İskitler — Tarihleri, Kültürleri ve Dünyaya Etkileri
Uygun
- Göçebe bozkır imparatorluklarının (İskitler, Hunlar, Türk halkları) dünya tarihine etkisini araştırmak isteyenlere
- Herodot ve diğer klasik kaynakların eleştirel/yeniden okunmasına ilgi duyanlara
- Christopher Beckwith'in önceki "Empires of the Silk Road" kitabını okuyup devamını arayanlara
- Yoğun akademik referans aparatına (dipnotlar, arkeolojik kaynaklar) dayanıklı akademik üslup okurlarına
Uygun değil
- Hafif, anlatı tarzında yazılmış popüler tarih arayanlara — kitap yoğun akademik bir dille yazılmış, her sayfada onlarca dipnot var
- Beckwith'in tartışmalı tezlerini (örn. Medlerin "kreolize İskit" olması) kesin bilimsel konsensüs olarak kabul etmeye hazır olmayanlara — bu, akademide aktif tartışılan bir konu
- Önsöz/metodoloji bölümlerini atlayıp doğrudan "hikâyeye" geçmek isteyen okurlara
Beckwith Giriş'te ana tezini ortaya koyar: MÖ 9. yüzyılın sonlarında Orta Avrasyalı göçebeler at üzerinde ok atmayı geliştirdiler ve bir yüzyıl sonra geniş bir imparatorluk kurdular, ancak çoban halklara yönelik geleneksel önyargı yüzünden dünya medeniyetine katkıları (yay-ok dışında) tarihçiler tarafından tanınmadı.
Herodot, Antik Yakın Doğu'daki birçok devrimsel değişimi ilk Med kralı Siyaksares'e atfetse de, Beckwith bu değişikliklerin aslında İskitler tarafından getirildiğini savunuyor — bu bölüm yedi böyle yenilikten yalnız ilkini, silahları, inceliyor.
Ana kanıt arkeolojik: Tuva'daki Arzhan kurganları (MÖ 9-7. yüzyıllar) kısa, ters kıvrımlı "Kimmer yayı"nın ve İskit tipi üç kanatlı bronz ok ucunun MÖ 9. yüzyıldan itibaren kullanıldığını gösteriyor — bu silahlar at üzerinde geriye dönerek ok atmak ("Part atışı") için uzun yaydan daha etkiliydi.
Herodot, İskitlerin Medya'yı yönetirken Med çocuklarına okçuluk öğrettiğini kaydeder — Beckwith bunu "Medlerin aslında kreolize İskitler (Skytho-Medler) olduğu" tezinin kanıtı olarak okuyor, çünkü aynı silahlar (akinakes kısa kılıcı, sagaris savaş baltası) her iki halkın tasvirlerinde eşit ölçüde görülüyor.
Bölüm daha da ileri giderek Perslerin bile Büyük Kiros döneminde kısmen "kreolize" olduğunu iddia ediyor — bu, kitabın 4. ve 5. bölümlerinde dilsel kanıtlarla daha ayrıntılı temellendirilecek bir tez.
- Yoğun akademik üslup — neredeyse her cümlede dipnot, Yunanca/Farsça kaynakların orijinal dilde alıntısı
- Arkeolojik kanıtları (kurgan kazıları) metinsel kanıtlarla (Herodot) doğrudan ilişkilendiren bir metodoloji
- Mevcut bilimsel konsensüse (Medlerin bağımsız yenilikçi olduğu) açıkça meydan okuyan revizyonist bir ton
- Görsellerle (vazolar, kabartmalar) zenginleştirilmiş, silah tipolojisini görsel kanıtla destekleyen format
Aynı yazarın göçebe Orta Avrasya imparatorlukları hakkındaki temel önceki kitabı
Benzer arkeolojik-dilbilimsel yöntemle göçebe bozkır halklarını inceleyen akademik eser
Benzer geniş ölçekli, medeniyetler arası karşılaştırmalı tarih yaklaşımı
İçindekilere göre kitap Orta Avrasya bozkırlarından Medya'ya, Skytho-Med ve Pers İmparatorluğu'na, oradan Chao'daki İskit İmparatorluğu'na ve ilk Çin İmparatorluğu'na uzanıyor. Sonda Zerdüşt ve monoteizm ile İskitlerin giysi ve silahları üzerine iki ek var.
«Son Söz»de Beckwith dört filozofu «İskit» olarak sunar: Yunanistan'da ders veren yarı İskit Anacharsis, anadili İskitçe olan Zerdüşt, kuzey Hindistan'da ders veren «İskit bilge» Gautama Sâkyamuni, yani Buda, ve adı İskitçe olan, erken Çin'de ders veren Laotzu. Yazara göre Anacharsis, Yunanistan'da «ölçüt problemi»ni ilk dile getiren düşünür olmalıdır.
En cesur iddia Laotzu hakkındadır: Beckwith'e göre «Laotzu» adı aslında başka türlü bilinmeyen *Gudama (Gautama) adlı bir kişi için kullanılmıştır. Buda ve öğretileri hakkındaki bilgiler Çin'e ancak sözlü yoldan, Taoizmin klasiği Tao te ching'in özgün erken çekirdeğini yazan bu kişi aracılığıyla ulaşmış olabilir. Yazar, kitabın siyasi olmayan, manzum bölümlerinin tek bir yazarın elinden çıktığını, siyasi bölümlerin ise sonradan eklendiğini öne sürer.
Bir sorununuz varsa bize yazın. Yayınevi, yazar, hak sahibi ya da sadece okuyucu — fark etmez. Bu incelemede telif hakkı açısından sorunlu bir şey varsa, inceleme yazarı sitenin kurallarını ihlal etmişse, ya da sadece bir öneriniz ya da şikayetiniz varsa, hey@kitabdanevar.com adresine yazın. Meseleyi mahkemeye taşımadan, kendi aramızda çözmek istiyoruz: başvuruyu 48 saat içinde inceliyor, gerekirse incelemeyi düzeltiyor ya da tamamen kaldırıyoruz.
