Selahaddin Eyyubi
Uyğundur
- Orta əsrlər İslam tarixinə, Səlib yürüşlərinə və Yaxın Şərq tarixinə ciddi maraq göstərən oxuculara
- Tarixi şəxsiyyətlərin necə "əfsanəyə" çevrildiyini, mənbələrin tənqidi təhlilini anlamaq istəyənlərə
- Akademik səviyyəli, sıx istinadlı (800-dən artıq sənəd və məktuba istinad edən) bioqrafiya janrını sevən oxuculara
- Səlahəddinin həm Şərqdə, həm Qərbdə (Volter, Lessinq, Hollivud) necə fərqli obrazlarda canlandığını öyrənmək istəyənlərə
Uyğun deyil
- Sürətli, populyar tərzdə yazılmış, az istinadlı bioqrafiya axtaran təsadüfi oxuculara — kitab akademik registrdə yazılıb
- Yalnız döyüş səhnələri və epik macəra axtaran oxuculara — Giriş fəsli tamamilə mənbəşünaslığa həsr olunub
- Fransız orta əsrçiliyinin sıx elmi üslubuna alışmayan, "yüngül" oxu axtaran oxuculara
Kitab general Gouraud'nun 1920-ci ildə Şama girərkən Səlahəddinin məzarı önündə dediyi iddia edilən sözlə açılır — bu sitatın həqiqiliyindən çox, onun bu qədər məşhurlaşmasının özü Səlahəddinin həm Şərqdə, həm Qərbdə ortaq yaddaşda buraxdığı izin sübutu kimi təqdim olunur.
Eddé izah edir ki, Səlahəddin 20-ci əsrdə (Şiələr istisna olmaqla) ərəb dünyası üçün keçmişin bütün böyük İslam şəxsiyyətlərini kölgədə qoyan real bir ikona çevrilib — baxmayaraq ki, o, ərəb deyil, kürd idi; Avropa müstəmləkəçiliyi, İsrailin qurulması və amerikan müdaxilələri şəraitində sultan "kamil xilaskar" obrazına çevrilib, Cəmal Əbdünnasır və Səddam Hüseyn kimi liderlər özlərini onunla eyniləşdirməyə çalışıb.
Qərbdə isə Səlahəddinin obrazı orta əsr cəngavərlik dastanlarından Aydınlanma dövründə Volter və Lessinqin onu "bütün dinlərə açıq, maarifçi monarx" kimi təqdim etməsinə, bu günə qədər isə Hollivudun qəhrəman rolu verə biləcəyi yeganə müsəlman hökmdar statusuna qədər dəyişib.
Müəllif əsas metodoloji problemi ortaya qoyur: Səlahəddin haqqında yazan üç yaxın əməkdaşı — Qadı əl-Fazil, İmadəddin əl-İsfahani və Bəhaəddin İbn Şəddad — onun məziyyətlərini əbədiləşdirmək niyyəti ilə yazıblar; İbnül-Əsir kimi kənar, hətta düşmən çevrələrdən gələn mənbələr isə fərqli, bəzən tənqidi don söyləyib — bu, Jacques Le Goffun Müqəddəs Lüi haqqında verdiyi "belə bir insan həqiqətən var idimi, yoxsa idealizə edilmiş obrazdırmı?" sualını Səlahəddinə də aid edir.
Fəsil müsəlman (ərəb, fars, iraqlı) və qeyri-müsəlman (ərəb-xristian, erməni, nasturi, qibti) mənbələrin hər birinin Səlahəddinə fərqli don yanaşdığını göstərir — Eddé bunların heç birini nə tam qəbul, nə tam rədd etməyi təklif edir, əksinə hər mətni öz siyasi-dini kontekstində, ehtiyatla oxumağı tövsiyə edir.
- On ildən artıq araşdırmaya əsaslanan, 800-dən çox orijinal sənəd və məktuba istinad edən sıx elmi aparat
- Mənbələri kor-koranə qəbul etmək və tam rədd etmək arasında balanslaşdırılmış, nüanslı tənqidi metodologiya
- Şərq və Qərb obrazlarını paralel təhlil edən geniş mədəniyyətlərarası perspektiv
Səlahəddinin həyatına ingilisdilli, daha yığcam bioqrafik yanaşma
Eyni dövrü müsəlman mənbələrinin prizmasından təhlil edən klassik akademik əsər
Eyni Səlib yürüşləri dövrünü daha bədii-populyar tərzdə əks etdirən əsər
Giriş yalnız metodoloji çərçivəni qoysa da, kitabın əsas hissəsi Səlahəddinin həyatını xronoloji ardıcıllıqla izləyir — Tikritdə doğulmasından Nureddinin xidmətində çırhabıq dövrünə, Misirdə vəzir olmasına, Fatımi xilafətinin süqutuna və nəhayət sultanlıq elan etməsinə qədər.
Sonrakı fəsillər Səlahəddinin cihad strategiyasını, Qüdsün 1187-ci ildə geri alınmasını, III Səlib yürüşü zamanı Riçard Aslanürəkli ilə qarşıdurmasını, gündəlik idarəçilik metodlarını və nəhayət ölümündən sonra necə əfsanəyə çevrildiyini ətraflı təhlil edir.
Problem görürsünüzsə bizə yazın. Nəşriyyat, müəllif, hüquq sahibi və ya sadəcə oxucu — fərqi yoxdur. Bu icmalda təlif hüququ baxımından problemli bir şey varsa, icmal yazarı saytın qaydalarını pozubsa, yaxud sadəcə təklifiniz və ya iradınız varsa, hey@kitabdanevar.com ünvanına yazın. Məsələni məhkəməyə aparmadan, öz aramızda həll etmək istəyirik: müraciəti 48 saat ərzində araşdırır, lazım gələrsə icmalı düzəldir və ya tamamilə silirik.
