Psikolojiyi Keşfetmek
Uyğundur
- Psixologiyaya universitet səviyyəsində, amma ağır elmi jarqonsuz, sistemli giriş axtaran oxuculara
- Tənqidi düşünmə vərdişlərini (iddiaları necə qiymətləndirmək, mənbəni necə süzgəcdən keçirmək) konkret nümunələrlə öyrənmək istəyənlərə
- Psixologiyanın tarixini (Vundtdan Freydə, bihevriorizmdən koqnitiv inqilaba) ardıcıl bir hekayə kimi izləmək istəyən maraqlı oxuculara
Uyğun deyil
- Artıq psixologiya üzrə ali təhsil almış, ilkin/əsas anlayışları təkrar oxumaq istəməyən oxuculara
- Sırf populyar-elmi, "10 həyat hiylə" formatında yüngül mətn axtaran oxuculara — bu, tam hüquqlu dərslikdir, öyrənmə hədəfləri və "Hatırlayın" testləri ilə
Müəlliflər elmi münasibəti üç sözlə tərif edirlər: maraq, şübhəçilik və təvazökarlıq. James Randinin "aura testi" nümunəsi ilə göstərirlər ki, əsl sual "mənə məntiqli görünürmü" deyil, "sınaqdan keçəndə işləyirmi"dir — bu, kitab boyu təkrarlanan "Fare həmişə haqlıdır" prinsipinin əsasını qoyur: nəzəriyyə real müşahidəyə tabe olmalıdır, əksinə yox.
Tənqidi düşüncə konkret sorğu siyahısı ilə tərif olunur: "Bunu haradan bilirlər? Mənbənin gündəliyi nədir? Nəticə anekdota, yoxsa dəlilə əsaslanır? Alternativ izahlar mümkündürmü?" Müəlliflər vurğulayır ki, bu, sadəcə akademik məşğuliyyət deyil — cəza müddətinin uzadılması, seçicilərin fəallığının artırılması kimi real siyasət qərarlarına təsir edən praktik bacarıqdır.
Tarixi hissə 1879-cu ildə Vilhelm Vundtun Leypsiqdəki ilk psixologiya laboratoriyası ilə başlayır, strukturalizmin (Titçenerin daxili müşahidə metodu) uğursuzluğundan Uilyam Ceyms başda olmaqla funksionalizmə keçidi izləyir. Bu bölmədə həmçinin ilk qadın psixoloqların (Meri Uiton Kalkins, Marqaret Floy Uoşborn) akademiyada cinsiyyət maneələri ilə üzləşməsi konkret faktlarla təsvir olunur.
Sonra kitab 1920-ci illərdən bihevriorizmin (Uotson, Skinner) "yalnız müşahidə edilə bilən davranış" tələbini, Freydin psixoanalitik məktəbini və 1960-cı illərdə buna qarşı çıxan humanist psixologiyanı (Rocers, Maslou) izləyir, nəhayət koqnitiv inqilab və koqnitiv nörobiologiyanın doğuluşu ilə bitir — kitab psixologiyanı "davranış və zehni proseslərin elmi" kimi tərif edərək qapanır.
- Hər alt-bölmənin başında konkret "Öyrənim Hədəfi Sorusu" oxucunu aktiv oxumağa yönləndirir
- Tarixi şəxsiyyətlər (Vundt, Ceyms, Freyd, Skinner) qısa bioqrafik kart və portret şəkli ilə canlandırılır
- Hər bölmənin sonunda "Hatırlayın" özünü-yoxlama sualları material yadda qalmasını gücləndirir
- Mürəkkəb elmi ideyalar (kalıtım-çevre mübahisəsi kimi) həmişə gündəlik sual nümunələri ilə (cinsi davranış, siyasi seçim) canlandırılır
Saytda mövcud, oxşar tətbiqi psixologiya mövzusunda başqa bir baxış
Saytda mövcud, tənqidi düşüncə/rasional analiz mövzusuna fəlsəfi tərəfdən yanaşan başqa kitab
Kitabın qalan 14 fəsli — bu icmal yalnız Birinci Fəslin giriş hissəsini əhatə edir
1-ci Fəslin qalan hissəsi tədqiqat metodlarına (təcrübə, korrelyasiya, müşahidə), statistik təfəkkürə və psixologiyada etik prinsiplərə həsr olunub. Bundan sonra kitab 14 fəsil boyu davam edir: Davranışın Biologiyası, Bilinc, Yaşam Boyu İnkişaf, Cinsiyyət və Cinsəllik, Duyum və Qavrayış, Öyrənmə, Yaddaş, Düşüncə/Dil/Zəka, Motivasiya və Duyğu, Stres və Sağlamlıq, Sosial Psixologiya, Şəxsiyyət, Psixoloji Pozğunluqlar və Terapiya.
Hər fəsil eyni pedaqoji naxışı təkrarlayır — nömrələnmiş öyrənim hədəfi sualları, real tədqiqatçı adları və illər parantezdə göstərilən APA-üslublu istinadlar, hər bölmənin sonunda özünü-yoxlama testi. Kitab "kalıtım-çevrə" mübahisəsini bütün fəsillər boyu təkrar mövzu kimi izləyir — məsələn, cinsi oriyentasiyanın valideyn davranışı ilə əlaqəsi olmadığını göstərən konkret tədqiqatlara istinad edərək.
Problem görürsünüzsə bizə yazın. Nəşriyyat, müəllif, hüquq sahibi və ya sadəcə oxucu — fərqi yoxdur. Bu icmalda təlif hüququ baxımından problemli bir şey varsa, icmal yazarı saytın qaydalarını pozubsa, yaxud sadəcə təklifiniz və ya iradınız varsa, hey@kitabdanevar.com ünvanına yazın. Məsələni məhkəməyə aparmadan, öz aramızda həll etmək istəyirik: müraciəti 48 saat ərzində araşdırır, lazım gələrsə icmalı düzəldir və ya tamamilə silirik.
