Sanayi ve İmparatorluk
Uyğundur
- İqtisadi və sosial tarix, Sənaye İnqilabı mövzusunu öyrənən tələbələrə
- Britaniya imperiyasının iqtisadi əsaslarını başa düşmək istəyən oxuculara
- Marksist-tarixşünaslıq ənənəsindən bir tarixçini oxumaq istəyənlərə
Uyğun deyil
- Yüngül və hekayəli tarix oxumaq istəyənlərə
- Statistika və iqtisadi terminlərlə yüklü mətndən yorulanlara
- Ən son tədqiqatları gözləyənlərə: kitab 1960-cı illərdə yazılıb
Ön sözdə Hobsbawm kitabın təkcə dərs kitabı kimi nəzərdə tutulmadığını, lakin çoxlu tələbənin imtahan üçün oxuyacağını yazır və bunun «orijinal tədqiqat deyil, sintez» olduğunu bildirir. İngiltərənin iqtisadi və sosial tarixi üzərində ümumi razılıq olmadığını, kitabın 1950–60-cı illərin maraq dairəsini əks etdirdiyini qeyd edir və statistikaya «çılpaq rəqəm kimi» deyil, məhdudiyyətləri ilə yanaşmağı xəbərdarlıq edir.
Girişdə Sənaye İnqilabı «insan həyatının yazılı sənədlərə keçmiş tarixindəki ən köklü dönüşüm» adlandırılır; bu dönüşüm bir müddət yalnız bir ölkənin — Böyük Britaniyanın — tarixi ilə üst-üstə düşür. Britaniya bu dövrdə dünyanın yeganə fabrikatoru, daşıyıcısı, imperialisti və beynəlxalq yatırımçısı kimi görünür; bu inhisar əsasən «öncül» olmaqdan irəli gəlirdi, rəqiblər olmadığı üçün. Sonrakı rəqabətdən qaçan Britaniya sonralar köhnə texnologiyaya və dünya mərkəzi olmağa güvənərək geri qaldı.
Hobsbawm Britaniyanın iki «bir-birinə uyğun görünməyən» xüsusiyyətini göstərir: bir tərəfdən kəndlilik ən çox ləğv olunmuş, əmək haqqı ilə yaşayanların nisbəti ən yüksək olan ölkədir, digər tərəfdən siyasi və sosial institutları (monarxiya, mərasimlər) ən az dəyişmiş görünür. O, bunu «köhnə şüşələrə yeni etiketlər yapışdırmaq» kimi izah edir və Britaniyanın «daha ənənəçi» olmadığını, sadəcə şiddətli toqquşmalardan qaçdığını yazır.
Giriş Britaniya tarixinin yalnız milli çərçivədə yox, qlobal iqtisadiyyatın və kapitalizmdə sənayeləşmənin xüsusi — ilk və bəzən ən vacib — nümunəsi kimi öyrənilməsini tələb edir. Müəllif Britaniya modelinin başqa ölkələr üçün təkrarlana bilməyəcəyini, ondan yalnız prinsiplər baxımından öyrənmək mümkün olduğunu bildirir və kitabın nəticəsini dünya iqtisadiyyatındakı «öncül» mövqenin sonrakı tənəzzülü ilə əlaqələndirir.
- Mətn sıx, analitik və uzun cümlələrlədir; hər fikir statistik və tarixşünaslıq mübahisəsinə söykənir
- Müəllif öz sintez xarakterini açıq bildirir və oxuma siyahısında mənbələri qeyd edir
- Marksist tarixşünaslıq perspektivi ağırlıqlıdır, lakin dogmatik deyil
- Kitab 1960-cı illərin iqtisadi tarixşünaslıq mübahisələrini əks etdirir
Eyni müəllifin 1789–1848 Avropa tarixi — daha geniş çərçivə
Sənayeləşmə və inqilabın sonrakı dövrü haqqında populyar kitab — saytımızda icmalı var
Girişin sonunda Hobsbawm Britaniya tarixinin başqa ölkələr üçün «model» ola bilməyəcəyini, çünki onun erkən inkişafının yalnız ona məxsus olduğunu yazır və bu tarixi öyrənməyin iki əsas səbəbini göstərir. Bundan sonrası bu rəyin dairəsindən kənardadır.
Problem görürsünüzsə bizə yazın. Nəşriyyat, müəllif, hüquq sahibi və ya sadəcə oxucu — fərqi yoxdur. Bu icmalda təlif hüququ baxımından problemli bir şey varsa, icmal yazarı saytın qaydalarını pozubsa, yaxud sadəcə təklifiniz və ya iradınız varsa, hey@kitabdanevar.com ünvanına yazın. Məsələni məhkəməyə aparmadan, öz aramızda həll etmək istəyirik: müraciəti 48 saat ərzində araşdırır, lazım gələrsə icmalı düzəldir və ya tamamilə silirik.
