Kızılgerdan
Uygun
- İskandinav polisiyesinin en güçlü örneklerinden birini okumak isteyenlere
- Tarihsel (İkinci Dünya Savaşı) ve güncel zaman çizgilerinin paralel işlendiği karmaşık kurguları sevenlere
- Harry Hole serisini takip edenlere (bu, serinin 3. ve eleştirmenlerce en güçlü bulunan kitabı)
- Norveç'in Nazi Almanyası ile işbirliği gibi az bilinen tarihsel konulara ilgi duyanlara
Uygun değil
- Basit, doğrusal polisiye kurguları sevip çok sayıda zaman çizgisi ve karakteri takip etmekte zorlananlara
- Şiddet, ırkçılık ve savaş tasvirlerinden rahatsız olanlara
- Serinin önceki iki kitabını okumadan başlamak istemeyenlere (arka plan bilgisi yardımcı olur ama şart değil)
Roman, 1999 Kasım'ında Oslo yakınlarındaki bir otoyol gişesinde başlar — dedektif Harry Hole ve ortağı Ellen Gjelten, yabancı bir devlet başkanının (görünüşe göre ABD başkanının) konvoyunu koruyan güvenlik ekibindedir.
Gergin bir anda Ellen bir gişede silahlı bir adam görür, Harry arabadan çıkıp silahını çeker — olay çözülse de, sonraki bölümlerde bunun Harry'nin kariyerine ağır bir darbe vuracağına dair ipucu verilir.
Paralel bir çizgide, Oslo Ceza Mahkemesi'nde genç dazlak neonazi Sverre Olsen yargılanmaktadır — Vietnamlı bir dükkan sahibine saldırı iddiasıyla. Olsen'in ensesindeki 'Sieg Heil' dövmesi ve mahkemedeki ırkçı konuşması, kitabın günümüz Norveç'indeki aşırılık temasını açar.
Doğu Cephesi'nde savaşmış 'Norveç askerleri' olarak anılan gönüllülerden eski bir Norveçli askerin, bir monarşi geçit törenini izlerken kendi savaşını hatırlaması ile kitap İkinci Dünya Savaşı zaman çizgisine ilk işareti verir.
İstihbarat memuru Bernt Brandhaug sahneye girer — devlet başkanının ziyareti için güvenlik koordinasyonuna öncülük eder, istihbarat şefi Kurt Meirik'in şüpheli geçmişine dair kısa bir ima da yapılır.
- İki zaman çizgisi (1999 ve İkinci Dünya Savaşı) paralel, gergin bir tempoyla örülüyor
- İskandinav polisiyesinin tipik soğuk, minimalist, atmosferik düzyazısı
- Gerçek tarihsel olaylara (Norveç'in Nazi işgali, Doğu Cephesi gönüllüleri) dayanan araştırma derinliği
- Çok sayıda karakter hattı (polis, istihbarat, eski asker, neonazi) yavaş yavaş birbirine bağlanıyor
Harry Hole serisinin ilk kitabı, karakterin arka planını tanımak için
Aynı seriden, benzer karanlık atmosfer ve karmaşık gizem kurgusu
Kısa cevap: cinayetlerin arkasında Rakel'in babası, Harry'nin «Sindre Fauke» olarak tanıdığı yaşlı adam var. Gerçek adı Gudbrand Johansen. Doğu Cephesi'nde savaşmış bu Norveçli gönüllü, ölmüş bir silah arkadaşının kimliğiyle yaşamış. «Kızılgerdan» bir silah markası değil, cephede Gudbrand'a takılan lakap. Finalde 17 Mayıs kutlamasında Norveç Prensi'ne suikast hazırlıyor.
1942'nin sonunda Leningrad cephesinde Daniel Gudeson vurulur. Gudbrand cesedini mühimmat sandıklarının üzerinden alıp cephe hattına gömer, silah arkadaşı Sindre Fauke'un boğazını ise kesip cesedini o sandıklara koyar; böylece Fauke'un cesedi Daniel'in cesedi sanılır. Fauke'un kimlik belgelerini alır. Yaralanıp Viyana'ya düşer, orada hemşire Helena Lang'a âşık olur. Helena ailesini kurtarmak için doktor Christopher Brockhard'la evlenmek zorundaydı. Gudbrand 1944 yazında Brockhard'ı öldürür, Hamburg bombardımanından sonra da Sindre Fauke adıyla Norveç'e döner. Direnişçi Even Juul hikâyesine inanır.
