Etrafım Aptallarla Dolu
Uygun
- Etrafındaki insanların (iş arkadaşları, aile üyeleri) davranışını hızlı, basit bir çerçeveyle anlamak isteyenlere
- İletişim ve yönetim konusunda pratik, anekdotlarla zenginleştirilmiş okumayı sevenlere
- DISC/DISA gibi renk temelli kişilik tiplerini ilk kez duyanlara
Uygun değil
- Bilimsel açıdan ciddi, akademik eleştiriye dayanıklı kişilik psikolojisi arayanlara — DISC modeli akademik psikolojide "Barnum etkisi"ne açık, az test edilmiş bir araç olarak eleştiriliyor
- Dört renge ayırma gibi geniş tipolojilerden (astroloji, MBTI vb.) rahatsız olan okurlara
Önsözü yazan David Bonnstetter, DISC sistemini 20 yılı aşkın süredir kullandığını, babasının klasik bir "Kırmızı/Sarı" girişimci, kendisinin ise muhasebe/bilgisayar bilimi eğitimi almış "Kırmızı/Mavi" bir karakter olduğunu anlatıyor — sistemi öğrendikten sonra ailesini ve kendisini ilk kez "anladığını" yazıyor.
Erikson kendi Giriş bölümünü "Aptallarla çevrili adam" başlığıyla açıyor ve provokatif bir tez ortaya koyuyor: hiçbir davranış biçimi kendi başına doğru ya da yanlış değildir, sadece farklıdır — nasıl kablolandıysan öylesin iyisin, tabii ki makul sınırlar dahilinde.
Yalnızca iki nadir durumda tamamen kendin olabilirsin: tek başına bir odada olduğunda (kimseyi incitmezsin) ya da odadaki herkes tıpkı senin gibi olduğunda (çocukken öğretilen "başkalarına nasıl davranılmasını istiyorsan öyle davran" kuralı ancak bu durumda tam işler). Diğer tüm durumlarda başkalarının nasıl "çalıştığını" anlamak faydalı olur.
Kitabın başlığının arkasındaki espri de burada açılıyor: kelimelerin farklı insanlarda farklı yorumları vardır ve yanlış kelimeyi seçtiğinde "belki de aptal olan sensindir" — kitap tam da burada "aptallarla çevrili" ifadesinin ironisini kuruyor.
2. bölüm ("Neden Böyleyiz?") davranışın kökenini sorguluyor — Erikson'a göre bu, kalıtım ve çevrenin bir birleşimi; çocuklar dünyaya dürtüsel ve özgür doğar, sonra çevrelerindekileri (özellikle aynı cinsiyetteki ebeveyni) taklit ederek davranış kalıpları oluşturur.
Erikson kişisel örneklerle devam ediyor — ailesinden öğrendiği "temel değerler" (örn. "kavga etmek yanlıştır", tüm insanlar eşittir) ile sonradan deneyimle oluşan "tutumları" birbirinden ayırıyor, bir akrabasının satıcılara karşı kökleşmiş güvensizliğini (her alışverişi iade etme alışkanlığı) örnek gösteriyor.
- Kişisel, konuşma diline yakın bir üslup — akademik terimlerden çok gündelik anekdotlarla anlatılıyor
- DISC/DISA akronimi ve dört renk (Kırmızı/Sarı/Yeşil/Mavi) kitabın tüm yapısını oluşturan temel metafor
- Mizah sıklıkla özeleştiri biçiminde kullanılıyor (yazar kendini "bir zamanlar aptal görünen biri" olarak sunuyor)
Benzer şekilde pratik, anekdotlarla zengin insan ilişkileri türünün klasik örneği
Benzer dört tipli kişilik çerçevesi, farklı bir modelle
3. bölümden itibaren kitap dört rengi ayrı ayrı bölümlerde ayrıntılı olarak ele alıyor: Kırmızı (dinamik, iddialı, sonuç odaklı), Sarı (sosyal, hevesli, "bulutlarda"), Yeşil (istikrarlı, değişime duyarlı), Mavi (mükemmeliyetçi, analitik) — her biri için "nasıl tanınır, nasıl davranılır" pratik öneriler sunuluyor.
Sonraki bölümler hiç kimsenin "tamamen saf" bir renk olmadığını (güçlü/zayıf yönler bölümü), yeni öğrenilen bilgilerin nasıl uygulanacağını, beden dilinin rolünü ve son olarak bir iş yerinden gerçek bir örnek hikâyeyi ele alıyor — kitap teoriden pratiğe doğru aşamalı olarak ilerliyor.
Bir sorununuz varsa bize yazın. Yayınevi, yazar, hak sahibi ya da sadece okuyucu — fark etmez. Bu incelemede telif hakkı açısından sorunlu bir şey varsa, inceleme yazarı sitenin kurallarını ihlal etmişse, ya da sadece bir öneriniz ya da şikayetiniz varsa, hey@kitabdanevar.com adresine yazın. Meseleyi mahkemeye taşımadan, kendi aramızda çözmek istiyoruz: başvuruyu 48 saat içinde inceliyor, gerekirse incelemeyi düzeltiyor ya da tamamen kaldırıyoruz.
