Özgüven Boşluğu
Uyğundur
- Qorxu, özündən şübhə və uğursuzluq qorxusu ucbatından arzuları təxirə salan insanlara
- «Öz-özünə inamı artır» şüarlarından nəticə görməyib başqa yanaşma axtaranlara
- ACT-ın gündəlik həyata tətbiqini praktik məşqlərlə öyrənmək istəyənlərə
Uyğun deyil
- Sürətli və bir günlük «özgüvən resepti» axtaranlara: müəllif özü bunun olmadığını deyir
- Təsdiqlər və vizuallaşdırma kimi pozitiv düşüncə metodlarına inananlara: kitab onları açıq rədd edir
- Ağır sosial fobiya və ya depressiyada peşəkar terapiyanı kitabla əvəz etmək istəyənlərə
Hayesin ön sözü kitabın əsas fikrini deyir: daxili dünyamız məntiqli deyil, psixoloji dünyadır; pis qoxulu yeməyi zibilə atmaq işləyir, ən dərin qorxularımıza eyni hərəkəti etmək işləmir. Özgüvən problemi olanlar tələyə düşmüş heyvan kimidir; çoxu problemin tələdən yox, özündən qaynaqlandığını düşünür. Hayes oxucuya «şanslısınız» deyir: tələ olduğunu bilirsiniz və elmi əsaslandırılmış çıxış yolu var. Kitab «özgüvən əksikliyi ilə işə yarayacaq şeyləri etmək arasındakı boşluğu» göstərməyə kömək edir.
Girişdə Russ Harris soruşur: özgüvəniniz bir az çox olsaydı, həyatınız necə dəyişərdi? Minlərlə insanla çalışıb: özgüvən çatışmazlığı onların günahı deyil, «özgüvən oyununun qaydalarını» bilməmələridir; cəmiyyət bizə yanlış qaydalar verir — vizuallaşdırma, öz-özünə hipnoz, təsdiqlər, mənfi düşüncələrə meydan oxuma. Bu strategiyalar qısa müddətdə qorxunu azaldır, amma uzunmüddətli özgüvən vermir, çünki hamısı yanlış qaydalara əsaslanır. Yeni yanaşma ACT-ın «psixoloji elastiklik»dir: üç mindfulness bacarığı (koqnitiv ayrışma, genişlənmə, fokuslanma), dəyərlər və öhdəlikli hərəkət.
Harris öz hekayəsini də danışır: tibb fakültəsində sosial vəziyyətlərdə həddindən artıq narahat idi, alkoholdan istifadə etməyə başladı, üçüncü kursda alkoqol zəhərlənməsi ilə təcili yardımla xəstəxanaya düşdü; rədd edilməkdən o qədər qorxurdu ki qızlardan sərxoş olmadan görüşmək istəyə bilmirdi, onlar yalnız sərxoşkən bəli deyirdi; imtahanlarda iki il ardıcıl uğursuz oldu. Həkim kimi işə başlayanda əlləri tərləyir, latex əlcəklərin içi tərlə dolur, dermatit yaranırdı. Sonda o öyrəndi və dəyişdi: bu gün özgüvənlə insanlarla ünsiyyət qurur, az içir, kitab yazır və dünyanın hər yerində danışır.
1-ci fəsil «Niyə əziyyət çəkim?» soruşur: sehrli bir şəkildə bütün özgüvənə sahib olduğunuzu, amma həyatınızda heç nəyin dəyişmədiyini təsəvvür edin — bu sizi tatmin edərdi? Yüzlərlə insan «xeyr» deyib, çünki özgüvən məqsəd üçün istənir. Müəllif bir sıra insanın cavablarını verir (romanı yazmaq, onlayn tanışlığa başlamaq, ikinci restoran açmaq, daha cəsarətli olmaq) və oxucunu sual verməyə çağırır. Sonra dəyərlər (davam edən hərəkətin arzu olunan xüsusiyyətləri, «pusula») ilə hədəflər (istənilən nəticələr, «ziyarət ediləcək yerlər») arasındakı fərqi göstərir: dəyərlərə hərəkət «qərbə getmək» kimidir, heç vaxt «qərb» adlı bir yerə çatmırsınız.
- Giriş «özgüvən oyunu» metaforası ilə qurulub: yanlış qaydalar və doğru qaydalar
- Müəllif öz zəifliklərini (alkohol, sosial narahatlıq, tərləmə) açıq danışaraq oxucuya yaxınlaşır
- Kitab beş hissədən ibarətdir və hər birinin vəzifəsi girişdə qısa göstərilir
- Oxucuya mütəmadi «dayanın və öz düşüncənizə baxın» təlimatları verilir və kitab passiv oxudan fəal iştiraka çevrilir
Eyni müəllifin ACT-ı əsas götürən ən məşhur özünə kömək kitabı
Qorxu ilə birlikdə hərəkət etmək ideyasına başqa, daha klassik özünə kömək yanaşması
Həssaslıq, utanc və cəsarət mövzusunda tədqiqata əsaslanan kitab
Oxunan hissənin sonunda Harris deyir ki, dəyərlər pusula kimidir: istiqamətinizi göstərir, amma pusulaya baxmaqla səyahət olmur; yolculuq hərəkətə keçdiyiniz anda başlayır. Dəyərlər nə qədər daimi və tamamlanmaz olsa, hədəflər tamamlana bilər; böyük bir eviniz olması hədəfdir, ailənizi qorumaq isə dəyərdir. Bundan sonrası bu rəyin dairəsindən kənardadır.
Problem görürsünüzsə bizə yazın. Nəşriyyat, müəllif, hüquq sahibi və ya sadəcə oxucu — fərqi yoxdur. Bu icmalda təlif hüququ baxımından problemli bir şey varsa, icmal yazarı saytın qaydalarını pozubsa, yaxud sadəcə təklifiniz və ya iradınız varsa, hey@kitabdanevar.com ünvanına yazın. Məsələni məhkəməyə aparmadan, öz aramızda həll etmək istəyirik: müraciəti 48 saat ərzində araşdırır, lazım gələrsə icmalı düzəldir və ya tamamilə silirik.
