Yaratıcı Düşünme For Dummies
Uygun
- Yaratıcı düşünmeye yeni başlayanlara ve günlük işlerinde yeni fikir arayanlara
- Beyin fırtınası, zihin haritası ve problem çözme için pratik araçlar arayan öğretmenlere, takım liderlerine ve öğrencilere
- Kısa bölümler, anketler, örnekler ve alıştırmalarla okumayı sevenlere
Uygun değil
- Yaratıcılık psikolojisi üzerine akademik araştırma arayanlara: kitap popüler «For Dummies» üslubundadır
- Derin kuramsal çözümleme ve kaynakça bekleyenlere
- Yaratıcılığı beceri değil doğuştan yetenek sayanlara: yazar tersini savunur
David Cox bölümü yaratıcılığın «her yerde» olduğunu göstererek açar: yaratıcılık yalnızca «sanatla ilgili» değildir, insan yapımı her nesnede, siyasi görüşte, dinî inançta, kişisel tutkuda görünür. Okurun sevdiği bir film, şarkı ya da yazılımın arkasında bir fikir tohumu vardır; kitabın kendisi birkaç yüzyıllık yaratıcı gelişmenin ürünüdür. Gutenberg'in matbaa makinesi örneğinde tarımsal pres, değiştirilebilir harf ve yağ bazlı mürekkep — üç ayrı kavramın bir araya gelmesi — yaratıcı düşünmenin klasik örneği olarak gösterilir. Hollywood «high concept» fikirlerini (örneğin «Jurassic Park») beş adımda sunar: orijinal, kitleyi cezbeden, hikâyeye özgü, bariz potansiyelli, kısa.
Yazar «yaratıcılığın daha az açık belirtilerine» de bakmayı önerir: sıradan bir tükenmez kalem bile «yaratıcı düşünmenin küçük bir şaheseri»dir; Jonathan Ive ve James Dyson gibi tasarımcılar zamanlarının çoğunu malzemeleri incelemeye harcar. Okura alıştırma önerilir: her gün kullandığınız bir nesneye «başka bir gezegenden gelmiş» gibi bakın — dokunun, koklayın, sesini dinleyin. Yaratıcı düşünme kaynağı olarak paradoks (örneğin Beyaz Kraliçe'nin «kahvaltıdan önce altı imkânsız şey düşünmesi»), bitişiklik (juxtaposition, örneğin «Bir at bara girer…») ve bilinenle bilinmeyenin birleşimi gösterilir; Synectics'in kurucusunun sözü: «bilineni bilinmeyen, bilinmeyeni bilinen yapmak».
Bölümün orta kısmı yaratıcılığa tutumu irdeler: kimi onu karşı konulamaz çekici bulur, kimi göz korkutucu («sanattan pek anlamam ama neyi sevdiğimi bilirim»). Yazar okurlara «yüzeyin altına bakmayı» ve sanatçının gözünden görmeyi önerir. Yaratıcılık «lüks değil, ihtiyaçtır»: iş hayatında sürdürülebilir yenilik uzun süre hayatta kalmanın en büyük belirleyicisidir; Doğu Almanya'nın çöküşünde de yaratıcı özgürlüğün yokluğu rol oynamıştır. Çocukların yeni oyun ve teknolojiye uyum sağlaması örnek gösterilir: yetişkinler eski yolda ısrar eder («anahtarı kilide sokuyorum, işe yaramıyor» — «diğer yöne çevirdin mi?»).
Bölümün sonunda «yaratıcı bir düşünce yapısı içine girmek» kısmı gelir: yaratıcı hissetmek «sağlıklı hissetmek» gibi bir durumdur ve birçok bilimsel kanıt yaratıcılığın kendini zaten yaratıcı sayanlarda en verimli biçimde geliştiğini gösterir. Kısım yakınsak ve ıraksak düşünme tarzlarını açıklar: «bir tuğla için bulabildiğiniz kadar kullanım bulun» alıştırmasında kimi birkaç kullanım bulur, kimi sınırsız fikir akışı üretir — ıraksak düşünenler fikir üretmeyi kolay bulur, nitelik ve tutarlılık konusunda aşırı endişelenmez.
- Her bölüm «Bu bölümde» listesiyle açılır ve kısa başlıklar ve kutularla bölünür
- Soyut kavramlar gündelik örneklerle (tükenmez kalem, matbaa, Hollywood) açıklanır
- Okura her kısımda kısa alıştırmalar («başka gezegenden bakın») önerilir
- Ton dostça ve esprilidir, «sadece bir ısırık daha» gibi okuru çağırır
Yaratıcı problem çözme için yüzlerce teknik toplayan klasik pratik kitap
Yaratıcı düşüncenin engelleri ve onları kırmak için oyunbaz alıştırmalar
Kitabın kendisinin de önerdiği, yaratıcılığın kuramsal ve felsefi çözümlemesi
Okunan kısmın sonunda yazar iki düşünme tarzını «tuğla alıştırması»yla ayırır: yakınsak düşünen bir tuğla için zorlanır, ıraksak düşünen ise olmayacak şeyleri bile düşünüp bir fikir akışı üretir; sonra ıraksak düşünenlerin fikirlerini sansürlemeden bıraktığını ve sonra düzenlediğini gösterir. Bundan sonrası bu incelemenin kapsamı dışındadır.
Bir sorununuz varsa bize yazın. Yayınevi, yazar, hak sahibi ya da sadece okuyucu — fark etmez. Bu incelemede telif hakkı açısından sorunlu bir şey varsa, inceleme yazarı sitenin kurallarını ihlal etmişse, ya da sadece bir öneriniz ya da şikayetiniz varsa, hey@kitabdanevar.com adresine yazın. Meseleyi mahkemeye taşımadan, kendi aramızda çözmek istiyoruz: başvuruyu 48 saat içinde inceliyor, gerekirse incelemeyi düzeltiyor ya da tamamen kaldırıyoruz.
