Mutluluk Endüstrisi
Uyğundur
- Pozitiv psixologiya və "xoşbəxtlik sənayesi"nə tənqidi, iqtisadi-sosioloji perspektivdən yanaşmaq istəyən oxuculara
- Korporativ "wellbeing" proqramlarının, meditasiya tətbiqlərinin və nörobilim əsaslı marketinqin arxasındakı güc dinamikalarına maraq göstərənlərə
- Neoliberalizmin tənqidi təhlilini sevən, akademik əsaslı, amma əlçatan dildə yazılmış qeyri-bədii ədəbiyyat axtaranlara
Uyğun deyil
- Xoşbəxtliyi artırmaq üçün praktik texnikalar/məsləhətlər axtaran oxuculara — bu, əksinə, "xoşbəxtlik texnikaları" sənayesinin özünü tənqid edən bir kitabdır
- Pozitiv psixologiyaya və meditasiyaya müsbət yanaşan, bu sahələrin tənqidinə açıq olmayan oxuculara
- Sadə, sürətli oxu istəyən, iqtisadi-sosioloji arqumentasiyaya (Aristotel, Nitsşe istinadları, siyasi iqtisad kontekstləri) səbri çatmayan oxuculara
Deyvis Dünya İqtisadi Forumunun 1971-ci ildən bəri qlobal iqtisadiyyatın "əhvalını" əks etdirdiyini xatırladır — 1970-lərdə istehsal səmərəliliyi, 1980-lərdə bazar liberallaşdırılması, 1990-larda internet, 2008-ci ildən sonra isə köhnə nizama qayıdış müzakirə olunub. 2014-cü ildə isə gözlənilməz bir qonaq peyda olur: hər səhər nümayəndələrlə meditasiya edən budist rahib Matye Rikar.
Rikar sadə rahib deyil — keçmiş bioloq, Dalay Lamanın fransızca tərcüməçisi, TED natiqi və Viskonsin Universitetinin nörobilim tədqiqatında "-0,45" bal alaraq "dünyanın ən xoşbəxt insanı" rəsmi ləqəbini qazanmış şəxsdir. Onun Davosdakı iştirakı, korporativ dünyanın prioritetlərindəki daha geniş dəyişikliyin simvoluna çevrilir.
Konfrans sadəcə söhbətlərlə məhdudlaşmır — bütün nümayəndələrə bədən fəaliyyətini izləyən, telefonlarına daimi bildiriş göndərən "wellbeing" cihazları paylanır. Deyvis qeyd edir ki, əvvəllər yalnız laboratoriya və ya xəstəxana kimi ixtisaslaşmış qurumlarda əldə edilə bilən məlumat növləri indi Davosda gəzərkən belə toplana bilir.
Deyvis əsas tezisini açıqlayır: bu tendensiya təsadüfi deyil, illərdir siyasətçiləri və menecerləri "toran" bir gündəmdir — ABŞ, Böyük Britaniya, Fransa kimi ölkələr artıq rəsmi "milli rifah" hesabatları dərc edir, böyük şirkətlər "xoşbəxtlik direktorları" işə götürür. O, açıq sual qoyur: xoşbəxtliyə qarşı çıxmaq mümkündürmü? Aristotelin əxlaqi son məqsəd kimi gördüyü, Nitsşenin isə şübhə ilə yanaşdığı bu anlayış indi ölçülə bilən, idarə oluna bilən texniki bir dəyişənə çevrilib — Deyvisin əsas iddiası budur ki, bu "elmiləşdirmə" əslində müəyyən iqtisadi və siyasi maraqlara xidmət edir.
- Deyvis akademik tezisini konkret, canlı bir səhnə (Davosdakı budist rahib) ilə açaraq, mücərrəd iqtisadi tənqidi əlçatan povest formasına gətirir
- Müəllif açıq şəkildə öz mövqeyini "xoşbəxtliyin əxlaqi dəyərini kiçiltmək" deyil, "ümid və sevincin ölçmə/nəzarət infrastrukturları ilə iç-içə keçməsini" tənqid etmək olaraq müəyyənləşdirir — nüanslı, birtərəfli olmayan tənqidi mövqe
Sayt arxivində olan, "xoşbəxtlik/uğur texnikaları" janrının məhz Deyvisin tənqid etdiyi növünə populyar bir nümunə
Sayt arxivindəki, fərdi "özünüdəstəkləmə vərdişi" təklif edən, Deyvisin kitabın tənqid etdiyi meyllə müqayisə oluna bilən başqa bir populyar əsər
Kitabın əsas hissəsi "necə hiss etdiyinizi anlamaq" texnologiyalarının (əhval-ruhiyyə izləmə tətbiqləri, duyğu analizi alqoritmləri) tarixini araşdırır, sonra "hazzın qiyməti" fəslində neyromarketinqin istehlakçı davranışını necə formalaşdırdığını göstərir.
"Psixosomatik işçi" və "sosial optimizasiya" fəsilləri işyerində rifah proqramlarının, işçilərin daxili emosional vəziyyətini belə məhsuldarlıq metrikasına çevirən nəzarət formasına necə çevrildiyini təhlil edir, kitab bu "laboratoriyada yaşamaq" vəziyyətinə tənqidi bir baxışla yekunlaşır.
Problem görürsünüzsə bizə yazın. Nəşriyyat, müəllif, hüquq sahibi və ya sadəcə oxucu — fərqi yoxdur. Bu icmalda təlif hüququ baxımından problemli bir şey varsa, icmal yazarı saytın qaydalarını pozubsa, yaxud sadəcə təklifiniz və ya iradınız varsa, hey@kitabdanevar.com ünvanına yazın. Məsələni məhkəməyə aparmadan, öz aramızda həll etmək istəyirik: müraciəti 48 saat ərzində araşdırır, lazım gələrsə icmalı düzəldir və ya tamamilə silirik.
