Annemin Öldüğüne Sevindim

Kitab reanimasiyada başlayır: ana komadadır, qardaşlar növbə ilə onun qulağına «böyük xəbərlər» pıçıldayırlar — biri Kaliforniyaya köçəcək, biri evlənir. Cenett isə ən güclü «silahını» saxlayıb: nəhayət 40 kiloya düşdüyünü deyəcək. Proloq kitabın bütün tezisini bir səhnədə verir: uşağın həyatının yeganə məqsədi ananı xoşbəxt etmək, onun istədiyi insan olmaqdır — ana olmayanda isə «mən kim olacağam?» sualı açıq qalır.

Birinci fəsildə altı yaşlı Cenett sevmədiyi, fırfırlı «Rugrats» paltarını açır və «Həyatımda aldığım ən gözəl hədiyyə!» deyə saxta təbəssüm edir. Sonra oxucu öyrənir ki, anaya o, iki yaşındaykən dördüncü mərhələ döş xərçəngi diaqnozu qoyulub; ailə hər bazar kilsədən sonra ananın kimya terapiyası dövrünün videosunu izləyir, ana isə iki yaşlı Cenettin o videoda «Jingle Bells» oxuduğuna görə onu hələ də qınayır. Müəllif evdəki havanı «tutulmuş nəfəs» kimi təsvir edir — hamı xərçəngin qayıtmasını gözləyir.

İkinci fəsil kitabın açarıdır: ana qızının saçına sancaq taxarkən ata ilə telefon davasından sonra öz yarımçıq aktrisalıq arzusundan danışır və soruşur: «Ananın balaca aktrisası olmaq istəyirsən?» Müəllifin quru şərhi — «Yalnız bir düzgün cavab var idi» — kitabın emosional mexanizmini tam açır: uşağın «razılığı» əslində seçim deyil, sağ qalma strategiyasıdır.

Sonrakı fəsillər Hollivudun alt pilləsini təfərrüatla göstərir: ananın ilk dəfə avtobanda maşın sürməkdən qorxa-qorxa gecə saat 3-də yola çıxması, «The X-Files» çəkilişində fiqurantlıq, səs-küylü setlərdə səkkiz saatlıq iş günü, menecerlərin «xarizması çatışmır» rəyi. Paralel olaraq evin vəziyyəti açılır: yığıb-toplama xəstəliyi ucbatından yataq otaqlarına girmək mümkün deyil, uşaqlar qonaq otağında döşəkdə yatır, pul qıtlığı baba-nənənin yağ istifadəsinə qədər hər şeyi gərginlik mənbəyinə çevirir.

Ən ağır səhnə altıncı fəsildədir: ata işdən gec qayıdır, ana isterikaya düşür, bıçaq götürür, ataya hücum edir — kiçik Cenett isə qorxusunu keçən kimi «Hadi, ana! Bacararsan!» deyə anasını «alqışlayır». Makkerdi bunu şərh etmir, sadəcə uşağın məntiqini göstərir — və məhz bu şərhsizlik səhnəni dözülməz dərəcədə təsirli edir.

Bölümün sonunda Cenett ilk danışan rolunu alır, ana sevincdən qışqırır, lakin dondurma seçimi kimi xırda bir anda belə ana qızının «dəyişməsindən» incikdir. Müəllifin dili qısa cümləli, uşaq gözündən, bəzən bilərəkdən sadəlövhdür — yetkin şüurla verilən yeganə şey fəsil sonlarındakı quru, istehzalı tək cümlələrdir.

• Hər fəsil qısa, özünə qapalı səhnədir — kitab demək olar ki, televiziya epizodları ritmində oxunur
• Uşaq gözündən yazılmış mətn böyük şərhlərdən qaçır; oxucu nəticəni özü çıxarır
• Qara yumor dəhşətli səhnələri yüngülləşdirmir, əksinə onların absurdluğunu gücləndirir