Yüksek Şatodaki Adam
Uygun
- Alternatif tarih türünü, özellikle "Mihver kazansaydı?" senaryosunu sevenlere
- Hızlı olay örgüsünden çok, işgal altında gündelik hayatın psikolojik ayrıntılarını izlemeyi tercih edenlere
- Dick'in "gerçeklik nedir?" temasını irdeleyen felsefi bilimkurgusuna aşina olmak isteyenlere
- Çok sayıda başkarakter hattı olan, giderek birbirine örülen roman yapısını sevenlere
Uygun değil
- Klasik aksiyon/macera temposunda bilimkurgu arayanlara — roman casusluk ya da çatışma sahnelerinden çok, iç monolog ve diyalogla ilerliyor
- Tek, net bir hikâye çizgisini tercih edenlere — dört beş farklı karakterin paralel hattı başlangıçta biraz dağınık görünebilir
- Her sorunun net cevaplandığı, tek anlamlı bir son bekleyenlere — Dick'in üslubu genellikle belirsizliği korur
Roman dünya kurma detaylarını olay örgüsünden önce, gündelik sahneler içinde sergiler: Robert Childan sabah açılışında Bay Tagomi'den aşağılayıcı bir telefon çağrısı alır — bir Amerikan antikası (örneğin bir Mickey Mouse saati) bulamadığı için. Bu kısa sahne tek bir darbede efendi-tabi ilişkisini, işgal altındaki Amerikalıların gündelik küçük düşürülmesini gösterir.
Frank Frink hattı farklı bir baskıyı ortaya koyar — aslında Yahudi'dir ve sahte kimlikle yaşamaktadır, işyerinde sert davranan patronuyla yaşadığı bir çatışmanın ardından işten atılır. Onun kararı — gizli kalmak yerine kendi kuyumculuk yeteneğini geliştirip bağımsız bir zanaatkâr olarak çalışmayı denemek — romanın "otoriter düzen altında küçük özgürleşme eylemleri" temasını sunar.
Juliana Frink hattı tarafsız Kayalık Dağlar bölgesinde geçer — kendisi judo öğretmenidir, geceyi İtalyan savaş gazisi Joe Cinnadella ile geçirmiştir. Joe'nun kolundaki Demir Haç madalyası ve Kuzey Afrika savaşı anıları, romanın "kazanan tarafın" yüzünü insanlaştıran, ama aynı zamanda rahatsız edici ayrıntılarla (İngiltere'ye duyduğu nefretle) dolduran bir portre çizer.
Juliana'nın Joe'nun getirdiği yasaklı kitabı — Hawthorne Abendsen'in "Çekirge Ağır Ağır Yatıyor"unu görmesi sahnesi romanın metakurgusal çekirdeğini açar: bu, Müttefiklerin kazandığı (ama İngiltere'nin, ABD'nin değil, baskın güç olduğu, yani bizim bildiğimiz tarihten de farklılaşan) bir dünyayı betimleyen yasaklı bir bilimkurgu romanıdır.
Paralel hatta, Bay Tagomi tarafsız İsveç'ten gelen gizemli bir iş adamı olan Bay Baynes ile görüşür — Baynes'in gerçek niyeti açıklanmaz, ama Tagomi ile aralarındaki gergin, felsefi (ırkçılık, "yararsızlık" kavramı, Japonya'nın Şanghay'daki Yahudileri koruma kararı hakkında) diyalog, işgalci rejimler arasındaki ahlaki farkları ince biçimde gösterir.
Bölümler arasına serpiştirilmiş küçük ayrıntılar (Almanya'da günde 4 saat televizyon yayını, ama Pasifik Devletleri'nde henüz yayının olmaması; Bob Hope'un radyoda Kanada'ya sığınarak Göring hakkında şaka yapması; halkın Hitler'den sonra kimin Führer olacağını gündelik sohbet konusu olarak tartışması) romanın asıl gücünün nerede yattığını gösterir — büyük siyasi olaylar değil, insanların bu tuhaf normalliğe nasıl uyum sağladığı.
- Dört beş farklı karakterin bakış açısı arasında geçiş yapan, giderek birbirine örülen yapı
- Dünya kurma bilgisi hiçbir zaman açıklama şeklinde değil, karakterlerin gündelik düşünce akışına gömülü biçimde verilir
- "Kitap içinde kitap" (Çekirge Ağır Ağır Yatıyor) aracı metakurgusal bir katman yaratır — okur iki katmanlı alternatif tarihle karşılaşır
- I Ching (Değişimler Kitabı) karakterlerin karar verme aracı olarak tekrarlanan sembolik bir öge olarak kullanılır
Nazilerin kazandığı başka bir alternatif tarih, ama daha çok polisiye-gerilim temposuyla
ABD'de faşizmin yükselişini gündelik aile hayatı üzerinden gösteren benzer bir yaklaşım
Baynes'in gerçek adı Rudolf Wegener'dir, gizli bir görevle gelmiştir. Tagomi'nin ofisinde Japon General Tedeki ile buluştuğunda Alman S.D. adamları baskın yapar. Tagomi koleksiyonundaki Colt .44 ile iki adamı öldürür; Budist bir terbiyeyle yetişmiş biri olarak bundan sonra kendine gelemez. Az sonra Alman konsolosu Frank Frink'in Almanya'ya iadesi için bir form getirir: Frink Yahudi olduğu için tutuklanmıştır. Tagomi imzalamayı reddeder ve Frink serbest kalır.
Juliana Joe ile Denver'a gider ve I Ching'in yanıtlarından Joe'nun Abendsen'i öldürmek için gönderilmiş bir katil olduğunu anlar. Gazete haberine göre Joe Cinnadella otel odasında jiletle boğazı kesilmiş halde bulunur, Juliana ise ortadan kaybolmuştur. Tagomi Colt'u takas etmek için Childan'ın dükkânına gelir; Childan ona Frink'in atölyesinin yeni Amerikan takılarını gösterir: «Bu ülkemin yeni yaşamı».
Juliana Cheyenne'de Abendsen'in evine gelir. Abendsen'in karısı Caroline, kitabın I Ching ile yazıldığını itiraf eder: kurgunun binlerce seçimi kâhine sorulmuştur. Juliana kâhine kendisi sorar: «Çekirge»yi neden yazdın? Cevap «Chung Fu — İçsel Gerçek» çıkar; yani kitap doğrudur: Almanya ve Japonya savaşı kaybetmiştir. Abendsen bununla yüzleşemez, Juliana ise geceye çıkıp gider.
Bir sorununuz varsa bize yazın. Yayınevi, yazar, hak sahibi ya da sadece okuyucu — fark etmez. Bu incelemede telif hakkı açısından sorunlu bir şey varsa, inceleme yazarı sitenin kurallarını ihlal etmişse, ya da sadece bir öneriniz ya da şikayetiniz varsa, hey@kitabdanevar.com adresine yazın. Meseleyi mahkemeye taşımadan, kendi aramızda çözmek istiyoruz: başvuruyu 48 saat içinde inceliyor, gerekirse incelemeyi düzeltiyor ya da tamamen kaldırıyoruz.
