Pozitif Psikoloji — Mutluluğun ve İnsanın Güçlü Yönlerinin Bilimi
Uyğundur
- Psixologiya tələbələrinə və pozitiv psixologiya kursu keçən müəllimlərə
- Xoşbəxtlik və rifah haqqında populyar kitablardan daha elmi, istinadlı mənbə axtaranlara
- Kouçlar, məsləhətçilər və insan resursları mütəxəssislərinə
- Öz xoşbəxtlik səviyyəsini elmi şkalalarla ölçmək və artırmaq istəyənlərə
Uyğun deyil
- Yüngül, hekayəli «özünə kömək» kitabı axtaranlara — mətn akademik və istinadlarla doludur
- Tədqiqat metodologiyası və statistik göstəricilərlə (korrelyasiya, meta-analiz) maraqlanmayanlara
- Kitabı sıradan oxumaq istəyənlərə — o, daha çox dərslik kimi qurulub
Ön söz Coysun «Uliss»indən Leopold Blumun «daha yaxşı dünya» xəyalı ilə açılır və pozitiv psixologiyanın məqsədini müəyyənləşdirir: insanların zəif tərəflərini düzəltmək deyil, güclü tərəflərini və rifahını artırmaq. Karr ikinci nəşrin yeniliklərini sadalayır: pozitiv psixoterapiya, pozitiv təhsil, pozitiv təşkilatlar və nevrologiya sahəsindəki son tədqiqatlar.
Birinci fəsil pozitiv psixologiyanı üç yönəlişlə təsvir edir: həzz, məşğulluq və məna. Peterson və həmkarlarının 845 nəfərlik, Park və həmkarlarının 27 ölkədən 24 836 nəfərlik tədqiqatları göstərir ki, üçü də həyatdan razılıqla əlaqəlidir, lakin məşğulluq və məna həzzdən daha güclü proqnozlaşdırıcıdır.
Emosiyaların «dairəvi modeli» izah olunur: ingilis dilində 550–600 emosiya sözü olsa da, onların əksəriyyəti iki ölçü — müsbət/mənfi və yüksək/aşağı oyanma — üzərində yerləşdirilə bilər. Pozitiv affekt ekstraversiya ilə, neqativ affekt nevrotizmlə bağlıdır; hər ikisi təxminən 0,5 irsilik əmsalına malikdir. Pozitiv affekt beynin sol ön hissəsinin və dopamin sisteminin aktivliyi ilə əlaqələndirilir və müntəzəm idman, kifayət qədər yuxu, yaxın dostlarla ünsiyyət və dəyərli məqsədlər uğrunda səylə gücləndirilə bilər.
Xoşbəxtliyin ölçülməsi bölməsi oxucuya tanış şkalaları təqdim edir: 45 ölkədə bir milyondan çox insanın iştirak etdiyi 916 sorğuya görə orta xoşbəxtlik 10 üzərindən 6,75-dir, yəni insanların əksəriyyəti özünü «orta dərəcədə xoşbəxt» hesab edir. Kitabda Həyatdan Razılıq Şkalası, Oksford Xoşbəxtlik İnventarı və Uorvik-Edinburq Zehni Rifah Şkalası kimi alətlər tam verilib — oxucu özünü elə orada test edə bilər.
Barbara Fredriksonun «genişləndir və qur» nəzəriyyəsi fəslin mərkəzi fikirlərindən biridir: mənfi emosiyalar düşüncə-hərəkət repertuarını daraldır, müsbət emosiyalar isə onu genişləndirir və uzunmüddətli şəxsi resurslar yaradır. 180 rahibə üzərində aparılmış məşhur tədqiqat — gənclikdə yazdıqları avtobioqrafiyalarda daha çox müsbət emosiya ifadə edənlərin daha uzun yaşaması — xoşbəxtliyin sağlamlığa təsirinin ən çox sitat gətirilən sübutu kimi təqdim olunur.
Lyubomirskinin modeli fəslin praktik nəticəsidir: fərdi xoşbəxtlik fərqlərinin təxminən 50%-i genetik əsaslı şəxsiyyət xüsusiyyətlərindən, 10%-i şəraitdən (coğrafiya, gəlir, ailə vəziyyəti), 40%-i isə şüurlu fəaliyyətlərimizdən asılıdır. Karr bunu ümidverici nəticə kimi təqdim edir, amma həm də xəbərdarlıq edir: həddən artıq xoşbəxtlik hər sahədə uğur demək deyil — Oişinin tədqiqatına görə, bir qədər az xoşbəxt insanlar gəlir və təhsildə daha uğurlu ola bilər.
- Dərslik strukturu: öyrənmə məqsədləri, cədvəllər, şkalalar, xülasə, müzakirə sualları
- Hər iddia tədqiqat istinadı ilə dəstəklənir
- Ölçmə vasitələrinin tam mətnləri oxucuya özünüqiymətləndirmə imkanı verir
- mətn yerlərdə çətin oxunur
Pozitiv psixologiyanın anlayışlarını türk akademik perspektivindən təqdim edən, saytımızda da icmalı olan toplu
Pozitiv psixologiyanın banisinin sahəni geniş oxucuya tanıdan əsas kitabı
Oxunan hissənin praktik nəticəsi Lyubomirskinin modelidir: fərdi xoşbəxtlik fərqlərinin təxminən 50%-i genetik əsaslı şəxsiyyət xüsusiyyətlərindən, 10%-i şəraitdən, 40%-i isə şüurlu fəaliyyətlərimizdən asılıdır. Karr bunu ümidverici nəticə kimi təqdim edir, amma xəbərdarlıq edir: həddən artıq xoşbəxtlik hər sahədə uğur demək deyil.
Problem görürsünüzsə bizə yazın. Nəşriyyat, müəllif, hüquq sahibi və ya sadəcə oxucu — fərqi yoxdur. Bu icmalda təlif hüququ baxımından problemli bir şey varsa, icmal yazarı saytın qaydalarını pozubsa, yaxud sadəcə təklifiniz və ya iradınız varsa, hey@kitabdanevar.com ünvanına yazın. Məsələni məhkəməyə aparmadan, öz aramızda həll etmək istəyirik: müraciəti 48 saat ərzində araşdırır, lazım gələrsə icmalı düzəldir və ya tamamilə silirik.
