Aşkın ve Sevginin Felsefesi
Uyğundur
- Məhəbbət və sevgi mövzusuna fəlsəfi sualla və tarixi hekayə ilə baxmaq istəyənlərə
- Ovidius, Abaelardus–Heloise, Petrarca və Henri VIII kimi tarixi sevgi hekayələrini oxumaq istəyənlərə
- Qısa hekayələri və aforizmləri sevən, eseyvari kitabı lazım olan yerdən açıb oxuyanlara
Uyğun deyil
- Akademik fəlsəfə, dəqiq istinad və sistemli nəzəriyyə axtaranlara
- Müasir psixoloji araşdırmalara əsaslanan münasibət məsləhəti axtaranlara
Ön söz bir sıra məşhur sözlərin qarşılaşdırılması ilə başlayır: Denis de Rougemont «heç bir çağda məhəbbətdən bu qədər danışılıb, ondan bu qədər az şey çıxarılmayıb» deyir, Pascal «biz məhəbbət xarakteri ilə doğuluruq», Octavio Paz «məhəbbət seçimdir», Unamuno «məhəbbət xoşbəxtliyi öldürür», Aristotel və Goethe «sevmək əzab çəkmək deməkdir». Müəllif hər fikrə sual verir: məhəbbət doğuşdan gələn şeydirmi, şəhvətsiz məhəbbət varmı, paylaşılmayan sevgi sevgi olurmu. Kitabın məqsədini «bir qurtum sevgi suyu» təqdim etmək kimi ifadə edir.
«Mifologiya» fəsli Aphroditenin çirkin Hefaistosla evliliyindən və aldatmalarından doğan Erosdan, Apuleiusun Eros və Psyche nağılından, Hesiodosun Xaosdan Torpaq ana və Erosun yaranması rəvayətindən, Platonun Erosu yoxsulluq tanrıçası Penia ilə bolluq tanrısı Porosun oğlu sayan yanaşmasından və Empedoklun məhəbbətlə nifrətin toqquşması fikrindən bəhs edir. Müəllif mifologiyada məhəbbətlə sevgi arasında fərq olmadığını, sonralar filosofların onu dağıdıcı Eros və yaradıcı Agape olaraq ikiyə böldüyünü yazır və mifologiyanın elmi olmadığını, məhəbbətin mənbəyinin cəmiyyətdə yaşayan insan olduğunu bildirir.
«Məhəbbət tarixindən səhifələr» qısa tarixi hekayələrdən ibarətdir və hər biri «Məhəbbət tarixindən:» ilə başlayan bir aforizmlə bitir. Birinci hekayə Sokrat və gənc Alkibiadesdir: Platon «Şölən»də Alkibiadesin Sokrata necə aşiq olduğunu, onu ayartmağa çalışdığını, lakin Sokratın təsirlənmədiyini yazır; müəllif Gerald Messadienin təsvirində isə Sokratın «dünyada iki şeyi sevirəm: fəlsəfəni və Alkibiadesi» dediyini də gətirir. İkinci hekayə Ovidius, «Məhəbbət sənəti»nə görə imperator Avqust tərəfindən 51 yaşında Rumıniyaya sürgün olunan şair və arvadına «Qara dənizdən məktublar»da yazdığı sətirlərdir; doqquzuncu sürgün ilində, 60 yaşında ölür.
Plinius 39 yaşında 14–15 yaşlı Calpurnia ilə evlənir, uşaq istəyi nəticə vermir və müəllif bunu «həqiqi sevgi hər problemi əhəmiyyətsizləşdirir» kimi izah edir, Pliniusun məktublarından sitatlar gətirir. Abaelardus və Heloise hekayəsində 22 yaş fərqli müəllim və tələbə, gizli məhəbbət, 1118-ci ildə doğulan uşaq, Heloisenin «metres sözü mənə daha xoşdur» deməsi, Fulbertin Abaelardusu etdirməsi, monastır, məktublar və 1817-ci ildə Parisdə iki məzarın birləşdirilməsi verilir. Müəllif bunu «evlilik institutuna əhəmiyyət verməyən məhəbbət əsr aşan məhəbbətdir» fikri ilə yekunlaşdırır.
