Kitabda Nə Var? Kitabda Nə Var?
Görünüş
Bizə qoşul
Kitabda nə var? Müzakirə Haqqımızda
Azərbaycan ✓ English Русский Türkçe
← İcmallar
Qeyri-bədii

Google’ın Büyülü Öyküsü

Azərbaycanca: Google-un Sehrli Hekayəsi
John Battelle
İcmal: Rafel Əlizadə22 Sentyabr 20261 dəq oxunuş
Google-un tarixini sadəcə bir korporativ uğur hekayəsi kimi deyil, insanların "niyyətlərinin" ilk dəfə sistemli şəkildə toplandığı mədəni bir dönüş nöqtəsi kimi təqdim edən, jurnalist gözüylə yazılmış dəqiq və düşündürücü bir kitab.
Bu kitab kimə uyğundur?
Uyğundur
  • Google, axtarış texnologiyası və internet biznesinin ilk illərinin real tarixinə maraq göstərən oxuculara
  • Texnologiyanın sadəcə alət deyil, mədəni fenomen kimi necə formalaşdığını anlamaq istəyənlərə
  • Jurnalist üslubunda, şəxsi müşahidə və müsahibələrlə zənginləşdirilmiş biznes tarixini sevənlərə
  • 2000-ci illərin əvvəlində "dot-com" böhranından sonra internet sənayesinin necə yenidən qurulduğunu öyrənmək istəyənlərə
Uyğun deyil
  • Google-un texniki alqoritmlərinin dərin mühəndislik izahını axtaran oxuculara — kitab mədəni/biznes perspektivindən yazılıb, texniki deyil
  • Ən son (2010-cu illərdən sonrakı) Google tarixini axtaranlara — kitab 2005-ci ildə yazılıb, yalnız şirkətin ilk on ilini əhatə edir
  • Neytral, akademik tondan çox, müəllifin şəxsi səsini və subyektiv müşahidələrini rahatsızedici tapa biləcək oxuculara
Oxucular necə qiymətləndirir
Texniklik 2.0/5 Mədəni/biznes
Üslub 4.1/5 Jurnalist/şəxsi
Aktuallıq 3.4/5 Orta
40 nəfər səs verib
"Niyyətlərin Verilənlər Bazası" fəsli: Google mədəniyyətin nəbzini necə tutdu
Kitabın ilk fəsli (səh. 7-20, ~14 səhifə, kitabın ~7%-i) əhatə olunub; Google-un yaranış tarixi, biznes modelinin təkamülü, məxfilik mübahisələri və halka açılma kimi sonrakı 10 fəsil açılmır.

Battelle 2001-ci ildə, dot-com böhranının zirvəsində, Google Zeitgeist adlı köhnə bir alətə rast gəlir — həmin ilin ən çox axtarılan sözlərinin siyahısı. Nostradamus, Dünya Ticarət Mərkəzi, Pokemon, Harry Potter kimi sözlərin sırası ona ilk dəfə göstərir ki, bu axtarış sorğuları toplusu sadəcə statistika deyil, kollektiv mədəniyyətin canlı, real-vaxt görüntüsüdür.

Bu müşahidədən "Niyyətlərin Verilənlər Bazası" (Database of Intentions) konsepti doğulur — Battellenin öz sözləri ilə desək, "hər girilən axtarışın, verilən hər nəticənin və seçilən hər yolun toplu nəticəsi". O bunu İskəndəriyyə Kitabxanasına bənzədən sitatla açır (sahibkar Brewster Kahle-dan): bəşəriyyətin bütün bilik toplusunu bir yerdə cəmləmək cəhdi, indi Google formasında.

Fəslin mərkəzi hissəsi Battellenin Google-un o zamankı CEO-su Eric Schmidt ilə silsilə görüşlərini təsvir edir. Battelle Google-un əslində bir media şirkətinə çevrilməli olduğunu israr edir, Schmidt isə inadla "Biz texnologiya sahəsindəyik" deyə cavab verir — bu, sonradan kitabın əsas gərginlik xəttinə çevrilən bir mövqe fərqidir: Google özünü necə görür, dünya onu necə görür.

Battelle öz şəxsi arxa planını da toxunur — 1980-ci illərdə kulturoloji antropologiya tələbəsi kimi Macintosh kompüterinə heyran olması, "maddi mədəniyyət" konsepsiyasını (insan yaratdığı əşyaların, o cümlədən dilin, mədəniyyəti necə əks etdirdiyi) öyrənməsi. Bu akademik keçmiş onun axtarışı sadəcə texnologiya deyil, "maddi mədəniyyətin" yeni forması kimi görməsinə səbəb olur.

Fəsil axtarışın necə universal "interfeys metaforuna" çevrildiyini müzakirə edərək bitir — Windows necə kompüterlə əlaqəni formalaşdırdısa, axtarış qutusu da indi internetlə əlaqəni formalaşdırır. Battelle bunu insanlıq tarixinin "ən uzunmüddətli, davamlı sənət əsəri" adlandırır.

Oxu təcrübəsi
  • Battelle keçmiş jurnalist və "Wired" jurnalının həmtəsisçisidir — üslub akademik deyil, canlı, şəxsi müşahidələrlə zəngindir
  • Kitab birbaşa müsahibələrə (Eric Schmidt, Brewster Kahle və b.) əsaslanır, ikinci əldən mənbələrə deyil
  • Fəsil başlıqları (Niyyətlərin Verilənlər Bazası, Maddi Mədəniyyət Kimi Axtarış) konseptual, akademik tərzdə yazılıb, amma mətnin özü asan oxunur
Bunu sevdinsə
The Everything StoreBrad Stone

Amazon-un oxşar tərzdə, jurnalist araşdırması əsasında yazılmış korporativ tarixi

In the PlexSteven Levy

Google-a daha dərin, daxili baxış təqdim edən sonrakı bir kitab

Spoyler
Kitab sonra hara aparır?
⚠️ İçindekiler cədvəlinə əsaslanan ümumi istiqamət açılır.

