Tüm Kavram ve Yaklaşımlarıyla Pozitif Psikoloji
Uyğundur
- Psixologiya, PDR və sosial iş sahəsində təhsil alan tələbələrə
- Pozitiv psixologiyanın anlayışlarına (minnətdarlıq, empatiya, psixoloji dayanıqlılıq və s.) akademik/nəzəri səviyyədə giriş axtaranlara
- Türk dilində yazılmış, yerli tədqiqatları da əhatə edən mənbə istəyən oxuculara
- Hər anlayışın qısa, konsentrasiya olunmuş izahını (tərif + tarixi kontekst + əsas nəzəriyyəçilər) üstün tutanlara
Uyğun deyil
- Populyar, "self-help" üslubunda, praktik məşqlər gözləyən oxuculara — kitab akademik dərslikdir
- Tək bir anlayışı dərindən araşdırmaq istəyənlərə — hər mövzu bir neçə səhifədə ümumiləşdirilib
- İngilis dilində orijinal mənbələri (Seligman, Fredrickson və s.) birbaşa oxumağı üstün tutanlara
Fəsil pozitiv psixologiyanın 1999-cu ildə Martin Seliqmanın APA prezidentliyi seçkisindən sonra necə formalaşdığını izah edir — Seliqmanın "Pozitiv Sosial Elm" (1999) və Çikszentmihalyi ilə birgə "Pozitiv Psixologiya" (2000) məqalələrindən sonra termin akademik ədəbiyyata rəsmən daxil olub.
Fəsil pozitiv psixologiyanın kökünü daha qədim mənbələrə aparır — Antik Yunan və Aristotelin fəzilət/əxlaq anlayışlarından, Uilyam Ceymsin "sağlam zehinlər" konsepsiyasından, 1950-ci illərdə Maslou və Rocers kimi humanist psixoloqların insan təbiətinə baxışından bəhs edir.
Xoşbəxtliyin iki ölçüsü fərqləndirilir: hedonik xoşbəxtlik (nə qədər özünü xoşbəxt hiss etmək) və ödonomik/eudaimonik xoşbəxtlik (öz həqiqi mənliyinə sadiq qalaraq potensialı reallaşdırmaq) — Aristotelçi eudaimonizmə əsaslanan bu ayrım altı fərqli meyarla (fəaliyyətin mənbəyi, aktivlik dərəcəsi, performans keyfiyyəti, doymazlıq, unikallıq, ehtimal) izah olunur.
İki müasir nəzəri model təqdim olunur: Fredriksonun "genişləndirmə və inşa" nəzəriyyəsi (pozitiv emosiyaların düşüncə-davranış repertuarını genişləndirdiyi) və Lyubomirski/Layousun "pozitiv fəaliyyət modeli" (hansı fəaliyyətlərin hansı şəraitdə rifahı artırdığını izah edən çərçivə).
Fəsil pozitiv psixologiyaya qarşı əsas tənqidləri də təqdim edir — Held (2004) və humanist psixoloqların irəli sürdüyü, "yalnız pozitivə fokuslanmanın" mənfi tərəflərini gizlətməsi, elmi diskursun yenilik gətirmədiyi iddiaları daxil olmaqla.
- Akademik dərslik üslubu — hər iddia birbaşa mənbəyə (Seliqman, Fredrikson, Çikszentmihalyi və s.) istinad edilir
- Struktur ardıcıl və dərslik-yönümlüdür: tarixi kontekst → tərif → modellər → tənqid → özet → mənbələr
- Dil akademik, lakin aydın — mürəkkəb terminlər izah olunaraq təqdim olunur
- Hər fəsil fərqli müəllif tərəfindən yazıldığı üçün üslub fəsildən-fəsilə fərqlənə bilər — çoxmüəllifli redaktə olunmuş məcmuələrin tipik xüsusiyyəti
Pozitiv psixologiyanın qurucusunun özü tərəfindən yazılmış, daha geniş auditoriyaya yönəlmiş əsas mənbə
Kitabda tez-tez istinad edilən "axın" (flow) konsepsiyasının orijinal, ətraflı izahı
Qalan fəsillər duyğu-oriyentasiyalı anlayışları (emosional intellekt, emosional yaradıcılıq), idrak-oriyentasiyalı anlayışları (yaradıcılıq, ümid, hikmət, şüurlu diqqət, axın), şəxsiyyətlərarası anlayışları (altruizm, bağışlama, empatiya, minnətdarlıq, evlilik məmnuniyyəti) ardıcıl işləyir.
Kitabın ikinci yarısı mənlik-oriyentasiyalı anlayışları (özünə şəfqət, orijinallıq, təvazökarlıq), inkişaf psixologiyası kontekstində pozitiv psixologiyanı (uşaqlarda optimizm, pozitiv təhsil, pozitiv qocalma), baş etmə mexanizmlərini (psixoloji dayanıqlılıq, travma sonrası böyümə) və nəhayət "iyi olma" anlayışının özünü əhatə edir.
Problem görürsünüzsə bizə yazın. Nəşriyyat, müəllif, hüquq sahibi və ya sadəcə oxucu — fərqi yoxdur. Bu icmalda təlif hüququ baxımından problemli bir şey varsa, icmal yazarı saytın qaydalarını pozubsa, yaxud sadəcə təklifiniz və ya iradınız varsa, hey@kitabdanevar.com ünvanına yazın. Məsələni məhkəməyə aparmadan, öz aramızda həll etmək istəyirik: müraciəti 48 saat ərzində araşdırır, lazım gələrsə icmalı düzəldir və ya tamamilə silirik.
