Mezuniyet Sonrası ve Mecburi Hizmet — Hekim El Kitabı
Uygun
- Tıp fakültesi son sınıf öğrencilerine ve yeni mezunlara
- Aile hekimlerine, asistanlara, acil rotasyonundaki hekimlere
- Taşrada, danışacak uzman olmadan çalışan hekimlere
Uygun değil
- Hekim olmayan okurlara — bu bir kendi kendini tedavi kitabı değil
- En güncel (2016 sonrası) klinik kılavuzları arayanlara
- Hastalıkların patofizyolojisini derinlemesine öğrenmek isteyenlere
Editör Yavuz Furuncuoğlu'nun önsözü kitabın neden yazıldığını içtenlikle anlatır: tıp fakültesinde öğrencinin hasta sorumluluğu yoktur, asıl sıkıntı mezuniyetten sonra başlar, çünkü «yanımızda danışabileceğimiz bir hocamız artık yoktur». Eski hocaların sözü hatırlatılır: bazen hastayı muayene ederken içimizden «bir doktor çağırın!» diye bağırmak gelir. Kitap önceki «Akıl Notları» serisini tek ciltte birleştirir ve mecburi hizmete giden, aile hekimi, asistan ya da acil rotasyonuna başlayan hekimin «elinin altında» olmayı amaçlar.
Kitabın en güçlü yanı yazar kadrosudur: her bölüm kendi alanının uzmanı tarafından yazılmıştır — enfeksiyon hastalıklarını Recep Öztürk, pediatriyi Fahri Ovalı, adli tıbbı Nezih Varol vb. Bölümlerin yapısı aynıdır: kısa giriş, maddeler halinde tanı ölçütleri, tablolar, tedavi adımları ve kaynakça. Başlıktaki not — «Referans kaynaklar sizin için özetlendi!» — formatı iyi anlatır.
Enfeksiyon acilleri bölümü akut ateşli hastanın hangi durumlarda acil kabul edilmesi gerektiğini, sepsisin, pürülan menenjitin, herpes ensefalitinin, nekrotizan fasiitin ve diğer tabloların nasıl tanınacağını anlatır. Pratik ayrıntılar değerlidir: sepsiste ilk yarım-bir saatin belirleyici olduğu, ateşli yaşlı hastaların üçte birinde odak bulunmasa da bakteriyemi olabileceği, sepsise rağmen ateşin %36, lökositozun %33 oranında normal olabileceği, antibiyotikten önce hemokültür alınmasının önemi. Ülkemiz koşullarında Salmonella ve Brucella bakteriyemilerinin de düşünülmesi gerektiği gibi yerel notlar özellikle yararlıdır.
Ancak burada kitabın temel zayıflığı da görünür. Sepsis, sistemik inflamatuvar yanıt sendromu (SİYS) ölçütleriyle tanımlanır ve 2012 «Surviving Sepsis» kılavuzuna dayanan «ilk altı saatte santral venöz basınç 8–12 mmHg, venöz oksijen satürasyonu %70» gibi hedefler verilir. Oysa daha 2016 başında Sepsis-3 tanımları SİYS'i bıraktı, bu hedeflere dayanan «erken hedefe yönelik tedavi» ise 2014–2015'teki büyük çalışmalarda üstünlük göstermedi. Bu, kitabın basıldığı yıl için anlaşılır bir durum; ama bugün okuyan hekim güncel kılavuzlarla karşılaştırmalı — kitabın kendisi de baştaki «Uyarı» notunda bunu öneriyor.
Zehirlenmeler bölümünden «Isırılma ve Sokmalar» kısmı formatın iyi bir örneği: arı, eşek arısı ve ateş karıncası sokmalarında lokal, toksik, anafilaktik ve gecikmiş reaksiyonlar kısaca anlatılıyor, tedavi adımları — iğnenin çıkarılması, soğuk uygulama, antihistaminikler ve anafilakside uyluk anterolateraline epinefrin — net biçimde veriliyor. Bu tür hazır algoritmalar nöbetteki genç hekim için gerçekten işe yarar.
Sonuçta kitap 2016'da mecburi hizmete giden hekim için değerli bir cep arkadaşıydı ve birçok bölümü bugün de işe yarıyor. Ama tek kaynak olarak değil, güncel kılavuzlarla birlikte kullanılmalı; reçete bölümündeki ilaç adları ve dozlar da mutlaka kontrol edilmeli.
- Maddeler, tablolar ve algoritmalarla kısa bölümler
- Her bölüm alan uzmanınca yazılmış, sonunda kaynakça
- Üç kısım: acil tıp, reçete rehberi, laboratuvar değerleri
Dünyada en yaygın kullanılan cep boyu klinik rehber
Acil tıpta kapsamlı, başvuru düzeyinde ders kitabı
Kitabın kendisinin de atıf yaptığı antibiyotik tedavi rehberi
Zehirlenme bölümünden «Isırma ve sokmalar» kısmı biçimin iyi bir örneğidir: arı, eşek arısı ve ateş karıncası sokmalarında lokal, toksik, anafilaktik ve gecikmiş reaksiyonlar kısaca tanımlanır, tedavi adımları — iğnenin çıkarılması, soğuk kompres, antihistaminikler ve anafilakside adrenalin — açıkça verilir.
Bir sorununuz varsa bize yazın. Yayınevi, yazar, hak sahibi ya da sadece okuyucu — fark etmez. Bu incelemede telif hakkı açısından sorunlu bir şey varsa, inceleme yazarı sitenin kurallarını ihlal etmişse, ya da sadece bir öneriniz ya da şikayetiniz varsa, hey@kitabdanevar.com adresine yazın. Meseleyi mahkemeye taşımadan, kendi aramızda çözmek istiyoruz: başvuruyu 48 saat içinde inceliyor, gerekirse incelemeyi düzeltiyor ya da tamamen kaldırıyoruz.
