Kel Şarkıcı
Uygun
- Absürt tiyatronun başlangıcını ve Ionesco'nun üslubunu kısa bir metinde tanımak isteyenlere
- Dil, klişe ve iletişimsizlik üzerine hicivli bir oyun okumak isteyenlere
- Tiyatro ve edebiyat öğrencilerine; baskıda Hasan Anamur'un oyun hakkında geniş bir girişi de var
Uygun değil
- Geleneksel olay örgüsü ve karakter gelişimi arayanlara: oyunda olay yoktur, dilin kendisi kahramandır
- Sözün ve mantığın oyunu olan metni çeviride kayıpsız okumak isteyenlere
- Yinelemeli diyaloğu yorucu bulanlara
Oyun bir «İngiliz akşamı» ile açılır: İngiliz koltuklarla döşeli odada İngiliz terlikleriyle Bay Smith İngiliz gazetesi okur, Bayan Smith İngiliz çorapları onarır ve İngiliz duvar saati dokuzda on yedi kez çalar. Bayan Smith durmadan konuşur: ne yediler, tereyağı, yoğurt, Mary patatesi nasıl pişirmiş, çocuklar ne içmiş. Bay Smith yalnızca dilini şaklatır. Her cümle doğrudur, ama birlikte hiçbir anlam vermez; konuşma içeriği değil sessizlik korkusunu doldurur.
Konuşma Doktor Mackenzie King'ten ölmüş Bobby Watson'a gelir. Gündelik mantık tuhaf biçimde bozulur: Bay Smith «kaptan gemisiyle batar, doktor da hastasıyla ölmeli» der, sonra «doktorların hepsi şarlatandır, İngiltere'de yalnızca deniz kuvvetleri namusludur» diye sonuçlandırır. Duvar saati her seferinde farklı sayıda çalar (yedi, üç, sıfır), yani zaman da dil gibi anlamını yitirmiştir.
Bobby Watson sahnesi oyunun en ünlü gülüş noktasıdır: ölen Bobby Watson'ın karısının da adı Bobby Watson, çocuklarının, amcasının, halasının, amca oğlunun da adı Bobby Watson'dır; hepsi gezgin tüccardır ve ticarette rekabet yalnızca «salı, perşembe ve salı» olmaz. İnsanlar aynı adlarla birleşip bireysel kimliklerini yitirir. Kısa bir tartışmadan sonra Smith'ler «gülünç yaşlı ve sevdalı bir çift» olarak barışıp çıkar ve hizmetçi Mary Martin'leri odaya alır.
Dördüncü sahnede Bay ve Bayan Martin birbirine «sizinle bir yerde karşılaşmış gibiyim» der ve diyalog art arda «ne kadar tuhaf bir rastlantı!» ile yükselir: ikisi de Manchester'dan beş hafta önce ayrılmıştır, aynı trende, aynı vagonda, aynı kompartımandadır; şimdi Bromfield Sokağı'nda, 19 numarada, beşinci katta, 8 numaralı dairede oturmaktadırlar, hatta yatağın üstünde aynı yeşil örtü, iki yaşında kızları Alice de vardır — biri beyaz, biri kırmızı gözlü. Her «kanıt» tonu değişmeden, yayvan bir sesle söylenir.
- Dil olay örgüsünün yerini tutar: klişeler, uyumsuz sonuçlar ve yinelemeler komediyi taşır
- Duvar saatinin anlamsız vuruşları (on yedi kez, sıfır kez) gerçek zamanı bozar ve absürd havayı güçlendirir
- Martin sahnesi kanıtları çoğaltan mantığın örneğidir: aynı rastlantılar yavaş yavaş evlilik gerçeğine dönüşür
- Her «kanıt» tonu değişmeden, yayvan bir sesle söylenir ve bu komediyi güçlendirir
Aynı kitaptaki ikinci oyun ve yazarın bir başka ünlü kısa eseri
Absürt tiyatronun bir başka klasik örneği
Yazarın daha uzun ve daha siyasi absürt oyunu
Dördüncü sahnenin sonunda Bay Martin uzun düşünür, ağır ağır ayağa kalkar ve «artık hiç kuşku yok: biz birbirimizi daha önce gördük ve siz benim karımsınız, Elisabeth, sana yeniden kavuştum!» der. Bayan Martin ona «Donald, bu sensin darling!» diye karşılık verir, ifadesizce öpüşürler, aynı koltuğa oturup uyurlar; duvar saati bir kez çok şiddetli çalar, ama onlar duymaz. Bundan sonrası bu incelemenin kapsamı dışındadır.
Bir sorununuz varsa bize yazın. Yayınevi, yazar, hak sahibi ya da sadece okuyucu — fark etmez. Bu incelemede telif hakkı açısından sorunlu bir şey varsa, inceleme yazarı sitenin kurallarını ihlal etmişse, ya da sadece bir öneriniz ya da şikayetiniz varsa, hey@kitabdanevar.com adresine yazın. Meseleyi mahkemeye taşımadan, kendi aramızda çözmek istiyoruz: başvuruyu 48 saat içinde inceliyor, gerekirse incelemeyi düzeltiyor ya da tamamen kaldırıyoruz.
