağın ilk şərti ekspertizadır. «İdeal nümunə olmaq dost olmaqdan yaxşıdır» sözü fəslin şüarıdır.
Fəslin sonunda «Müəllimlikdə dörd mərhələ» (Kevin Ryan əsasında) təqdim olunur: 1) Xəyal — şagirdləri əyləndirmək və dost olmaq; 2) Sağ qalma — çalışma kağızları, videolar, şagirdi susdurmaq üçün məşğul etmə, maaş məqsəd; 3) Ustalıq — sinfi idarə etməyi və şagird nailiyyətini təmin etməyi bilir, şagirdlərdən yüksək gözləntisi var; 4) Təsir — şagirdlərin həyatında iz buraxan müəllim, illər sonra gəlib təşəkkür edən müəllim. Müəlliflər «Məktəbin ilk günləri»nin məqsədini ikinci mərhələdən üçüncü mərhələyə keçməyiniz kimi göstərir.
- Hər bölmə qısa tezislə («Əsas fikir») açılır və real müəllim hekayələri ilə dəstəklənir
- Sxemlər, qutular və yan sütun sitatları mətni bölür və oxunmağı asanlaşdırır
- Müəlliflər konkret prosedurları (sinfə giriş, davamiyyət, tapşırıq toplamaq) addım-addım göstərir
- Dil sadə və birbaşadır, müəllimə şəxsi müraciətlə yazılıb
Sinif idarəetməsi və dərs texnikaları üzrə praktik kitab
Effektiv tədris texnikalarının nəzəri əsaslarla izahı
Müəllimin və şagirdin öyrənməyə münasibətini dəyişdirən düşüncə modeli
Oxunan hissənin sonunda müəlliflər dördüncü, ən yüksək «Təsir» mərhələsini təsvir edir: təsirli müəllimlər şagirdlərin həyatında fərq yaradır, illər sonra təşəkkür etmək üçün gələn şagirdləri olur; bu mərhələdə siz «fərqin özü» olursunuz və xəyal mərhələsinə qayıdıb fərq yaratmaq arzunuzu gerçəkləşdirmiş olursunuz. Fəsil «təsirli müəllimlər həyatlarda iz buraxır» fikri ilə bitir. Bundan sonrası bu rəyin dairəsindən kənardadır.
Problem görürsünüzsə bizə yazın. Nəşriyyat, müəllif, hüquq sahibi və ya sadəcə oxucu — fərqi yoxdur. Bu icmalda təlif hüququ baxımından problemli bir şey varsa, icmal yazarı saytın qaydalarını pozubsa, yaxud sadəcə təklifiniz və ya iradınız varsa, hey@kitabdanevar.com ünvanına yazın. Məsələni məhkəməyə aparmadan, öz aramızda həll etmək istəyirik: müraciəti 48 saat ərzində araşdırır, lazım gələrsə icmalı düzəldir və ya tamamilə silirik.
