Lanetliler
Uyğundur
- Psixoloji, atmosferik dəhşət hekayələrini qanlı zorakılıqdan üstün tutanlara
- Uşaqlıq dostluğunun qaranlıq tərəflərini araşdıran ədəbi nəsr sevənlərə
- Etibarsız, qeyri-müəyyən nəqletmə texnikasına maraqlı olanlara
- ABŞ-ın kənd/ferma mühitində keçən, atmosferi güclü hekayələr axtaranlara
Uyğun deyil
- Aydın, tam izahlı sonluq gözləyənlərə — Outsun üslubu qəsdən qeyri-müəyyən qalır
- Klassik "xortdayan ev" jump-scare tipli qorxu hekayələri gözləyənlərə — bu, psixoloji, yavaş bir dəhşətdir
- Uşaq ölümü mövzusuna həssas olanlara (bax: Məzmun xəbərdarlığı)
- Sadə, xətti hekayə strukturu sevənlərə — nəql keçmiş və indiki zaman arasında sərbəst hərəkət edir
Hekayə iki zaman qatında hərəkət edir: birincisi, ərini itirmiş, artıq yaşlı bir qadın olan Melissanın gecələr yuxusuzluqdan yazdığı köhnə bir dəftər; ikincisi, onun Mary Lou Siskin adlı qonşu qızla birlikdə keçirdiyi uşaqlıq. Melissa ərinə və uşaqlarına heç vaxt danışmadığı bu xatirələri gizlicə, kimsə görməsin deyə qurğuşun qələmlə yazır.
Uşaq ikən Melissa və Mary Lou ailələrinin qadağan etdiyi tərk edilmiş fermalara — köhnə Medlok fermasına, Minton evinə — girməyi sevirdilər. Ailələr "kaş bilmirsiniz, xortdayan-zad yoxdur" desə də, "yad bir adam, hətta tanıdığın biri" ola biləcəyi barədə eyhamlarla xəbərdarlıq edirdilər — Melissa bu xəbərdarlığın həqiqi mənasını çox sonra anlayacaq.
Bayan Medlok, ərini anbarda ölü tapdıqdan sonra ağlını itirib xəstəxanaya yerləşdirilmişdi. Qızlar tərk edilmiş fermanı ehtiyatla, addım-addım araşdırır, pəncərələrdən içəri baxır, ac pişikləri daşla qovur, hətta bir dəfə anbarları yandırmaq barədə zarafat edirlər — bu səhnə uşaq oyunuyla təhlükəli bir sərhədin arasındakı incə xətti göstərir.
Anası Melissanı Mary Loudan uzaqlaşdırmağa çalışır — "bu qız səni yoldan çıxarır" deyir, Mary Lounun ailəsini "aşağı təbəqədən" sayır. Amma iki qızın dostluğu qəribə, intensiv və bəzən qəddar bir formada davam edir: bir-birlərini incidir, sonra yenidən barışırlar, Melissa Mary Lounu az qala bacısı kimi görür.
Fəsil ərzində müəllif diqqətlə bir təfərrüatı ötəri, demək olar ki, gizli şəkildə yerləşdirir: Mintonların evi, sonradan Mary Lounun cəsədinin tapıldığı yer kimi qeyd olunur — bu, hələ hadisə baş verməmişdən əvvəl, sadə bir coğrafi qeyd kimi verilir, amma oxucunun ürəyini ürpədən bir işarədir.
Bundan sonrası isə hekayənin ikinci yarısının işidir — Mary Lounun sirli sevgilisi Hans, onun tədricən Melissadan uzaqlaşması və nəhayət faciəli taleyi. Ona görə burada dayanırıq və hekayəni oxumağınızı tövsiyə edirik. Amma buraya qədər oxuduğunuz maraqlı gəldisə, aşağıdakı spoyler bölməsinə baxa bilərsiniz.
- Nəql keçmiş və indiki zaman arasında sərbəst keçid edir — Melissanın yetkin səsi uşaqlıq xatirələrinə daim müdaxilə edir.
- Outs kritik məlumatları (Mary Lounun taleyi kimi) təsadüfi, ötəri cümlələrin içində gizlədir — diqqətli oxucu bunu tutur.
