Kendiliğinden Evrim
Uyğundur
- Bruce Liptonun "İnancın Biologiyası" kitabını oxuyub davamını axtaranlara
- Elm və ruhaniliyi birləşdirən, nikbin "yeni paradiqma" ədəbiyyatını sevənlərə
- Sivilizasiya böhranına metaforik/simvolik çərçivədən baxmağa açıq oxuculara
- Populyar elm dilində yazılmış, akademik olmayan üslubu rahat qəbul edən oxuculara
Uyğun deyil
- Bioloji təkamül haqqında ciddi, resenziyadan keçmiş akademik mənbə axtaranlara — kitab pop-elm janrındadır, iddiaların çoxu mütəxəssislər arasında mübahisəlidir
- Metaforik, poetik dil əvəzinə quru statistika və dəqiq elmi sübut istəyənlərə
- Sırf materialist dünyagörüşünə malik, "ruhani elm" kombinasiyasına şübhə ilə yanaşan oxuculara
Kitab sivilizasiya tarixini beş pərdəli bir "sevgi hekayəsi" kimi çərçivəyə salır: Birinci Pərdə Günəşdən gələn işığın maddə ilə toqquşub həyatı yaratmasıdır, İkinci Pərdə təkhüceyrəli orqanizmlərin "tənhalıqdan bezib" birləşərək çoxhüceyrəli formalara keçməsidir, Üçüncü Pərdə şüurlu insanın meydana gəlməsi, Dördüncü Pərdə isə insan klanlarının milli dövlətlərə çevrilməsidir — müəlliflərə görə, biz indi bu pərdənin sonuna, "yunan faciəsi kimi bitəcəkmi?" sualının qarşısındayıq.
Müəlliflər bunun əvəzinə Beşinci Pərdəyə — daha ahəngdar, sevgi əsaslı yeni mərhələyə — keçidin mümkün olduğunu iddia edir, çünki bioloji təkamül təsadüfi deyil, orqanizmlə mühit arasında "ağıllı bir rəqs"dir.
Başlanğıc fəsli müasir böhranı konkretləşdirir: 2007-ci ildə "Atom Bilimçiləri Bülleteni"nin Qiyamət Saatı gecəyarısına cəmi 5 dəqiqə qalmışdı — 1953-cü ildən bəri ən yaxın nöqtə; müəlliflər bunu nüvə təhlükəsi ilə yanaşı iqlim və ekosistem böhranlarının simvolu kimi təqdim edir.
Əsas metafora budur: böyüyən tırtılın bədənində sistem çökməyə başlayanda "hayalci (imajinal) hüceyrələr" adlı yeni bir hüceyrə növü peyda olur, kümelenib köhnə strukturun xarabalıqlarından tamamilə fərqli bir orqanizm — kəpənək — inşa edir, baxmayaraq ki, tırtıl və kəpənəyin DNA-sı eynidir, sadəcə fərqli "proqramlaşdırma siqnalı" alırlar.
Müəlliflər bu metaforanı birbaşa oxucuya ünvanlayır — iddia edirlər ki, bugünkü "oyanmış", köhnə sistemin işləmədiyini görən insanlar da sivilizasiyanın "imajinal hüceyrələri"dir və kollektiv inanc dəyişikliyi ilə yeni bir "insancıl yazgı" yarada bilərlər.
- Elmi terminologiya (hüceyrə bioloji, DNA) ilə mifoloji/poetik dili (Anka quşu, Yunan faciəsi) birbaşa yanaşı işlədən hibrid üslub
- Populyar mədəniyyət istinadları (1965-ci il "The Flight of the Phoenix" filmi) mürəkkəb ideyaları sadələşdirmək üçün istifadə olunur
- Oxucuya birbaşa müraciət ("siz də bu imajinal hüceyrələrdənsiniz") — akademik məsafədən çox, ilhamlandırıcı natiqlik tonu
- Fəsil əvvəllərində epiqraf kimi Swami Beyondananda (Steve Bhaermanın komik personajı) sitatları yumor qatır
Eyni müəllifin epigenetika haqqında əsas kitabı, bu əsərin elmi bünövrəsini qoyur
Oxşar pop-elm + ruhaniliyi birləşdirən janr
Oxşar nikbin, kollektiv şüur dəyişikliyi mövzusu
Girişdən sonra kitab dörd "Mit-Algı"nı (yanlış inancı) növbə ilə elmi arqumentlərlə çürütməyə həsr olunur: "yalnız maddə önəmlidir" (materializm), "ən güclü olan yaşayır" (sosial darvinizmin sui-istifadəsi), "hər şey genlərinizdədir" (genetik determinizm) və "təkamül təsadüfidir" — Lipton bunların əvəzinə epigenetika və hüceyrənin mühitə "ağıllı" reaksiyasını təklif edir.
Kitabın ikinci yarısı fərdi səviyyədən kollektivə keçir — "siyasi bədəni sağaltmaq", qlobal iqtisadiyyat və idarəetmə strukturlarının necə "yenidən proqramlaşdırıla" biləcəyi müzakirə olunur, final fəsillər isə oxucunu praktik addımlara (kollektiv niyyət, icma qurma) yönləndirir.
Problem görürsünüzsə bizə yazın. Nəşriyyat, müəllif, hüquq sahibi və ya sadəcə oxucu — fərqi yoxdur. Bu icmalda təlif hüququ baxımından problemli bir şey varsa, icmal yazarı saytın qaydalarını pozubsa, yaxud sadəcə təklifiniz və ya iradınız varsa, hey@kitabdanevar.com ünvanına yazın. Məsələni məhkəməyə aparmadan, öz aramızda həll etmək istəyirik: müraciəti 48 saat ərzində araşdırır, lazım gələrsə icmalı düzəldir və ya tamamilə silirik.
