Roma
Uyğundur
- Zolanın naturalist, hərtərəfli təsvir üslubunu (memarlıq, tarix, şəhər mənzərəsi) sevən, yavaş templi klassik ədəbiyyata hazır oxuculara
- 19-cu əsr Katolik Kilsəsinin daxili siyasətinə, Vatikan senzurasına və dini böhran mövzularına maraq göstərən oxuculara
- Köhnə aristokrat ailə sirləri, nikahsızlaşdırma və varislik intriqaları ilə hörülmüş "saray dramı" janrını sevən oxuculara
Uyğun deyil
- Sürətli templi, müasir üslubda yazılmış romanlar axtaran oxuculara
- Katolik kilsə iyerarxiyası və 19-cu əsr Roma tarixinə dair ön bilik olmadan mətnin ağırlığından yorulacaq oxuculara
Roman Pyerin yorucu gecə qatarı səfərindən sonra Romaya çatması ilə başlayır. Sarayına birbaşa getmək əvəzinə, şəhəri bir andaca görmək istəyi ilə arabaçıya Yanikulum təpəsindəki San-Pyetro kilsəsinə getməyi əmr edir.
Terasdan açılan panoram mənzərə qarşısında Pyer həyəcanlanır və son üç ilini yenidən yaşayır: "Lourd" səfərindən sonra imanı tamamilə sarsılmış, Neuilly-dəki evində yaralı heyvan kimi əzab çəkərək mexaniki bir həyat sürmüşdü.
Bir payız axşamı taleyi onu yaşlı keşiş Rose ilə qarşılaşdırır — Charonne məhəlləsində tərk edilmiş uşaqlar üçün balaca bir sığınacaq işlədən bu keşişin yanında Pyer tədricən özünü xeyriyyəçiliyə həsr edir, ancaq itirdiyi imanı heç vaxt geri qazana bilmir.
Şəhəri seyr etdikdən sonra Pyer, nəhayət, Giulia Sokağındakı Boccanera Sarayına yollanır — köhnəlmiş, nəhəng, XVI əsr tikilisi olan sarayın fasadında ailənin gerbi diqqətini çəkir: qanadlı əjdaha və altındakı şüar, "Bocca Nera, Alma Rossa" (Qara Ağız, Qırmızı Ruh).
Sarayda onu iyirmi beş ildir ailənin xidmətçisi olan fransız qadın Victorine Bosquet qarşılayır və ailəni tanıdır: Kardinal Pio Boccanera, bibisi "Donna" Serafina, əmisi qızı Benedetta (ərindən ayrılıb, nikahın ləğvi üçün Papaya müraciət edib) və əmisi oğlu Şahzadə Dario.
Victorine izah edir ki, Pyerin bu evdə qonaq olmasının səbəbi Benedettadır — kitabını Vikont de la Choue-dan alıb oxumuş, sonra onun Müqəddəs İndeks Konqreqasiyasına ehbar edildiyini öyrənib Pyerə xəbər vermiş və Romaya gəlməsini, sarayda qalmasını təklif etmişdi.
- Zolanın naturalist detalçılığı: hər bina, hər küçə memarlıq və tarixi əhəmiyyəti ilə tam təsvir olunur, şəhər demək olar ki, əsas personaja çevrilir
- Panoramik mənzərə səhnəsi ilə daxili monoloq (Pyerin din böhranı) paralel qurulur — xarici görüntü daxili vəziyyəti güzgüləyir
- Boccanera gerbindəki "Qara Ağız, Qırmızı Ruh" şüarı kimi simvolik detallar süjetin gələcək istiqamətini əvvəlcədən işarələyir
- Dialoqdan çox təsvir və tarixi/memarlıq izahat üstünlük təşkil edir — bu, Zolanın "Üç Şəhər" silsiləsinə xas, jurnalistik-sənədli üslubdur
Oxşar şəkildə bir şəhəri (bu dəfə Parisi) demək olar ki, əsas personaja çevirən, memarlıq və tarixi doyma dərəcəsində təsvir edən klassik fransız romanı
Kilsə iyerarxiyası, senzura və dini intriqa mövzularını oxşar ciddiyyətlə araşdıran başqa bir "kilsə" romanı
"Üç Şəhər" trilogiyasının birinci kitabı — Pyer Fromentin din böhranının başladığı yer, "Roma"dan əvvəl oxunmalıdır
Qısa cavab: Boccanera ailəsinin son övladları Dario və Benedetta zəhərli əncirlər üzündən eyni gün ölür, Pyer isə gizli görüşdə Papanın qarşısında öz kitabından imtina edir və Romadan inancını itirmiş halda ayrılır.
