Kitap Okuyan Çocuk Yetiştirmek — Bir Çocuğun Okuma Sevgisini Nasıl Beslersiniz?
Uyğundur
- Uşağına kitab sevgisi aşılamaq istəyən valideynlərə
- İbtidai sinif müəllimlərinə və məktəb kitabxanaçılarına
- Oxu klubu, kitab günü kimi tədbirlər təşkil edən təhsil işçilərinə
Uyğun deyil
- Yerli (türk, azərbaycan) uşaq kitabları siyahısı axtaranlara
- Oxu çətinlikləri (disleksiya) üzrə klinik bələdçi gözləyənlərə
- Elmi tədqiqatlara əsaslanan akademik kitab istəyənlərə
Daley ön sözü öz uşaqlığı ilə açır: atasının ona və qardaşlarına kitab oxuduğu axşamlar, kitabxana müəllimi olan anasının evi keyfiyyətli kitablarla doldurması. İlk övladı doğulanda ətrafındakı insanların körpələrinə kitab oxumadığını görüb şoka düşür. Avstraliya Uşaq Kitabları Şurasının sədr müavini kimi ona tez-tez «uşağa kitab oxumağa hansı yaşda başlamalı?» sualını verirlər — cavab onun üçün aydındır: doğuşdan. Amma o, hər kəsin onun kimi böyümədiyini də nəzərə almağa çalışır və kitabı həm valideynlərə, həm müəllimlərə bələdçi kimi təqdim edir.
Birinci bölmə körpəlikdən başlayır: körpələr doğuşdan qısa müddət sonra səslərə reaksiya verir, üç-dörd aylıqdan əşyalara uzanır, kitabları çeynəyir, tərsinə çevirir, parlaq və kontrast rənglərə baxır. Mahnıların, sayma şeirlərinin rolu vurğulanır. Bu hissə sadə və əsaslıdır: oxu «dərs» deyil, körpə ilə birlikdə keçirilən, səs və təmasla dolu vaxtdır.
Yatmazdan əvvəl oxu haqqında səhifələr kitabın ən səmimi hissəsidir. Daley tək ana kimi yorğun axşamlarda bu rituala həvəssizliklə başladığını, amma sonra onun özünə də «dayandırma düyməsi» olduğunu etiraf edir: telefonla danışmaq, qab yumaq mümkün deyil — yalnız uşaqlar və kitab. «Bu gün nə etdiniz?» sualına cavab verməyən qızları dostluq haqqında kitab oxuyandan sonra birdən məktəbdəki problemlərini danışmağa başlayır. Çətinliklərə də praktik həllər verilir: vaxt azdırsa, nənə-babalar planşetdə eyni kitabı oxuya bilər; həvəssiz oxucu üçün isə marağına uyğun kitab — məsələn, futbol sevənə futbol haqqında hekayə.
«Təsadüfi oxu» ideyası sadə, amma işləkdir: fitnes mütəxəssisləri «təsadüfi idman»dan danışırsa, kitabxanaçı niyə «təsadüfi oxu»dan danışmasın? Evin hər yerində kitab səbətləri, körpə çantasında kitab, maşında «səyyar kitabxana» — Daleyin qızının ayaqqabı qutusundan düzəltdiyi «Maşın kitabxanası» təsirli detaldır. Yol nişanlarını, restoran menyusunu, supermarket kataloqlarını birlikdə oxumaq da oxu modelidir. Koruyucu ailələrdəki uşaqlara kitab oxuyan «Pijama Fondu» nümunəsi isə oxunun sosial dəyərini göstərir.
Zəif tərəflər: kitab çox Avstraliya mərkəzlidir — tövsiyə olunan kitabların, mükafatların, fondların əksəriyyəti yerli oxucu üçün tanış deyil və türkcə tərcüməsi mövcud deyil. Hər məktəbdə kitabxana müəllimi olduğu fərziyyəsi də bizim reallığa uyğun gəlmir. Bəzi fəsillər siyahı formasındadır və dərinləşmir. Buna baxmayaraq, ruhu və praktik fikirləri universaldır — və bir kitab saytı üçün bundan uyğun mövzu azdır.
- Kitabxanaçı-ana gözü ilə şəxsi təcrübə və praktik məsləhətlər
- Qısa bölmələr, siyahılar və «Necə etməli?» bələdçiləri
- Digər yazıçı və təhsil işçilərindən qısa qonaq yazıları, geniş kitab siyahıları
0–6 yaş üçün geniş valideyn bələdçisi, kitabların yeri haqqında bölməsi ilə — saytımızda icmalı var
Uşaqlara yüksək səslə oxumağın faydaları haqqında klassik bələdçi
Oxucunun hüquqları və oxu sevgisi haqqında məşhur esse
«Təsadüfi oxu» ideyası sadə, amma işləkdir: fitnes mütəxəssisləri «təsadüfi idman»dan danışırsa, kitabxanaçı niyə «təsadüfi oxu»dan danışmasın? Evin hər yerində kitab səbətləri, körpə çantasında kitab, maşında «səyyar kitabxana» — Daleyin qızının ayaqqabı qutusundan düzəltdiyi «Maşın kitabxanası» təsirli detaldır.
Problem görürsünüzsə bizə yazın. Nəşriyyat, müəllif, hüquq sahibi və ya sadəcə oxucu — fərqi yoxdur. Bu icmalda təlif hüququ baxımından problemli bir şey varsa, icmal yazarı saytın qaydalarını pozubsa, yaxud sadəcə təklifiniz və ya iradınız varsa, hey@kitabdanevar.com ünvanına yazın. Məsələni məhkəməyə aparmadan, öz aramızda həll etmək istəyirik: müraciəti 48 saat ərzində araşdırır, lazım gələrsə icmalı düzəldir və ya tamamilə silirik.
