Yüksek Şatodaki Adam
Uyğundur
- Alternativ tarix janrını, xüsusilə "Mehvər qazansaydı?" ssenarisini sevən oxuculara
- Sürətli süjetdən çox, işğal altında gündəlik həyatın psixoloji təfərrüatlarını izləməyi üstün tutanlara
- Dickin "gerçəklik nədir?" mövzusunu araşdıran fəlsəfi elmi-fantastikasına aşina olmaq istəyənlərə
- Çoxsaylı baş qəhrəman xətti olan, tədricən bir-birinə hörülmüş roman strukturunu sevənlərə
Uyğun deyil
- Klassik döyüş/macəra tempində elmi-fantastika axtaranlara — roman kəşfiyyat və ya döyüş səhnələrindən çox, daxili düşüncə və dialoqla irəliləyir
- Tək, aydın xətli hekayə strukturuna üstünlük verənlərə — dörd-beş fərqli personajın paralel xətti başlanğıcda bir qədər dağınıq görünə bilər
- Hər sualın aydın cavablandığı, birmənalı sonluq gözləyənlərə — Dickin üslubu adətən qeyri-müəyyənliyi qoruyur
Roman dünyaqurma detallarını süjetdən əvvəl, gündəlik səhnələr içində sərgiləyir: Robert Çayldan səhər açılışında Bay Taqomidən təhqiramiz bir telefon zəngi alır — bir Amerika əntiqəsi (məsələn, Miki Maus saatı) tapa bilmədiyi üçün. Bu qısa səhnə tək bir zərbədə hakim-tabe münasibətini, işğal altındakı amerikalıların gündəlik alçalmasını göstərir.
Frenk Frink xətti fərqli bir təzyiqi ortaya qoyur — o, əslində yəhudidir və saxta sənədlərlə yaşayır, iş yerində sərt rəftar edən müdiri ilə münaqişədən sonra işdən çıxarılır. Onun qərarı — gizli qalmaqdansa öz zərgərlik zövqünü inkişaf etdirib müstəqil bir sənətkar kimi işləməyə cəhd etmək — romanın "avtokratik nizam altında kiçik özünüifadə aktları" mövzusunu təqdim edir.
Culiana Frink xətti neytral Qayalı Dağlar zonasında keçir — o, cüdo müəllimidir, gecəni İtalyan müharibə veteranı Co Çinnadella ilə keçirib. Co-nun qolundakı Dəmir Xaç medalı və Şimali Afrika müharibəsi xatirələri, romanın "qalib tərəfin" simasını insaniləşdirən, amma eyni zamanda narahatedici təfərrüatlarla (İngiltərəyə qarşı nifrəti) doldurur.
Culianann mətbəədə Co-nun gətirdiyi qadağan edilmiş kitabı — Hoторn Abendsenin "Çəyirtkə Ağır-ağır Yatır"ını görməsi səhnəsi romanın metafiktiv nüvəsini açır: bu, Müttəfiqlərin qazandığı (amma İngiltərənin, ABŞ-ın deyil, dominant güc olduğu, yəni bizim tanıdığımız tarixdən də fərqlənən) bir dünyanı təsvir edən qadağan olunmuş elmi-fantastika romanıdır.
Paralel xətdə, Bay Taqomi neytral İsveçdən gələn gizemli bir iş adamı olan Bay Baynеslə görüşür — Baynesin əsl niyyəti açıqlanmır, amma Taqomi ilə aralarındakı gərgin, fəlsəfi (irqçilik, "yararsızlıq" anlayışı, Yaponiyanın Şanxaydakı yəhudiləri qoruma qərarı haqqında) dialoq, işğalçı rejimlər arasındakı əxlaqi fərqləri incə şəkildə göstərir.
Fəsillər arasında səpələnmiş kiçik detallar (Almaniyada gündə 4 saat televiziya yayımı, amma Pasifik Ştatlarında hələ yayımın olmaması; Bob Houp radioda Kanadaya sığınaraq Görinq haqqında zarafat etməsi; xalqın Hitlerdən sonra kim Führer olacağını gündəlik söhbət mövzusu kimi müzakirə etməsi) romanın əsl gücünün variantı — böyük siyasi hadisələr deyil, insanların bu qəribə normallığa necə uyğunlaşdığı olduğunu göstərir.
- Dörd-beş fərqli personajın POV-u arasında keçid quran, tədricən bir-birinə hörülən struktur
- Dünyaqurma məlumatı heç vaxt izahat şəklində deyil, personajların gündəlik düşüncə axınına hopdurulmuş şəkildə verilir
- "Kitab içində kitab" (Çəyirtkə Ağır-ağır Yatır) cihazı metafiktiv qat yaradır — oxucu iki səviyyəli alternativ tarixlə üzləşir
- I Ching (Dəyişimlər Kitabı) personajların qərar vermə vasitəsi kimi təkrarlanan simvolik element olaraq işlədilir
Naziyaların qazandığı başqa bir alternativ tarix, amma daha çox detektiv-triller tempi ilə
ABŞ-da faşizmin yüksəlişini gündəlik ailə həyatı üzərindən göstərən oxşar yanaşma
Baynes-in əsl adı Rudolf Wegener-dir, gizli missiya ilə gəlib. Tagomi-nin ofisində o, yapon generalı Tedeki ilə görüşəndə alman S.D. adamları basqın edir. Tagomi kolleksiyasındakı Colt .44 tapançası ilə iki nəfəri öldürür. Buddist tərbiyəsi almış biri kimi bundan sonra özünə gələ bilmir. Az sonra alman konsulu Frank Frink-in Almaniyaya təhvil verilməsi üçün sənəd gətirir: Frink yəhudi olduğu üçün həbs edilib. Tagomi imzalamaqdan imtina edir və Frink azad olunur.
Juliana Joe ilə Denverə gedir və I Ching-in cavablarından anlayır ki, Joe Abendsen-i öldürmək üçün göndərilmiş qatildir. Qəzetdəki xəbərə görə, Joe Cinnadella otel otağında ülgüclə boğazı kəsilmiş halda tapılır, Juliana isə yoxa çıxıb. Tagomi Childan-ın dükanına Colt-u dəyişməyə gəlir. Childan ona Frink-in emalatxanasının yeni Amerika zinət əşyalarını göstərir: «Bu, ölkəmin yeni həyatıdır».
Juliana Cheyenne-də Abendsen-in evinə gəlir. Abendsen-in həyat yoldaşı Caroline etiraf edir ki, kitab I Ching ilə yazılıb: süjetin minlərlə seçimi kəhanətə soruşulub. Juliana kəhanətə özü soruşur: «Çəyirtkə»ni niyə yazdın? Cavab «Chung Fu — Daxili həqiqət» çıxır, yəni kitab doğrudur: Almaniya və Yaponiya müharibəni uduzub. Abendsen bunu qəbul edə bilmir, Juliana isə gecənin içinə çıxıb gedir.
Problem görürsünüzsə bizə yazın. Nəşriyyat, müəllif, hüquq sahibi və ya sadəcə oxucu — fərqi yoxdur. Bu icmalda təlif hüququ baxımından problemli bir şey varsa, icmal yazarı saytın qaydalarını pozubsa, yaxud sadəcə təklifiniz və ya iradınız varsa, hey@kitabdanevar.com ünvanına yazın. Məsələni məhkəməyə aparmadan, öz aramızda həll etmək istəyirik: müraciəti 48 saat ərzində araşdırır, lazım gələrsə icmalı düzəldir və ya tamamilə silirik.
