Özgüven Boşluğu
Uygun
- Korku, kendinden şüphe ve başarısızlık korkusu yüzünden hayallerini erteleyen insanlara
- «Özgüvenini artır» sloganlarından sonuç alamayıp başka bir yaklaşım arayanlara
- ACT'in günlük yaşama uygulanmasını pratik alıştırmalarla öğrenmek isteyenlere
Uygun değil
- Hızlı ve bir günlük «özgüven reçetesi» arayanlara: yazar bunun olmadığını kendisi söyler
- Olumlamalar ve görselleştirme gibi pozitif düşünce yöntemlerine inananlara: kitap bunları açıkça reddeder
- Ağır sosyal fobi ya da depresyonda profesyonel terapiyi kitapla değiştirmek isteyenlere
Hayes'in önsözü kitabın ana fikrini söyler: iç dünyamız mantıklı değil, psikolojiktir; kokuşmuş yiyeceği çöpe atmak işe yarar, en derin korkularımıza aynı eylemi uygulamak işe yaramaz. Özgüven sorunu yaşayanlar tuzağa düşmüş hayvan gibidir; çoğu sorunun tuzaktan değil kendisinden kaynaklandığını düşünür. Hayes okura «şanslısınız» der: tuzakta olduğunuzu biliyorsunuz ve bilimsel olarak kanıtlanmış bir çıkış yolu var. Kitap «özgüven eksikliği ile işe yarayacak şeyleri yapabilmek arasındaki boşluğu» görmenize yardım eder.
Girişte Russ Harris sorar: özgüveniniz biraz daha fazla olsaydı hayatınız nasıl değişirdi? Binlerce insanla çalışmıştır: özgüven eksikliği onların hatası değil, «özgüven oyununun kurallarını» bilmemeleridir; toplum bize yanlış kurallar sunar — görselleştirme, kendi kendini hipnoz, olumlamalar, olumsuz düşüncelere meydan okuma. Bu stratejiler kısa vadede korkuyu azaltır, ama uzun vadede güven vermez, çünkü hepsi yanlış kurallara dayanır. Yeni yaklaşım ACT'in «psikolojik esnekliği»dir: üç mindfulness becerisi (bilişsel ayrışma, genişleme, odaklanma), değerler ve kararlı eylem.
Harris kendi hikâyesini de anlatır: tıp fakültesinde sosyal durumlarda aşırı kaygılıydı, alkole güvenmeye başladı, üçüncü yılda alkol zehirlenmesiyle ambulansla hastaneye kaldırıldı; reddedilmekten öyle korkuyordu ki sarhoş olmadan hiçbir kıza çıkma teklif edemiyordu, onlar da sadece sarhoşlarsa evet diyordu; sınavlarda iki yıl üst üste başarısız oldu. Genç doktor olarak çalışmaya başladığında elleri terliyor, lateks eldivenlerin içi terle doluyor, dermatit çıkıyordu. Sonunda öğrendi ve değişti: bugün özgüvenle insanlarla iletişim kuruyor, çok az içiyor, kitap yazıyor ve dünyanın dört bir yanında konuşuyor.
1. bölüm «Neden Uğraşayım?» sorar: sihirli bir biçimde tüm özgüvene sahip olduğunuzu ama hayatınızda hiçbir şeyin değişmediğini hayal edin — bu sizi tatmin eder miydi? Yüzlerce insan «hayır» demiştir, çünkü özgüven bir amaç için istenir. Yazar bir dizi insanın yanıtlarını verir (romanı yazmak, çevrimiçi tanışmaya başlamak, ikinci restoranı açmak, daha cesur olmak) ve okuru soruları düşünmeye çağırır. Sonra değerler (devam eden eylemin arzu edilen nitelikleri, «pusula») ile hedefler (istenen sonuçlar, «ziyaret edilecek yerler») arasındaki farkı gösterir: değerlere göre hareket etmek «batıya gitmek» gibidir, hiçbir zaman «batı» denen bir yere varılmaz.
- Giriş «özgüven oyunu» metaforuyla kurulur: yanlış kurallar ve doğru kurallar
- Yazar kendi zayıflıklarını (alkol, sosyal kaygı, terleme) açıkça anlatarak okura yaklaşır
- Kitap beş kısımdan oluşur ve her birinin görevi girişte kısaca gösterilir
- Okura düzenli «durun ve düşüncelerinize bakın» yönergeleri verilir ve kitap edilgen okumadan etkin katılıma dönüşür
Aynı yazarın ACT'i temel alan en bilinen kendi kendine yardım kitabı
Korkuyla birlikte hareket etme fikrine başka, daha klasik bir kendi kendine yardım yaklaşımı
Kırılganlık, utanç ve cesaret üzerine araştırmaya dayanan kitap
Okunan kısmın sonunda Harris değerlerin bir pusula gibi olduğunu söyler: yönünüzü gösterir, ama pusulaya bakarak yolculuk yapılmaz; yolculuk harekete geçtiğiniz anda başlar. Değerler sürekli ve tamamlanmazken hedefler tamamlanabilir; büyük bir eve sahip olmak hedeftir, ailenizi önemsemek ve korumak ise değerdir. Bundan sonrası bu incelemenin kapsamı dışındadır.
Bir sorununuz varsa bize yazın. Yayınevi, yazar, hak sahibi ya da sadece okuyucu — fark etmez. Bu incelemede telif hakkı açısından sorunlu bir şey varsa, inceleme yazarı sitenin kurallarını ihlal etmişse, ya da sadece bir öneriniz ya da şikayetiniz varsa, hey@kitabdanevar.com adresine yazın. Meseleyi mahkemeye taşımadan, kendi aramızda çözmek istiyoruz: başvuruyu 48 saat içinde inceliyor, gerekirse incelemeyi düzeltiyor ya da tamamen kaldırıyoruz.
