Panik Bozukluk
Uyğundur
- Panik pozğunluğunun tarixi inkişafını (Da Kosta, Freyd, Klein) elmi kontekstdə öyrənmək istəyənlərə
- Panik atağın fiziki və psixoloji əlamətlərini dəqiq diaqnostik meyarlarla bilmək istəyən tələbə/klinisyenlərə
- Türkiyədə bilişsel-davranış terapiyasının panik pozğunluğu müalicəsində niyə kifayət qədər tətbiq olunmadığını anlamaq istəyənlərə
- Real elmi istinadlarla (DSM təsnifatları, tədqiqat sitatları) zəngin akademik mətnləri sevənlərə
Uyğun deyil
- Populyar, tərcümeyi-hal tərzli, "mənim panik atağımla mübarizəm" formatlı kitab axtaranlara
- Yalnız praktik özünəkömək texnikaları (nəfəs məşqləri və s.) axtaran oxuculara — kitab daha çox nəzəri/klinik çərçivə təqdim edir
- Hipertansiyonla əlaqəni (kitabın əsas orijinal töhfəsi) yox, ümumi narahatlıq haqqında oxumaq istəyənlərə
Giriş panik pozğunluğunun tarixçəsini 1871-ci il Amerika vətəndaş müharibəsinə aparır — həkim Da Kosta əsgərlərdə müşahidə etdiyi ürək döyüntüsü, tərləmə, titrəmə və boğulma hissi ilə müşayiət olunan, lakin heç bir üzvi ürək xəstəliyi tapılmayan vəziyyəti "əsəbi ürək" sindromu adlandırıb.
I Dünya Müharibəsi dövründə Lyuis bunun üçün "səy sindromu" təklif edib, Openheym isə "neyrosirkulyator asteniya" adlandırıb — hər ikisi eyni klinik mənzərəni fərqli terminlərlə təsvir edib.
Psixologiyanın elmi təməlini qoyan Ziqmund Freyd 1895-ci ildə "narahatlıq nevrozu" konseptini irəli sürüb və panik pozğunluğu ilə aqorafobiya arasındakı əlaqəni göstərən ilk alim olub.
Kleynin səyləri nəticəsində panik atağı ilk dəfə 1980-ci ildə DSM-III-də rəsmi təsnifata daxil edilib — beləliklə psixiatriya ədəbiyyatına "panik atağı" terminini qazandıran ilk alim Kleyn olub.
Fəsil sonra klinik problemə keçir — panik pozğunluğu olan xəstələr adətən ürək tutması qorxusu ilə təcili yardıma müraciət edir, heç bir üzvi problem tapılmayınca psixiatriyaya yönləndirilir, adətən antidepressan/anksiyolitik təyin olunur, amma müəllifin öz 2013-cü il tədqiqatına görə Türkiyədə bilişsel-davranış terapiyası kifayət qədər tətbiq olunmur.
Bu boşluq (dərman + psixoterapiya deyil, təkcə dərman) xəstələrin xəstəlik haqqında məlumatsız qalmasına, bədən əlamətlərinə fokuslanaraq yeni atakları tetikləməsinə və gözləmə narahatlığı/aqorafobiya kimi qısırdövrə düşməsinə səbəb olur.
- Sıx elmi istinad aparatı (Özkan, Tükel, Ceylan və Yazan, Aksoy) hər iddiaya mənbə göstərir
- Tarixi inkişaf xronoloji ardıcıllıqla (1871 → I Dünya Müharibəsi → 1895 Freyd → 1980 Klein) təqdim olunur, oxucuya konsepsiyanın necə formalaşdığını izləməyə imkan verir
- Müəllif öz dissertasiya tədqiqatına (2013) istinad edərək kitaba şəxsi elmi töhfə əlavə edir
Eyni sahədə, kitabda dəfələrlə istinad edilən türk mütəxəssisin əsas əsəri
Narahatlıq pozğunluqlarının bioloji və psixoloji əsaslarına dair beynəlxalq akademik istinad mənbəyi
Kitab davamında panik pozğunluğunun dəqiq diaqnostik meyarlarını, fiziki və psixoloji əlamətlərini, gözləmə narahatlığını və aqorafobiya ilə əlaqəsini, epidemiologiyasını və digər psixi/üzvi xəstəliklərlə differensial diaqnozunu (1-ci fəslin qalan hissəsi) araşdırır.
Kitabın əsas orijinal töhfəsi 2-ci fəsildə gəlir — panik pozğunluğu ilə hipertansiyon arasındakı əlaqənin araşdırılması (müəllifin öz doktorluq tədqiqatının mövzusu), ardınca müalicə metodları, psixoterapinin rolu və ortaq həyat hadisələrinin (ailə, ayrılıq, itki) panik pozğunluğun başlanğıcındakı roluna həsr olunmuş fəsillər gəlir.
Problem görürsünüzsə bizə yazın. Nəşriyyat, müəllif, hüquq sahibi və ya sadəcə oxucu — fərqi yoxdur. Bu icmalda təlif hüququ baxımından problemli bir şey varsa, icmal yazarı saytın qaydalarını pozubsa, yaxud sadəcə təklifiniz və ya iradınız varsa, hey@kitabdanevar.com ünvanına yazın. Məsələni məhkəməyə aparmadan, öz aramızda həll etmək istəyirik: müraciəti 48 saat ərzində araşdırır, lazım gələrsə icmalı düzəldir və ya tamamilə silirik.
