Psiko-Lojik! — Günlük Hayatta İşinize Yarayacak Psikolojik Bilgiler
Uyğundur
- Psixologiyaya ilk dəfə maraq göstərən, ağır nəzəriyyə istəməyən oxuculara
- Qısa, istənilən yerdən oxuna bilən fəsilləri sevənlərə — yol, növbə, fasilə üçün ideal
- Sosial psixologiyanın klassik eksperimentlərini yumorla öyrənmək istəyənlərə
- Söhbətlərdə paylaşa biləcəyi maraqlı psixoloji faktlar axtaran insanlara
Uyğun deyil
- Dərin, sistemli psixologiya bilgisi axtaranlara — mövzular səthi və pərakəndədir
- Cinsiyyət stereotiplərinə dair zarafatlardan narahat olan oxuculara
- Neyrolinqvistik proqramlaşdırma (NLP) kimi elmi statusu mübahisəli yanaşmalara şübhə ilə baxanlara
Ön söz özünü ironiya ilə açılır: müəlliflər tipik psixoloq obrazını — «çətin uşaqlıq, qısa boy», otuz beş illik «ara il»dən sonra Bilefelddə paylaşılan evdə yaşayan, statistika professorundan qorxan tələbə — karikatura kimi çəkir və deyir ki, bu kitabı sizi psixoloq kreslosunun hər iki tərəfindən uzaq tutmaq üçün yazıblar. Məqsəd psixologiyanı «mətbəx psixoloqları» üçün əlçatan, praktik və əyləncəli etməkdir.
İlk fəsil «Suyu necə şəraba çevirirsiniz?» eyni pis günü iki dəfə danışır: zəngli saat işləmir, ayaq barmağı vurulur, qəhvə maşını xarab olur, üstəlik gecə yastıqda iri hörümçək peyda olur. İkinci versiyada həmin hadisələr «yenidən çərçivələnir»: gec oyanmaq əlavə yuxu, kir səbəti altında tapılan əlli avro, qəhvə olmadığı üçün daha az gərginlik, Çin inancına görə uğur gətirən hörümçək. Müəlliflər vurğulayır ki, bu, mənfi hissləri inkar etmək deyil: əvvəlcə onları qəbul etmək, sonra baxış bucağını dəyişmək lazımdır — Epiktetin «bizi şeylər deyil, onlar haqqındakı fikirlərimiz narahat edir» sözü kimi.
«Gözəl şeylərə niyə tez-tez fasilə verməlisiniz?» fəsli adaptasiya effektini izah edir: sevdiyimiz filmi reklamla bölünmüş halda izləyənlər, bölünməyən qrupdan daha çox həzz alır. Nəticə: məzuniyyəti bir dəfəyə deyil, hissə-hissə götürmək, xoşagəlməz işləri isə — vergi bəyannaməsi, bahar təmizliyi — fasiləsiz bitirmək daha ağıllıdır.
«Axmaq, yoxsa bədbəxt?» fəsli ad günü partiyasına gəlməyən ən yaxın rəfiqə Tina nümunəsi ilə «fundamental atribusiya xətası»nı təqdim edir: başqasının davranışını xarakterinə, özümüzünkünü isə şəraitə bağlayırıq. Müəlliflər bu meylin fərdiyyətçi Qərb mədəniyyətlərində daha güclü olduğunu da qeyd edir. Növbəti fəsil qonşu divarın arxasından gələn inilti ilə «sxem» və «priminq» anlayışlarını — eyni mətni oxuyan iki qrupun əvvəlcədən əzbərlədiyi sözlərə görə «Donald»ı müsbət və ya mənfi qiymətləndirməsini — izah edir.
«Neçə milyon avro sizi xoşbəxt edər?» fəsli maaş danışığı ssenarisi üzərindən sosial müqayisə nəzəriyyəsini göstərir: beyin skanerləri insanların pul qazanmaqdan çox, qonşudan artıq qazanmaqdan sevindiyini sübut edir. Müəlliflərin quru nəticəsi: «Dünyada hamıdan çox pul qazanan yalnız bir nəfər var — o siz deyilsinizsə, heç vaxt kifayətlənməyəcəksiniz.»
Bölmə hisslərə dair iki fəsillə bitir: «hiss edirəm ki, məni dinləmirsən» kimi «saxta hisslər» başqasının davranışına hökmdür, «məyus oldum» isə həqiqi hissdir və onu heç kim inkar edə bilməz. «İlk gülən yaxşı gülər» fəsli isə dişlər arasında qələm tutaraq gülümsəmə əzələlərini işlədən iştirakçıların karikaturaları daha gülməli tapdığı məşhur eksperiment üzərindən üz geribildirimi hipotezini təqdim edir.
- Hər fəsil eyni struktura malikdir: gündəlik ssenari, test sualı, izah, eksperiment, mənbə
- Yumoristik, bəzən yarı-ciddi dil psixologiyanı əlçatan edir
- Fəsillər çox qısadır — 4–6 səhifə — və istənilən sırada oxuna bilər
- Bəzi zarafatlar cinsiyyət stereotiplərinə əsaslanır, bəzi eksperimentlər isə sonradan təkrarlanma problemi yaşayıb, bu barədə qeyd yoxdur
Gündəlik düşüncə xətalarını qısa, müstəqil fəsillərdə izah edən oxşar alman populyar psixologiya kitabı
Sosial psixologiyanın klassik eksperimentlərini gündəlik həyata bağlayan, saytımızda da icmalı olan kitab
Oxunan hissə hisslərə dair iki fəsillə bitir: «hiss edirəm ki, məni dinləmirsən» kimi «saxta hisslər» başqasının davranışına hökmdür, «məyus oldum» isə həqiqi hissdir. Sonuncu fəsil dişlər arasında qələm tutaraq gülümsəmə əzələlərini işlədən iştirakçıların karikaturaları daha gülməli tapdığı məşhur eksperiment üzərindən üz geribildirimi hipotezini təqdim edir.
Problem görürsünüzsə bizə yazın. Nəşriyyat, müəllif, hüquq sahibi və ya sadəcə oxucu — fərqi yoxdur. Bu icmalda təlif hüququ baxımından problemli bir şey varsa, icmal yazarı saytın qaydalarını pozubsa, yaxud sadəcə təklifiniz və ya iradınız varsa, hey@kitabdanevar.com ünvanına yazın. Məsələni məhkəməyə aparmadan, öz aramızda həll etmək istəyirik: müraciəti 48 saat ərzində araşdırır, lazım gələrsə icmalı düzəldir və ya tamamilə silirik.