Savaştan sonra Gudbrand kendini ihanete uğramış sayar. Daniel Gudeson'ın nişanlısı Signe Alsaker, Even Juul'le evlenmiştir, ülke de onları cepheye gönderip sonra «hain» demiştir. 1955'te Oslo'da Helena'yla evlenir, 1967'de kızları Rakel doğar. Ekim 1999'da ağır hasta olduğunu öğrenir ve defterinde «Daniel»in içinde geri dönüşünü yazar; yaptıklarını hep onun iradesi olarak anlatır. Hallgrim Dale onu tanıyıp para isteyince boğazı kesilir. Signe Juul her salı «Daniel» adıyla telefonla korkutulur, 12 Mayıs'ta Akershus Kalesi'nde savaş dönemi infazlarını andıran biçimde vurulur. Dışişleri Bakanlığı yetkilisi Bernt Brandhaug, Rakel'i Oleg'in velayet davasını «halletme» karşılığında kendisiyle yakınlığa zorlamıştı; Gudbrand onu 10 Mayıs'ta garajının önünde Märklin tüfeğiyle vurur (9 Mayıs'taki ilk denemesi emniyet kilidi yüzünden başarısız olmuştu).
Polis uzun süre yanlış iz izler. Harry'nin meslektaşı ve yakın arkadaşı Ellen Gjelten, neo-Nazi Sverre Olsen tarafından beyzbol sopasıyla öldürülmüştü; Olsen de sonradan evinde polis tarafından öldürülmüştü. DNA sonucuna göre Olsen, Dale'in öldürüldüğü yerde de bulunmuş, ama Harry onun Dale'in boğazını kesen kişi olmadığını düşünür. «Fauke», zaman kazanmak için Harry'ye Even Juul'ü şüpheli gösteren bir hikâye anlatır. Harry, Aune'un söylediği «bölünmüş kişilik» ihtimaline dayanarak Even Juul'ü yakalamaya gittiğinde onu tavana asılı bulur; sonra Even'in intiharının Gudbrand'ın kurguladığı bir sahne olduğu anlaşılır. Viyana'da Harry, Gudbrand'ın Helena Lang'e âşık olup Brockhard'ı öldürdüğünü öğrenir; Helena'nın fotoğrafı ona tanıdık gelir ama onun Rakel'in annesi olduğunu ancak 17 Mayıs sabahı Rakel'in evinde aynı fotoğrafı görünce anlar.
17 Mayıs sabahı Harry, Fauke'un boşaltılmış dairesinde «Büyük İhanet: Bir Askerin Anıları» adlı defteri bulur. Gudbrand, Radisson SAS otelinin 21. katından, Saray Bahçeleri'ne bakan pencereden, dört yüz metre mesafeden balkondaki Prens'i nişan almaktadır. Harry onu Kral Dairesi'nde bulur. Gudbrand parola ister. Tüfek artık Harry'ye yönelmiştir. Harry «Oleg» der ve Gudbrand silahı indirir. Suikast henüz gerçekleşmemiştir. Harry ondan söz alır: isimler hiçbir zaman açıklanmayacak, Rakel ve Oleg acı çekmeyecek. Gudbrand 19 Mayıs'ta hastanede ölür. Rakel babasının ne yaptığını bilmez. Moller suikast girişiminin örtbas edileceğini söyler. Harry ve Halvorsen'e Ellen davası ve tüfek için ödenen 200.000 kron üzerinde çalışmak üzere iki ay süre verilir. Harry, Rakel'le yaz planları yapmaya başlar.
Bir sorununuz varsa bize yazın. Yayınevi, yazar, hak sahibi ya da sadece okuyucu — fark etmez. Bu incelemede telif hakkı açısından sorunlu bir şey varsa, inceleme yazarı sitenin kurallarını ihlal etmişse, ya da sadece bir öneriniz ya da şikayetiniz varsa, hey@kitabdanevar.com adresine yazın. Meseleyi mahkemeye taşımadan, kendi aramızda çözmek istiyoruz: başvuruyu 48 saat içinde inceliyor, gerekirse incelemeyi düzeltiyor ya da tamamen kaldırıyoruz.
