Kitabda Nə Var? Kitabda Nə Var?
Görünüş
Bizə qoşul
Kitabda nə var? Müzakirə Haqqımızda
Azərbaycan ✓ English Русский Türkçe
← İcmallar
Qeyri-bədii

Psikolojik Krizler ve Müdahale Yöntemleri

Azərbaycanca: Psixoloji Böhranlar və Müdaxilə Metodları
Kristi Kanel
İcmal: Rafel Əlizadə11 Sentyabr 20261 dəq oxunuş
Amerikalı psixoloq Kristi Kanelin özünün işləyib hazırladığı ABC Krizə Müdaxilə Modelinə əsaslanan, psixologiya tələbələri və yeni başlayan mütəxəssislər üçün nəzərdə tutulmuş, aydın struktura malik akademik dərslik.
Bu kitab kimə uyğundur?
Uyğundur
  • Psixologiya, sosial iş və ya məsləhətçilik ixtisası üzrə oxuyan tələbələrə
  • Krizə müdaxilə sahəsində yeni başlayan, nəzəri əsası aydın şəkildə öyrənmək istəyən mütəxəssislərə
  • Struktura malik, düstür və diaqramlarla izah olunan akademik üslubu sevənlərə
  • Real vəziyyət nümunələri (məs. zorlanma qurbanı) ilə nəzəriyyəni əlaqələndirmək istəyənlərə
Uyğun deyil
  • Sürətli, gündəlik "özünə kömək" məsləhətləri axtaran adi oxuculara
  • Akademik dərslik tonundan (istinadlar, "Fəsil 3-də ətraflı" kimi çarpaz keçidlər) zövq almayanlara
  • Tərcümə mətnindəki bəzi büdrəmələrə dözümü olmayanlara — mətndə vaxtaşırı yazı səhvləri var
Oxucular necə qiymətləndirir
Konkretlik 3.7/5 Konkret
Akademiklik 4.2/5 Akademik
Yeni başlayan üçün uyğunluq 4.0/5 Yeni başlayan
43 nəfər səs verib
Böhranın tərifi, dörd mərhələli model və "təhlükə ya fürsət" ikiliyi: 1-ci fəsildən
1-ci fəsil "Kriz ve Krize Müdahale Nedir?" (səh. 27–62) əhatə olunur; konkret olaraq fəslin girişi, böhranın tərifləri, dörd mərhələli model, təhlükə/fürsət ikiliyi və fiziki/şəxsi/sosial resurslar bölməsi (səh. 27–45, ~18 səhifə, kitabın ~4%-i) əhatə olunub — ABC Modelinin ətraflı izahı (Fəsil 3) və qalan 10 fəsil açılmır.

Fəsil doğru/yanlış test sualları ilə açılır (14 sual) — oxucunu fəslin əsas anlayışları üzərində əvvəlcədən düşünməyə vadar edir, doğru cavablar fəslin sonunda verilir.

Gerald Caplanın (1961) klassik tərifi təqdim olunur — böhran "ənənəvi problem-həll üsullarının bir müddət aşa bilmədiyi maneə" kimi izah olunur; James və Gillilandın (2013) doqquz alternativ tərifinə də istinad edilir.

Müəllif özünün dörd komponentli modelini təqdim edir: (1) tetikleyici hadisə, (2) onun təhdid kimi qavranılması, (3) bunun doğurduğu emosional sıxıntı, (4) adət olunmuş baş etmə üsullarının kifayət etməməsi nəticəsində funksionallığın pozulması — Şəkil 1.1 və 1.2-dəki düsturlarla vizuallaşdırılır.

Çin dilindəki "wei-ji" işarəsinin "təhlükə" və "fürsət" mənalarını birləşdirməsi simvolik nöqtə kimi verilir (Şəkil 1.3) — böhranın necə inkişaf etdiyi köməkdən asılıdır: kömək alınarsa böyümə və yeni baş etmə bacarıqlarına, alınmazsa daha aşağı funksionallıq səviyyəsinə, hətta intihar/psixoza aparır (Şəkil 1.4–1.5).

Bunu Qutu 1.1-dəki konkret nümunə izləyir — kömək almayan bir zorlanma qurbanının zahirən normal görünərək, əslində get-gedə funksionallığını itirməsi təsvir olunur; bu, kitabın nəzəriyyəni klinik nümunələrlə birləşdirən üslubunu göstərir.

Fəsil fiziki (pul, sığınacaq, nəqliyyat), şəxsi (ego gücü, keçmiş baş etmə təcrübəsi, sağlamlıq) və sosial resursların böhrandan necə çıxılacağını necə müəyyən etdiyini izah etməklə davam edir — Maslowun ehtiyaclar iyerarxiyasına istinad edilir.

Oxu təcrübəsi
  • Hər fəsil doğru/yanlış özünüyoxlama sualları ilə açılır — akademik dərslik formatına uyğun
  • Nəzəri modellər (Şəkil 1.1–1.5) sadə diaqram və düsturlarla vizuallaşdırılır
  • Real klinik nümunələr (Qutu 1.1) mücərrəd nəzəriyyəni konkretləşdirir
  • Kitab yeddi nəfərlik akademik tərcümə komandası tərəfindən çevrilib — bəzi cümlələr ağır, akademik tonda qalır
Məzmun xəbərdarlığı
Zorlanma (cinsi zorakılıq) qurbanının psixoloji vəziyyəti klinik dillə, lakin açıq şəkildə təsvir olunur (Qutu 1.1)
Bunu sevdinsə
Crisis Intervention StrategiesRichard James & Burl Gilliland

Kitabda birbaşa istinad olunan, oxşar akademik krizə müdaxilə dərsliyi

Psychological First AidWHO / NCTSN

Daha praktik, sahə-yönümlü krizə müdaxilə bələdçisi

Spoyler
Kitab sonra hansı mövzulara keçir?
⚠️ İçindekiler cədvəlinə əsaslanan ümumi istiqamət.