- Toplu "qrotesk" janrına aiddir — klassik qorxu elementləri (tərk edilmiş ev, xortdayan söhbətləri) psixoloji dərinliklə birləşdirilir.
- Müəllifin sonsözü ("Qrotesk Üzərinə Düşüncələr") kitabın nəzəri çərçivəsini izah edir, amma icmalda açılmır.
- Tərcümə (Alev Bulut) Outsun qırıq-parça, assosiativ cümlə üslubunu yaxşı ötürür.
Eyni topludan, ailə münasibətlərinin qaranlıq tərəflərini araşdıran başqa bir hekayə
Oxşar psixoloji-qotik atmosfer, izahsız qalan ailə faciəsi mövzusu
Uşaqlıq dostluğu və izahsız qalan zorakılığı oxşar üslubda işləyən müasir roman
Qısa cavab: Mary Lou 13 yaşında oğurlanır, yeddi gün axtarışdan sonra Mintonların evinin yaxınlığında çılpaq və şikəst halda ölü tapılır. Qatil heç vaxt tapılmır.
Mary Lounun gizli sevgilisi — ferma işçisi, məktəbi buraxmış Hans Meunzer — həbs olunur, üç gün sorğu-sual edilir, amma kifayət qədər dəlil olmadığı üçün buraxılır. Hamı onun etdiyinə inanır, amma heç vaxt sübut olunmur.
Melissanın anası ona Mary Lounun indi "cənnətdə, İsanın yanında" olduğunu təsəlli kimi deyir. Melissa dəfnə buraxılmır. Hans və Siskin ailəsi qısa müddət sonra naməlum bir yerə köçüb yoxa çıxır.
Hekayə heç bir tam izahat vermədən bitir — Melissa yalnız Mary Lounun onu "Lissa!" deyə çağırdığı sonuncu anı xatırlayır. Mətn qəsdən açıq buraxılır: Melissanın özünün nə qədər bildiyi, niyə bu xatirələri indi, gizlicə yazdığı heç vaxt tam aydınlaşmır.
Bu qeyri-müəyyənlik məhz Outsun "qrotesk" üslubunun mərkəzidir — real dəhşət canavarda deyil, izahsız qalan itkidə və yetkinlikdə də həll olunmayan uşaqlıq travmasındadır.
Əhatə. İcmal toplunun yalnız birinci hekayəsini (“Pərili Ev”) və onun da təxminən yarısını əhatə edir; qalan 16 hekayə açılmır. Kitab yalnız türkcə nəşr olunub, Azərbaycanca tərcüməsi yoxdur — icmal türkcə mətndən hazırlanıb.
Məsuliyyət. Bu icmal onu yazan müəllifin şəxsi qiymətləndirməsidir və məsuliyyəti ona aiddir. «Kitabda Nə Var?» platforma kimi icmalın məzmununa görə cavabdeh deyil. Əsərin bütün hüquqları müəllifinə və nəşriyyatına məxsusdur; qapaq şəkli yalnız tanıtma məqsədilə istifadə olunur.
Problem görürsünüzsə bizə yazın. Nəşriyyat, müəllif, hüquq sahibi və ya sadəcə oxucu — fərqi yoxdur. Bu icmalda təlif hüququ baxımından problemli bir şey varsa, icmal yazarı saytın qaydalarını pozubsa, yaxud sadəcə təklifiniz və ya iradınız varsa, hey@kitabdanevar.com ünvanına yazın. Məsələni məhkəməyə aparmadan, öz aramızda həll etmək istəyirik: müraciəti 48 saat ərzində araşdırır, lazım gələrsə icmalı düzəldir və ya tamamilə silirik.
Mintonların evinin sonradan cəsədin tapıldığı yer olduğunu bilmədən oxuyanda çox sakit keçdi, amma sonra geri qayıdıb o cümləni bir də oxudum.
Atmosfer balı 5/5 tam haqlıdır, heç bir canavar yoxdur amma hər səhifədə nəsə pis olacağını hiss edirsən.
Sonluğun açıq qalması məni əvvəl əsəbiləşdirdi, sonra elə bunun məqsəd olduğunu anladım.
