50 Soruda Dil Öğrenme
Uygun
- Çocuğunu iki dilli yetiştirmek isteyen ebeveynlere
- Yabancı dil öğrenen ve «neden hâlâ konuşamıyorum?» diye soran yetişkinlere
- Dil öğretmenlerine ve eğitim fakültesi öğrencilerine
- Dilin kökeni, beyin ve dil ilişkisi gibi konulara meraklı okurlara
Uygun değil
- Belirli bir dili öğreten ders ya da alıştırma kitabı arayanlara
- Dilbilim alanında derin akademik bir eser bekleyenlere — kitap popüler düzeyde
- Türkiye eğitim sistemine dair bölümlerin yerel bağlamına uzak kalanlara
Önsözde yazar kendini öncelikle bir «dil öğrencisi» olarak tanıtıyor: 1990'larda Blue Jean dergisindeki İngilizce şarkı sözlerini çevirerek, NBA finallerini İngilizce dinleyerek başlayan merak onu Gazi Üniversitesi'nde İngilizce öğretmeni yetiştiren bir akademisyene dönüştürmüş. Kitabın yöntemi dikkat çekici: farklı bölgelerden öğretmenler, öğrenciler ve başka meslek sahipleri aracılığıyla 1500 soru toplanmış, en sık tekrarlanan 50'si seçilmiş.
İlk soru — «Diller nasıl ortaya çıktı?» — Babil Kulesi anlatısından Avustralya yerlilerinin efsanesine, geleneksel varsayımlardan Chomsky'nin evrensel dilbilgisine ve Dean Falk'ın «motherese» hipotezine kadar geniş bir panorama sunuyor. Yazar dilin kökeninin bilimin en zor sorularından biri olduğunu ve kesin bir cevabın bulunmadığını dürüstçe kabul ediyor.
«İngilizce her zaman bu kadar popüler miydi?» sorusunda yazar, en çok konuşulan dilin aslında Çince olduğunu, ancak İngilizcenin 510 milyonu aşkın insanın ortak dili olduğunu ve internet içeriğinin yaklaşık %65'inin İngilizce olduğunu gösteriyor. İngiliz sömürgeciliği, ABD'nin ekonomik gücü ve bilimsel-teknolojik terminoloji İngilizcenin küresel üstünlüğünün başlıca nedenleri olarak açıklanıyor.
Edinim ile öğrenme arasındaki fark Krashen ve Chomsky'ye dayanarak açıklanıyor: anadil çevreyle doğal etkileşimde edinilir, yabancı dil ise sınırlı bir zaman diliminde, çoğunlukla sınıfta öğrenilir. Çocuklarda dil gelişimi bölümünde Deb Roy'un oğlunun ilk üç yılını evine yerleştirdiği kameralarla 90 bin saati aşkın kaydettiği deney ve Hart–Risley araştırması — varlıklı ailelerin çocuklarının üç yaşına kadar 45 milyon, en düşük gelirli ailelerin çocuklarının ise yalnızca 15 milyon kelime duyması — özellikle akılda kalıyor.
Çok dillilik sorularında yazar yaygın bir efsaneyi çürütüyor: çocukların önce anadillerini tam edinmeleri gerekmiyor, doğumdan itibaren birden fazla dile maruz kalmak kafalarını karıştırmıyor. De Houwer'ın araştırmasına göre iki dilli büyüyen çocukların bir buçuk yaşında kelime anlama oranı tek dillilere göre ortalama %71 daha yüksek. On beş yaşında pek çok dil bilen Çek Eva Spekhorstova'nın hikâyesi bu fikri canlandırıyor.
Evde bebeğe yabancı dil öğretmek konusunda yazar pratik öneriler veriyor: kelimeleri çevirmek yerine şarkılar, oyunlar, kuklalar, masallar ve dijital okuma platformlarıyla «kaliteli dil girdisi» sağlamak. Aynı zamanda uyarıyor: dili iyi bilmeyen bir ebeveyn çocukla yalnızca o dilde konuşursa, yanlış telaffuz ve yapılar çocuğun dilinde «fosilleşebilir».
- Soru-cevap biçimi kitabı herhangi bir yerinden okumaya olanak tanıyor
- Her cevabın sonunda bilimsel kaynakça var
- Yazarın kişisel deneyimi ve gerçek örnekler metni canlandırıyor
- Bazı cevaplar kısa ve yüzeysel kalıyor, dördüncü bölüm Türkiye bağlamına çok bağlı
Dilin biyolojik temellerini ve çocukların dili nasıl edindiğini anlatan, sitemizde de incelemesi olan klasik
16 dil bilen bir çevirmenin dil öğrenme deneyimini paylaştığı ünlü kitap
Okunan kısmın sonunda evde bebeğe yabancı dil öğretmeye dair pratik öneriler verilir: sözcükleri çevirmek yerine şarkılar, oyunlar, kuklalar, masallar ve dijital okuma platformları aracılığıyla «nitelikli dil girdisi» sağlamak. Yazar uyarır: dili iyi bilmeyen ebeveyn çocukla yalnızca o dilde konuşursa, yanlış telaffuz ve yapılar çocuğun dilinde «fosilleşebilir».
Bir sorununuz varsa bize yazın. Yayınevi, yazar, hak sahibi ya da sadece okuyucu — fark etmez. Bu incelemede telif hakkı açısından sorunlu bir şey varsa, inceleme yazarı sitenin kurallarını ihlal etmişse, ya da sadece bir öneriniz ya da şikayetiniz varsa, hey@kitabdanevar.com adresine yazın. Meseleyi mahkemeye taşımadan, kendi aramızda çözmek istiyoruz: başvuruyu 48 saat içinde inceliyor, gerekirse incelemeyi düzeltiyor ya da tamamen kaldırıyoruz.