1-ci fəsildən sonra kitab etik/hüquqi məsələlərə (Fəsil 2), ABC Krizə Müdaxilə Modelinin ətraflı tətbiqinə (Fəsil 3) və şəxsin özünə/başqalarına zərər vermə riski daşıyan böhranlara (Fəsil 4) keçir.

Sonrakı fəsillər inkişaf böhranlarını (zorbalıq, hamiləlik, evdən qaçan yeniyetmələr, yemə pozuntuları), itki böhranlarını (ölüm, ayrılıq, iqtisadi itki), travma və fəlakətləri, cinsi zorakılığı, maddə asılılığını, veteranların problemlərini və ağır xəstəlik/əlillik böhranlarını ayrı-ayrı fəsillərdə əhatə edir — hər biri konkret nümunə vəqələrlə müşayiət olunur.

Məsuliyyət. Bu icmal onu yazan müəllifin şəxsi qiymətləndirməsidir və məsuliyyəti ona aiddir. «Kitabda Nə Var?» platforma kimi icmalın məzmununa görə cavabdeh deyil. Əsərin bütün hüquqları müəllifinə və nəşriyyatına məxsusdur; qapaq şəkli yalnız tanıtma məqsədilə istifadə olunur.

Problem görürsünüzsə bizə yazın. Nəşriyyat, müəllif, hüquq sahibi və ya sadəcə oxucu — fərqi yoxdur. Bu icmalda təlif hüququ baxımından problemli bir şey varsa, icmal yazarı saytın qaydalarını pozubsa, yaxud sadəcə təklifiniz və ya iradınız varsa, hey@kitabdanevar.com ünvanına yazın. Məsələni məhkəməyə aparmadan, öz aramızda həll etmək istəyirik: müraciəti 48 saat ərzində araşdırır, lazım gələrsə icmalı düzəldir və ya tamamilə silirik.
Sən necə dəyərləndirirsən?
Bu icmal sənə qərar verməkdə kömək etdi?
Rəylər · 0
Bənzər kitablar
İcmal
Stanford Universitetinin səhiyyə psixoloqunun «stres zəhərdir» fikrini sorğulayan, oxunaqlı və elmi araşdırmalara söykənən populyar psixologiya kitabı. Ən güclü tərəfi açılışıdır: müəllif illərlə stresin zərərini öyrətdiyini etiraf edir və fikrini dəyişməyə səbəb olan tədqiqatları addım-addım göstərir. Alia Crumun «zehniyyət» təcrübələri — mehmanxana xidmətçiləri, «kalorili» süd kokteyli, saxta iş müsahibəsi — kitabın ən maraqlı səhifələridir. Zəif tərəfi: bəzi nəticələr, xüsusən «stresin zərərli olduğuna inandığı üçün 182 min amerikalı ölüb» kimi rəqəmlər, müşahidə xarakterli araşdırmalardan həddindən artıq güclü çıxarılır. Türkcə tərcümə yer-yer hərfi və çap səhvləri ilə doludur. Yenə də stresə münasibəti dəyişmək istəyən hər kəs üçün dəyərli kitabdır.
4.0 / 5
İcmalCavid Mehdiyev
Sıkıntı Yok

Sıkıntı Yok

Kelly McGonigal · Qeyri-bədii
İcmal
Müasir Çin ədəbiyyatının ən çox tanınan romanlarından biri — Çjan İmounun eyni adlı, öz ölkəsində qadağan olunmuş film uyğunlaşdırmasına ilham verən, sadə, sərt dildə yazılmış, itki və dözüm haqqında bir kəndli hekayəsi.
4.7 / 5
İcmalAytən Həsənova
Yaşamak

Yaşamak

Yu Hua · Klassika
İcmal
Məhəllə romantikası janrında yazılmış bu roman universitet tələbəsi Mahinin uşaqlıqdan tanıdığı, özündən böyük əsgər qonşusu Ali Asafa gizli sevgisini və illər sonra dağılmış bu sevginin kölgəsində geri dönüşünü danışır. Emosional, isti məhəllə atmosferi və balaca Lina ilə səhnələr təsirlidir; amma daxili monoloqlar çox uzun, dialoqlar təkrarlıdır və süjet sirri həddindən artıq uzadılır.
3.3 / 5
İcmalİdris Muxtarzadə
Mahi

Mahi

Tuğba Atıcı Coşar · Roman
İcmal
David Smailin emosional sıxıntının mənşəyinin fərdin içində yox, sosial və siyasi güc münasibətlərində olduğunu iddia edən tənqidi psixologiya kitabı. Oxunan giriş və birinci fəsildə ən güclü tərəf müəllifin iddiasını açıq qoyması, əvvəlki tənqidlərdən fərqini göstərməsi və psixoterapiya sənayesinin «marka terapiyalar» bazarını kəskin təhlil etməsidir. Zəif tərəfi akademik ağırlıq, uzun cümlələr və bəzi hissələrin tezislərinin sübutsuz sərt iddialar kimi səslənməsidir. Fərdi terapiyaya və «özünüinkişaf» sənayesinə tənqidi baxmaq istəyənlər üçün düşündürücü kitabdır; müalicə rəhbəri deyil.
4.0 / 5
İcmalTürkanə Əliyeva
Mutsuzluğun Kökenleri

Mutsuzluğun Kökenleri

David Smail · Qeyri-bədii
Esc — bağla · ↵ — aç
Mətn