Beklenmeyeni Bekleyin
Uygun
- Yaratıcı düşünceyi geliştirmek isteyen tasarımcı, yazar, girişimci ve öğretmenlere
- Antik felsefeye hafif, eğlenceli bir girişle başlamak isteyenlere
- Her gün bir epigram üzerinde düşünmeyi seven, meditatif bir okuma arayanlara
- Kısa bölümlü, resimli, istenilen yerden açılıp okunabilen kitapları sevenlere
Uygun değil
- Herakleitos felsefesinin akademik bir çözümlemesini bekleyenlere — yazar serbest ve pratik bir yorum sunuyor
- Somut bir metodoloji ve adım adım yaratıcılık tekniği arayanlara
- Motivasyon kitaplarının iyimser tonundan yorulan okurlara
Von Oech önsözde kitabın doğuş öyküsünü anlatıyor: 1971'de Almanya'da öğrenciyken küçük bir Grekçe–Almanca fragman derlemesinde «Yukarıya çıkmak ve aşağıya inmek bir ve aynıdır» cümlesine rastlıyor ve haftalarca anlamını çözmeye çalışıyor. O günden beri bu kadim düşünürün fikirlerine dayanan bir yaratıcılık aracı geliştirmek istiyor. Bu kişisel giriş kitaba samimi bir ton veriyor ve yazarın konuya uzun soluklu bağlılığını gösteriyor.
Önsözün en ilginç kısmı çeviri sorunları üzerine. Yazar «logos» kelimesinin tarihini izliyor: önce «söz», sonra «değer», «dil», «öykü», Herakleitos'un çağında «mantık», «ilke», altı yüzyıl sonra İncil'de «Başlangıçta Söz vardı». Von Oech «Her şey logos'a göre olur» fragmanını serbestçe «Evren eğilimler aracılığıyla konuşur» diye çeviriyor ve bunu açıkça itiraf ediyor. Bu şeffaflık takdire değer, ama aynı zamanda kitabın akademik değil yaratıcı bir yorum olduğunu hatırlatıyor.
«Zihninizi Heraklitus ile Harekete Geçirin» bölümü Herakleitos portresini özlü ve canlı çiziyor: MÖ 500'lerde Efes'te yaşamış, Lao Tzu, Konfüçyüs ve Buda ile çağdaş, soylu bir aileden gelip krallık hakkını kardeşine devretmiş, sıradanlığı hor gören bir düşünür. Diogenes Laertios'un aktardığı anekdot — Herakleitos'un çocuklarla zar oynarken «Bu, sizinle siyaset oynamaktan daha iyi değil mi?» demesi — bölümün en akılda kalan anı.
Yazar, Herakleitos'un fragmanlarının yalnızca başka antik yazarların alıntılarıyla günümüze ulaştığını, bunların bir Zen koanı ya da Delfi kâhininin çok anlamlı kehanetleri gibi kurulduğunu açıklıyor. Hayal ettiği diyalog güzel: öğrenci «düşüncelerinizin anlamını açıklamadınız» dediğinde Herakleitos yanıt veriyor: «Birinin sana lezzetli bir elmayı çiğneyerek sunmasından hoşlanır mıydın?» Kitabın bütün felsefesi bu yanıtta saklı — anlamı okur kendisi bulmalı.
Bölüm kitaptan yararlanmanın üç yolunu öneriyor: baştan sona bir yaratıcılık alıştırma kitabı olarak, her gün bir içgörüyle günlük bir meditasyon olarak ve zor bir sorun karşısında rastgele sayfa açarak bir «kehanet aracı» olarak. Yazar kendi deneyiminden örnekler veriyor: zorlu bir tasarım probleminde «Karşıtlık oluşturan yarar sağlar» içgörüsü onu amacını değiştirmeye, eski bir arkadaşıyla anlaşmazlıkta «Gökyüzünde güneş olmadığında yıldızları görebiliriz» içgörüsü ise egosunu bir kenara bırakıp dinlemeye yöneltiyor.
Kitabın zayıf yanı yorumların zaman zaman motivasyon klişelerine yaklaşması; Herakleitos'un sert, trajik dünya görüşü («Savaş her şeyin babasıdır») yumuşatılıyor. Yine de 2500 yıllık düşünceleri gündelik yaşama bağlayan bu yaklaşım hem eğlenceli hem de gerçekten düşündürücü.
- Her içgörü Herakleitos fragmanı, kısa deneme, örnekler, bilmece ve sorularla aynı şemada açılıyor
- George Willett'in çizimleri metni hafifletiyor
- Yazar çeviri kararlarını şeffaf biçimde açıklıyor
- Kitap üç farklı okuma biçimine (alıştırma, meditasyon, kehanet) uygun kurgulanmış
Herakleitos da dahil felsefe tarihine eğlenceli, erişilebilir bir giriş — sitemizde incelemesi var
Yazarın yaratıcı düşüncenin engellerini aşmaya adanmış klasik ilk kitabı
Bölüm kitaptan yararlanmanın üç yolunu önerir: baştan sona yaratıcılık alıştırma kitabı olarak, her gün bir görüşle günlük meditasyon olarak ve zor bir sorun karşısında rastgele bir sayfa açarak «kehanet aracı» olarak.
Bir sorununuz varsa bize yazın. Yayınevi, yazar, hak sahibi ya da sadece okuyucu — fark etmez. Bu incelemede telif hakkı açısından sorunlu bir şey varsa, inceleme yazarı sitenin kurallarını ihlal etmişse, ya da sadece bir öneriniz ya da şikayetiniz varsa, hey@kitabdanevar.com adresine yazın. Meseleyi mahkemeye taşımadan, kendi aramızda çözmek istiyoruz: başvuruyu 48 saat içinde inceliyor, gerekirse incelemeyi düzeltiyor ya da tamamen kaldırıyoruz.
