Axmaqların Əhatəsində
Uyğundur
- Ətrafındakı insanların (həmkarlar, ailə üzvləri) davranışını sürətli, sadə bir çərçivə ilə anlamaq istəyənlərə
- Kommunikasiya və idarəetmə mövzusunda praktik, anekdotlarla zənginləşdirilmiş oxu sevənlərə
- DISC/DISA kimi rəng-əsaslı şəxsiyyət tiplərini ilk dəfə eşidənlərə
Uyğun deyil
- Elmi ciddi, akademik tənqidə davamlı şəxsiyyət psixologiyası axtaranlara — DISC modeli akademik psixologiyada "Barnum effekti"nə həssas, az sınanmış bir alət kimi tənqid olunur
- Dörd rəngə bölünmə kimi geniş tipologiyalardan (astrologiya, MBTI və s.) narahat olan oxuculara
Ön sözü yazan David Bonnstetter DISC sistemini 20 ildən çox istifadə etdiyini, atasının klassik "Qırmızı/Sarı" sahibkar, özünün isə mühasibat/informatika təhsili almış "Qırmızı/Mavi" xarakter olduğunu izah edir — sistemi öyrənəndən sonra ailəsini və özünü ilk dəfə "başa düşdüyünü" yazır.
Erikson öz Girişini "Aptallarla çevrili adam" başlığı ilə açır və provokativ bir tezis qoyur: heç bir davranış tərzi özlüyündə doğru və ya yanlış deyil, sadəcə fərqlidir — sən necə "kabelləşmisənsə" elə də "yaxşısan", təbii ki, məqbul sərhədlər daxilində.
Yalnız iki nadir vəziyyətdə tam sərbəst ola bilərsən: tək otaqda olanda (heç kimi incitmirsən) və ya otaqdakı hər kəs sənin eynin olanda (uşaqlıqdan öyrədilən "başqalarına necə davranılmasını istəyirsənsə elə davran" qaydası yalnız bu halda tam işləyir). Bütün digər hallarda başqalarının necə "işlədiyini" anlamaq faydalı olur.
Kitabın adının arxasındakı zarafat da burada açılır: sözlərin fərqli insanlarda fərqli yozumları var, və yanlış sözü seçəndə "bəlkə də axmaq elə sənsən" — kitab elə buradan "aptallarla çevrili" ifadəsinin ironiyasını qurur.
2-ci fəsil ("Neden Böyleyiz?") davranışın mənşəyini sual edir — Eriksona görə bu, genetika və mühitin qarışığıdır; uşaqlar dünyaya impulsiv və sərbəst doğulur, sonra ətrafdakıları (xüsusən eyni cinsdən valideyni) təqlid edərək davranış qəlibləri formalaşdırır.
Erikson şəxsi nümunələrlə davam edir — ailəsindən öyrəndiyi "əsas dəyərlər" (məs. "dava etmək səhvdir", bütün insanlar bərabərdir) ilə sonradan təcrübədən formalaşan "tutumlar"ı fərqləndirir, bir qohumunun satıcılara qarşı köklü etibarsızlığını (hər alışını geri qaytarma vərdişi) nümunə göstərir.
- Şəxsi, danışıq dilinə yaxın üslub — akademik terminlərdən çox gündəlik anekdotlarla izah edilir
- DISC/DISA akronimi və dörd rəng (Qırmızı/Sarı/Yaşıl/Mavi) kitabın bütün strukturunu təşkil edən əsas metafora
- Yumor tez-tez özünütənqid formasında işlənir (müəllif özünü "vaxtilə axmaq görünən" kimi təqdim edir)
Oxşar praktik, anekdotlarla zəngin insan münasibətləri janrının klassik nümunəsi
Oxşar dörd-tipli şəxsiyyət çərçivəsi, fərqli bir modellə
3-cü fəsildən başlayaraq kitab dörd rəngi ayrı-ayrı fəsillərdə ətraflı açır: Qırmızı (dinamik, iddialı, nəticə-yönümlü), Sarı (sosial, entuziast, "buludlarda"), Yaşıl (sabit, dəyişikliyə həssas), Mavi (mükəmməliyyətçi, analitik) — hər biri üçün "necə tanıyıb necə davranmalı" praktik məsləhətlər verilir.
Sonrakı fəsillər heç kimin "tam saf" bir rəng olmadığını (güclü/zəif tərəflər fəsli), yeni öyrənilən bilikləri necə tətbiq etmək lazım olduğunu, bədən dilinin rolunu və nəhayət bir iş yerindən real bir nümunə hekayəsini əhatə edir — kitab nəzəriyyədən praktikaya doğru mərhələli şəkildə irəliləyir.
Problem görürsünüzsə bizə yazın. Nəşriyyat, müəllif, hüquq sahibi və ya sadəcə oxucu — fərqi yoxdur. Bu icmalda təlif hüququ baxımından problemli bir şey varsa, icmal yazarı saytın qaydalarını pozubsa, yaxud sadəcə təklifiniz və ya iradınız varsa, hey@kitabdanevar.com ünvanına yazın. Məsələni məhkəməyə aparmadan, öz aramızda həll etmək istəyirik: müraciəti 48 saat ərzində araşdırır, lazım gələrsə icmalı düzəldir və ya tamamilə silirik.
