Pozitif Psikoloji — Mutluluğun ve İnsanın Güçlü Yönlerinin Bilimi
Uygun
- Psikoloji öğrencilerine ve pozitif psikoloji dersi veren öğretim üyelerine
- Mutluluk ve iyi oluş üzerine popüler kitaplardan daha bilimsel, kaynaklı bir eser arayanlara
- Koçlara, danışmanlara ve insan kaynakları uzmanlarına
- Kendi mutluluk düzeyini bilimsel ölçeklerle ölçmek ve artırmak isteyenlere
Uygun değil
- Hafif, hikâyeli bir «kişisel gelişim» kitabı arayanlara — metin akademik ve kaynak dolu
- Araştırma yöntemi ve istatistiksel göstergelerle (korelasyon, meta analiz) ilgilenmeyenlere
- Kitabı roman gibi baştan sona okumak isteyenlere — daha çok bir ders kitabı olarak kurgulanmış
Önsöz, Joyce'un «Ulysses»inden Leopold Bloom'un «daha iyi bir dünya» hayaliyle açılıyor ve pozitif psikolojinin amacını belirliyor: insanların eksiklerini düzeltmek değil, güçlü yönlerini ve iyi oluşlarını artırmak. Carr ikinci baskının yeniliklerini sıralıyor: pozitif psikoterapi, pozitif eğitim, pozitif örgütler ve nörobilimdeki son araştırmalar.
Birinci bölüm pozitif psikolojiyi üç yönelimle tarif ediyor: zevk, meşguliyet ve anlam. Peterson ve arkadaşlarının 845 kişilik, Park ve arkadaşlarının 27 ülkeden 24.836 kişilik çalışmaları üçünün de yaşam doyumuyla ilişkili olduğunu, ancak meşguliyet ve anlamın hazza kıyasla daha güçlü yordayıcılar olduğunu gösteriyor.
Duyguların «döngüsel modeli» açıklanıyor: İngilizcede 550–600 duygu sözcüğü olsa da çoğu iki boyut — olumlu/olumsuz ve yüksek/düşük uyarılma — üzerinde konumlandırılabiliyor. Pozitif duygulanım dışadönüklükle, negatif duygulanım nevrotiklikle bağlantılı; ikisinin de kalıtım katsayısı yaklaşık 0,5. Pozitif duygulanım beynin sol ön bölgesi ve dopaminerjik sistemle ilişkilendiriliyor ve düzenli egzersiz, yeterli uyku, yakın arkadaşlarla sosyalleşme ve değerli hedefler için çaba göstermekle artırılabiliyor.
Mutluluğu ölçmek bölümü okura bilinen ölçekleri tanıtıyor: 45 ülkeden bir milyonu aşkın kişinin katıldığı 916 ankete göre ortalama mutluluk 10 üzerinden 6,75 — yani insanların çoğu kendini «orta derecede mutlu» sayıyor. Kitapta Yaşam Doyumu Ölçeği, Oxford Mutluluk Envanteri ve Warwick-Edinburgh Zihinsel İyi Oluş Ölçeği gibi araçlar tam olarak veriliyor — okur kendini hemen orada test edebiliyor.
Barbara Fredrickson'ın «genişlet ve inşa et» kuramı bölümün merkezi fikirlerinden biri: olumsuz duygular düşünce-eylem dağarcığını daraltırken olumlu duygular onu genişletiyor ve kalıcı kişisel kaynaklar yaratıyor. 180 rahibe üzerinde yapılan ünlü çalışma — gençlikte yazdıkları özgeçmişlerde daha fazla olumlu duygu ifade edenlerin daha uzun yaşaması — mutluluğun sağlık üzerindeki etkisinin en çok alıntılanan kanıtı olarak sunuluyor.
Lyubomirsky'nin modeli bölümün pratik sonucu: bireysel mutluluk farklılıklarının yaklaşık %50'si kısmen genetik kökenli kişilik özelliklerinden, %10'u koşullardan (coğrafya, gelir, medeni durum), %40'ı ise bilinçli etkinliklerimizden kaynaklanıyor. Carr bunu umut verici bir sonuç olarak sunuyor ama bir uyarı da ekliyor: aşırı mutluluk her alanda başarı demek değil — Oishi'nin çalışmasına göre biraz daha az mutlu kişiler gelir ve eğitimde daha başarılı olabiliyor.
- Ders kitabı yapısı: öğrenme hedefleri, tablolar, ölçekler, özet, tartışma soruları
- Her iddia bir araştırma kaynağıyla destekleniyor
- Ölçme araçlarının tam metinleri okura öz değerlendirme imkânı veriyor
- metin yer yer zor okunuyor
Pozitif psikolojinin kavramlarını Türk akademik bakış açısıyla sunan, sitemizde de incelemesi olan derleme
Pozitif psikolojinin kurucusunun alanı geniş okur kitlesine tanıtan temel kitabı
Okunan kısmın pratik sonucu Lyubomirsky'nin modelidir: bireysel mutluluk farklarının yaklaşık %50'si genetik temelli kişilik özelliklerinden, %10'u koşullardan, %40'ı ise bilinçli etkinliklerimizden kaynaklanır. Carr bunu umut verici bir sonuç olarak sunar, ama uyarır: aşırı mutluluk her alanda başarı demek değildir.
Bir sorununuz varsa bize yazın. Yayınevi, yazar, hak sahibi ya da sadece okuyucu — fark etmez. Bu incelemede telif hakkı açısından sorunlu bir şey varsa, inceleme yazarı sitenin kurallarını ihlal etmişse, ya da sadece bir öneriniz ya da şikayetiniz varsa, hey@kitabdanevar.com adresine yazın. Meseleyi mahkemeye taşımadan, kendi aramızda çözmek istiyoruz: başvuruyu 48 saat içinde inceliyor, gerekirse incelemeyi düzeltiyor ya da tamamen kaldırıyoruz.