Əvvəlcə Pyer Frascatidən qayıdarkən Kont Pradanın arabasına Roma kardinalı Boccanera üçün bir səbət təzə əncir aparan kahin Santobononu da götürür. Yolüstü meyxanada bir qara toyuq əncirdən dimdikləyib ildırım vurmuş kimi yıxılıb ölür; Prada bunu Pyerə iki toyuğun dalaşması kimi izah edir. Həmin axşam Buongiovanni ailəsinin balında xəbər yayılır: kilsə qurumu Benedettanın Prada ilə nikahını ləğv edib. Prada Kardinala xəbərdarlıq qeydi yazır, lakin əncirlər ertəsi gün yenə də Kardinalın süfrəsinə qoyulur.
Ertəsi gün nahardan sonra Kardinalla birlikdə əncir yeyən Dario halsızlaşıb yatağa düşür. Kardinal bir əncir verdiyi tutuquşu Tatanın yerə yıxılıb öldüyünü görəndə zəhər olduğunu başa düşür. Benedetta Pradanı günahlandırır; Kardinal isə Pradanın günahsız olduğunu, əncirlərin özünə nəzərdə tutulduğunu deyir, Santobononun arxasında Kardinal Sanguinettinin təsirini sezir, amma Kilisənin adı naminə susmağı tələb edir. Həkim Cordano rəsmi olaraq «yoluxucu qızdırma» deyəcək. Dario ölür, Benedetta onun yanında uzanıb onu qucaqlayır və ürəyi dayanıb onun qucağında ölür. Ölməzdən əvvəl o, Pyerə Pradanın atasına oğlunu lənətlədiyini deməyi tapşırır.
Həmin axşam saat doquzda Monsenyör Naninin təşkil etdiyi gizli görüşdə Pyer Vatikanda Papa XIII Leo ilə üz-üzə qalır. Papa kitabı oxuduğunu, onu çox təhlükəli və günahlı saydığını deyir; dünyəvi hakimiyyətdən güzəştə getməyi, «yeni din» istəyini qəbul etmir. Pyer yoxsullar üçün göz yaşı içində yalvarır, sonra isə «Kutsal Babamız, təslimiyyətimi təqdim edirəm və kitabımı rədd edirəm» deyir. Papa bundan məmnun qalır, onu bağışlayır.
Sonrakı gün Nani Pyerə onun məhz arzuladıqları kimi hərəkət etdiyini bildirir. Don Vigilio tren daşıyıcısı Paparellidən dəhşət içində qorxur, Kardinal Boccanera isə həqiqəti gizlədib iki cəsədi eyni tabuta qoydurur. Pyer Orlandonun yanında öz kitabını xəyal adlandırır, amma Benedettanın lənətini çatdırmır. Roma qatarla tərk edərkən o, Katolikliyin yenilənə bilməyəcəyinə əmin olur. Yenə də kahinliyini tərk etmək əvəzinə onu davam etdirməyə qərar verir. Ertəsi gün səhər Parisə qayıdacaq.
Problem görürsünüzsə bizə yazın. Nəşriyyat, müəllif, hüquq sahibi və ya sadəcə oxucu — fərqi yoxdur. Bu icmalda təlif hüququ baxımından problemli bir şey varsa, icmal yazarı saytın qaydalarını pozubsa, yaxud sadəcə təklifiniz və ya iradınız varsa, hey@kitabdanevar.com ünvanına yazın. Məsələni məhkəməyə aparmadan, öz aramızda həll etmək istəyirik: müraciəti 48 saat ərzində araşdırır, lazım gələrsə icmalı düzəldir və ya tamamilə silirik.