İlk fəsildən sonra kitab xronoloji cəhətdən geriyə gedir — Google-dan əvvəlki axtarış sənayesinin tarixini (AltaVista, Yahoo kimi ilk oyunçular), sonra Larry Page və Sergey Brinin Stanford-dakı orijinal PageRank ideyasından Google-un doğuluşuna qədər olan yolu izləyir.

Ortancıl fəsillər şirkətin "Tək Seferdə Bir Milyar Dollar" adlanan reklam biznes modelinin (AdWords) necə yaradıldığını, 2000-2004-cü illər arasındakı sürətli böyüməni və axtarış iqtisadiyyatının necə sıfırdan milyardlara çatdığını əhatə edir. Son fəsillər məxfilik mübahisələrinə, 2004-cü il halka açılmasına və kitabın yazıldığı an (2005) Google-un gələcəyinə dair proqnozlara həsr olunub.

Məsuliyyət. Bu icmal onu yazan müəllifin şəxsi qiymətləndirməsidir və məsuliyyəti ona aiddir. «Kitabda Nə Var?» platforma kimi icmalın məzmununa görə cavabdeh deyil. Əsərin bütün hüquqları müəllifinə və nəşriyyatına məxsusdur; qapaq şəkli yalnız tanıtma məqsədilə istifadə olunur.

Problem görürsünüzsə bizə yazın. Nəşriyyat, müəllif, hüquq sahibi və ya sadəcə oxucu — fərqi yoxdur. Bu icmalda təlif hüququ baxımından problemli bir şey varsa, icmal yazarı saytın qaydalarını pozubsa, yaxud sadəcə təklifiniz və ya iradınız varsa, hey@kitabdanevar.com ünvanına yazın. Məsələni məhkəməyə aparmadan, öz aramızda həll etmək istəyirik: müraciəti 48 saat ərzində araşdırır, lazım gələrsə icmalı düzəldir və ya tamamilə silirik.
Sən necə dəyərləndirirsən?
Bu icmal sənə qərar verməkdə kömək etdi?
Rəylər · 0
Bənzər kitablar
İcmal
Buddizmin tarixini, ölkələrə yayılmasını və əsas təlimlərini 120 səhifəyə sığdıran cib ensiklopediyası: dörd həqiqət, səkkiz addımlı yol və Nirvana haqqında aydın məlumat verir, amma mətn köhnə türk mənbələrindən yığılmış kimi ağır səslənir, bəzi terminlərdə xətalar var və müəllif demək olar ki, heç bir öz baxışını ortaya qoymur.
3.5 / 5
İcmalAytən Həsənova
Budizm — Nirvana’ya Yolculuk

Budizm — Nirvana’ya Yolculuk

Robby Silver · Qeyri-bədii
İcmal
Maaşı gecikən kasıb mətbəə mühəndisi gecə yarısı tikinti sahəsində bir çamadan dollar tapır — Qaraqan bu klassik «tapılmış pul» süjetini müasir Bakının boz küçələrinə daşıyır; ilk 30% sevinclə paranoyanın arasında gedən, qara yumorla dolu, sürətlə oxunan bir psixoloji portretdir, amma müəllifin tez-tez araya girən moizələri və kobud ümumiləşdirmələri romanın gücünü bir az azaldır.
3.7 / 5
İcmalCavid Mehdiyev
Bir milyon dollarım olsaydı…

Bir milyon dollarım olsaydı…

Qaraqan · Roman
İcmal
Xroniki yorğunluq sindromuna dair bu qısa kitab yorğunluq növlərini və xəstəliyin ağırlıq dərəcələrini aydın təsnif edir, amma əsas məsələlərdə ciddi problemlər var: «CDC-nin 1994 tərifi» başlığı altında dövlət idarəsində işləmək, erkən evlənmək, məktəbə göndərilməmək kimi iş tükənmişliyinə aid amillər sadalanır, sübutsuz iddialar («yoluxucu ola bilər», «adrenal vəzilər», sauna ilə «toksin atma») verilir, müasir diaqnostik meyarlar və fəaliyyətdən sonrakı pisləşmə (PEM) isə demək olar nəzərə alınmır.
2.3 / 5
İcmalAytən Həsənova
Yorgunluk — Kronik Sendrom: İç Huzura Sığınmak

Yorgunluk — Kronik Sendrom: İç Huzura Sığınmak

Angela Dainty · Qeyri-bədii
İcmal
Türkiyənin ən tanınmış yoqa müəllimlərindən Çetin Çetintaşın 2021-ci il bestselleri "Hayvanlardan Destek Almanın Gizemli Sanatı"nın davamı olan bu kitab, daşdan ağaca, mövsümlərdən 20-dən çox heyvana qədər 39 təbiət "arxetipini" Yunqun kolektiv şüursuzluq nəzəriyyəsi ilə birləşdirərək şəxsi inkişaf vasitəsinə çevirir — elmi sübutdan çox, şeirsəl dillə yazılmış açıq spiritual bir əsərdir.
3.8 / 5
İcmalTürkanə Əliyeva
Doğadan Destek Almanın Gizemli Sanatı

Doğadan Destek Almanın Gizemli Sanatı

Çetin Çetintaş · Qeyri-bədii
Esc — bağla · ↵ — aç
Mətn