Yaratıcı Düşünme For Dummies
Uyğundur
- Yaradıcı düşüncəyə yeni başlayanlara və gündəlik işlərində yeni ideya axtaranlara
- Brainstorming, zehni xəritə və problem həlli üçün praktik alətlər axtaran müəllimlərə, komanda rəhbərlərinə və tələbələrə
- Qısa fəsillər, sorğular, nümunələr və tapşırıqlarla oxumağı sevənlərə
Uyğun deyil
- Yaradıcılıq psixologiyası üzrə akademik tədqiqat axtaranlara: kitab populyar «For Dummies» üslubundadır
- Dərin nəzəri analiz və mənbə siyahısı gözləyənlərə
- Yaradıcılığı bacarıq yox, doğuşdan istedad sayanlara: müəllif əksini iddia edir
David Cox fəsli yaradıcılığın «hər yerdə» olduğunu göstərməklə açır: yaradıcılıq yalnız «sənətlə bağlı» deyil, hər insan istehsalı obyektdə, siyasi baxışlarda, dini inanclarda, şəxsi ehtiraslarda görünür. Oxucunun sevdiyi bir film, mahnı və ya proqramın arxasında bir ideya toxumu var; kitabın özü isə bir neçə əsrlik yaradıcı inkişafın nəticəsidir. Gutenbergin çap maşını kimi nümunədə, kənd təsərrüfatı presi, dəyişdirilə bilən hərflər və yağ əsaslı mürəkkəb — üç ayrı anlayışın birləşməsi — yaradıcı düşüncənin klassik nümunəsi kimi göstərilir. Hollywood «high concept» ideyalarını (məsələn, «Jurassic Park») beş addımda təqdim edir: orijinal, kütləni cəlb edən, hekayəyə xas, aşkar potensialı olan, qısa.
Müəllif «yaradıcılığın az aşkar əlamətləri»nə də baxmağı tövsiyə edir: adi şarik qələm belə «yaradıcı düşüncənin kiçik şah əsəri»dir; Jonathan Ive və James Dyson kimi dizaynerlər vaxtlarının çoxunu materialları öyrənməyə sərf edir. Oxucuya məşq təklif olunur: gündəlik istifadə etdiyiniz bir əşyaya «başqa planetdən gəlmiş» kimi baxın — toxunun, qoxlayın, səsini dinləyin. Yaradıcı düşüncə mənbəyi kimi paradoks (məsələn, Beyaz Kraliçənin «səhər yeməyindən əvvəl altı mümkünsüz şey düşünmək» sözü), yanaşı qoyma (juxtaposition, məsələn, «bir at bara girir…») və bilinən ilə bilinməyənin birləşməsi göstərilir; Synectics-in banisinin sözü: «bilineni bilinməyən, bilinməyəni bilinən etmək».
Fəslin orta hissəsi yaradıcılığa münasibəti araşdırır: bəziləri onu qarşısıalınmaz cazibədar tapır, bəziləri qorxuducu («sənətdən anlamıram, amma nəyi sevdiyimi bilirəm»). Müəllif oxuculara «səthin altına baxmağı» və sənətçinin gözü ilə görməyi tövsiyə edir. Yaradıcılıq «lüks yox, ehtiyacdır»: iş həyatında davamlı yenilik uzunmüddətli sağ qalmanın əsas amilidir; Şərqi Almaniyanın çöküşündə də yaradıcı azadlığın yoxluğu rol oynayıb. Uşaqların yeni oyun və texnologiyaya alışması nümunə göstərilir: yetkinlər köhnə yolda israr edir («açarı kilidə salıram, işləmir» — «o biri tərəfə çevirdin?»).
Fəslin sonunda «yaradıcı düşüncə quruluşuna girmək» bölməsi gəlir: yaradıcı hiss etmək «sağlam hiss etmək» kimi bir haldır və bir çox elmi sübut göstərir ki, yaradıcılıq özünü artıq yaradıcı sayanlarda ən məhsuldar şəkildə inkişaf edir. Bölmə konvergent və divergent düşüncə üslublarını izah edir: «bir kərpic üçün bacardığınız qədər istifadə tapın» məşqində bəziləri bir neçə istifadə tapır, bəziləri isə məhdudiyyətsiz ideya axını yaradır — divergent düşünənlər fikirlər istehsal etməyi asan tapır, keyfiyyət və ardıcıllıq haqqında çox narahat olmur.
- Hər fəsil «Bu fəsildə» siyahısı ilə açılır və qısa başlıqlar və qutularla bölünür
- Mücərrəd anlayışlar gündəlik nümunələrlə (şarik qələm, çap maşını, Hollywood) izah olunur
- Oxucuya hər bölmədə qısa məşqlər («başqa planetdən baxın») təklif edilir
- Ton dostcasına və yumorludur, «sadəcə bir tikə daha» kimi oxucunu çağırır
Yaradıcı problem həlli üçün yüzlərlə texnika toplayan klassik praktik kitab
Yaradıcı düşüncənin maneələri və onları qırmaq üçün oyunbaz məşqlər
Kitabın özünün tövsiyə etdiyi, yaradıcılığın nəzəri və fəlsəfi təhlili
Oxunan hissənin sonunda müəllif iki düşüncə üslubunu «kərpic məşqi» ilə fərqləndirir: konvergent düşünən bir kərpiclə bağlı çətinlik çəkir, divergent düşünən isə mümkün olmayan şeylər belə düşünüb fikir axını yaradır; sonra divergent düşünənlərin fikirlərini sensorsuz buraxmasını və sonra düzənləməsini göstərir. Bundan sonrası bu rəyin dairəsindən kənardadır.
Problem görürsünüzsə bizə yazın. Nəşriyyat, müəllif, hüquq sahibi və ya sadəcə oxucu — fərqi yoxdur. Bu icmalda təlif hüququ baxımından problemli bir şey varsa, icmal yazarı saytın qaydalarını pozubsa, yaxud sadəcə təklifiniz və ya iradınız varsa, hey@kitabdanevar.com ünvanına yazın. Məsələni məhkəməyə aparmadan, öz aramızda həll etmək istəyirik: müraciəti 48 saat ərzində araşdırır, lazım gələrsə icmalı düzəldir və ya tamamilə silirik.