Petrarca «platonik aşiq»dir: kilsədə yalnız bir dəfə gördüyü, heç danışmadığı Laura üçün şeirlər yazır. Bembo ilə Papa VI Aleksandrın qızı Lucrezia Borgia 1502-də ildırım məhəbbətinə düşür, saxta adlarla məktublaşırlar. VIII Henrinin hekayəsində Aragonlu Catherine ilə mehriban evlilik oğul doğa bilmədiyi üçün sonra Anne Boleynə dönür, Catherine ölüm yatağında «sizi bir qadının bir kişini sevə biləcəyi qədər sevdim və sevirəm» deyə vida məktubu göndərir. IV Henri–Gabrielle d'Estrées hekayəsi 37 yaşlı kralın 17 yaşlı qıza qısqanclığı ilə başlayır.
Başlıqlarda «lezbiyen aşk» kimi növlərin dırnaq içində verilməsi müəllifin bəzi münasibətlərə şübhə ilə baxdığını göstərir, lakin bu hissələr oxunmayıb.
- Qısa tarixi hekayələr: hər hekayə 2–4 səhifə və bir aforizmlə bitir
- Aşiqlərin öz məktubları və şeirlərindən sitatlar (Ovidius, Plinius, Heloise, Petrarca, Bembo)
- Ön sözdə düşüncə xəritəsi kimi sıralanan sual-cavab (Pascal, Paz, Unamuno, Nietzsche, Schopenhauer)
- Fəsil sonlarında «Məhəbbət tarixindən:» aforizmləri
- Bedri Rahmi Eyüboğlunun «Sevda üstünə» şeiri ilə açılış
Sevgini fəlsəfi və psixoloji baxımdan izah edən məşhur kitab
Məhəbbətə hekayələr üzərindən yanaşan psixoloji kitab
Mövlana ilə bağlı məhəbbət anlayışını ədəbiyyatda göstərən roman
Abaelardus və Heloise gizli evlənir, Heloisenin əmisi Fulbert isə intiqam üçün bir gecə Abaelardusun evinə basqın etdirib onu xədim etdirir. Abaelardus Saint-Denis monastırına çəkilir, Heloiseni də rahibə olmağa inandırır. İllərlə bir-birini görməyən sevgililər məktublaşır. Heloise «sizdən bir neçə təsəlli sözü» istəyir, Abaelardus 1142-də Cluny monastırında ölür, Heloise təxminən 22 il sonra ölür və eyni monastırda dəfn olunur. İki sevgilinin birləşməsi üçün 650 il keçir: 1817-ci ildə Parisdə məzarları bir abidədə birləşdirilir.
VIII Henri Aragonlu Catherine ilə aşiq evlənir, evlilik uzun illər xoşbəxt keçir, filosof Erasmus onu nümunəvi evlilik sayır. Sonra Henri oğlan uşağı doğa bilməyən Catherinedən soyuyur, nedimə Anne Boleynlə gizli evlənir, Papa boşanmanı təsdiq etmədiyi üçün. Catherine 1536-cı ilin yanvarında vida məktubu göndərir, 7 yanvarda ölür. Təxminən bir ay sonra Henri Annanı zinada ittiham edib edam etdirir, sonra Jane Seymour (1537-də doğuşda ölür), Anna Cleves (boşayır), Catherine Howard (edam) və Catherine Parr ilə evlənir və altı dəfə evləndikdən sonra 1547-də ölür. Müəllifin aforizmi: «ən çürük məhəbbət mal-mülk üzərində qurulan məhəbbətdir».
Problem görürsünüzsə bizə yazın. Nəşriyyat, müəllif, hüquq sahibi və ya sadəcə oxucu — fərqi yoxdur. Bu icmalda təlif hüququ baxımından problemli bir şey varsa, icmal yazarı saytın qaydalarını pozubsa, yaxud sadəcə təklifiniz və ya iradınız varsa, hey@kitabdanevar.com ünvanına yazın. Məsələni məhkəməyə aparmadan, öz aramızda həll etmək istəyirik: müraciəti 48 saat ərzində araşdırır, lazım gələrsə icmalı düzəldir və ya tamamilə silirik.
