Bilinçli Farkındalık For Dummies
Uygun
- Meditasyona ilk kez başlayan, nereden başlayacağını bilmeyenlere
- Stres, kaygı ve uykusuzlukla gündelik mücadelede basit bir araç arayanlara
- MBSR ve MBCT programları hakkında genel bir fikir edinmek isteyenlere
Uygun değil
- Budist felsefeye ya da mindfulness'ın bilimsel eleştirisine derinlemesine bakmak isteyenlere
- Birkaç mindfulness kitabı okumuş, yeni fikir bekleyenlere
- Ağır bir ruhsal rahatsızlığı olup profesyonel tedavi yerine kitap arayanlara
Alidina girişe beklenmedik bir anıyla başlıyor: sekiz yaşında birden «gerçekten bu gezegende, bu evrende yaşadığını» keşfediyor ve bunu herkese anlatıyor, ama kimse heyecanını paylaşmıyor. Büyüdükçe bu hayret duygusu kayboluyor, bilinçli farkındalık ve felsefeyle tanışınca geri dönüyor. Yazar kitabın amacını şöyle anlatıyor: okura «sadece yapılacaklar listesini tamamlamak için değil, gerçekten yaşamak için» burada olduğunu hatırlatmak. «For Dummies» serisine uygun olarak kitap istenen yerinden okunabiliyor, ikonlar ve kutular yol gösteriyor.
Birinci bölüm bilinçli farkındalığı şöyle tanımlıyor: dikkati nezaket, merak ve kabulle bilinçli olarak şu ana yöneltmek. Kelime Pali dilindeki «sati» sözcüğünün çevirisi ve farkındalık, dikkat ve hatırlama anlamlarını taşıyor. Japonca karakterin «zihin» ve «kalp» işaretlerini birleştirdiğini göstermesi güzel bir ayrıntı. Ardından Jon Kabat-Zinn'in klasik tanımı adım adım açılıyor: dikkat etmek, şimdiki an, tepkisizlik, yargısızlık ve açık yüreklilik. Yazar biçimsel (güne ayrılmış zaman) ve biçimsel olmayan (yemek yaparken, yürürken) meditasyonu birbirinden ayırıyor.
Bölümün en faydalı fikri bilinçli farkındalıkla gevşemenin farkı. Alidina gevşemenin bilinçli farkındalığın amacı değil, hoş bir yan ürünü olduğunu söylüyor. Gevşemeyi hedef seçip başaramayınca daha çok gerilirsiniz, bilinçli farkındalıkta ise «başarısız olmak» mümkün değil, çünkü ulaşılacak belirli bir deneyim yok. Bu fikir, yeni başlayanların en sık düştüğü tuzağı — «iyi meditasyon yapamıyorum» kaygısını — iyi ortadan kaldırıyor. Yazarın en sevdiği kısa formül de burada: «Direndiğimiz şey kalıcı olur, kabul ettiğimiz şey dönüşür.»
Alidina bilinçli farkındalık yolunu bir gemi yolculuğuna benzetiyor: önce heyecan, sonra «hırçın denizler ve korsanlar» — yani meditasyona direnç, «hiç odaklanamıyorum» düşünceleri, sonunda da uzakta görünen karanın kendi eviniz olduğunu fark etmek. Nehrin karşısına nasıl geçeceğini soran gence hocasının «Dostum, zaten karşı taraftasın» cevabı gibi küçük hikâyeler bölümü canlandırıyor. Bölüm sonunda beş duyuya dikkat yönelten kısa bir alıştırma veriliyor.
İkinci bölümün başı faydaları dansa benzetiyor: dansı kalp-damar sisteminize faydası için yaparsanız tadı kaçar, bilinçli farkındalık da öyledir. Ardından beden ve zihin bağlantısına geçiyor: stres anında beden «savaş ya da kaç» moduna girer, enerji nereye harcanacağını bilmediği için kaslar gerilir. Alidina burada gerilimden kurtulmaya çalışmayı değil, ona merakla bakmayı öneriyor: bedeninizin neresi gergin, bu gerilimin şekli, rengi nasıl? Bebekken bedenimizle sürekli temas halinde olduğumuzu, büyüdükçe bedeni «beyni bir toplantıdan diğerine taşıyan bir araç» haline getirdiğimizi yazması kitabın en akılda kalan cümlelerinden.
Zayıf yanı bilimsel iddialarda. İkinci bölümde bilinçli farkındalığın stresi, kaygıyı, acıyı ve depresyonu azalttığı, enerjiyi ve yaratıcılığı artırdığı, ömür boyu meditasyon yapan keşişlerin beyninde «bilim insanlarının mümkün gördüğünden çok daha yüksek» iyilik hali ölçüldüğü yazılıyor. Bu sonuçların bir kısmı güçlü kanıtlara dayansa da kitap onları temkinsiz genellemelerle sunuyor. Sonraki yılların araştırmaları mindfulness'ın etkisinin çoğu zaman orta düzeyde olduğunu ve herkese aynı ölçüde uymadığını gösterdi. Ayrıca «For Dummies» formatının yarı esprili tonu ve tekrarlar bazı okurları yorabilir. Dr. Zeliha Babayiğit'in çevirisi akıcı.
- Her kavramı hemen uygulanabilecek kısa alıştırmalarla anlatma
- «For Dummies» ikonları ve kutularıyla rahat gezinme
- Sıcak, yarı esprili bir ton ve kısa bilgelik hikâyeleri
MBSR'ın kurucusundan bilinçli farkındalığa klasik ve özlü bir giriş
MBCT temelli sekiz haftalık yapılandırılmış bir program
Kitapta alıntılanan yazardan şimdiki an üzerine popüler bir manevi bakış
İkinci bölümün başı yararları dansa benzetir: dansı kalp-damar sistemine yararı için yaparsanız tadı kaçar, mindfulness de öyledir. Sonra beden-zihin ilişkisine geçer: stres sırasında beden «savaş ya da kaç» kipine girer, enerji nereye harcanacağını bilmediği için kaslar gerilir.
Bir sorununuz varsa bize yazın. Yayınevi, yazar, hak sahibi ya da sadece okuyucu — fark etmez. Bu incelemede telif hakkı açısından sorunlu bir şey varsa, inceleme yazarı sitenin kurallarını ihlal etmişse, ya da sadece bir öneriniz ya da şikayetiniz varsa, hey@kitabdanevar.com adresine yazın. Meseleyi mahkemeye taşımadan, kendi aramızda çözmek istiyoruz: başvuruyu 48 saat içinde inceliyor, gerekirse incelemeyi düzeltiyor ya da tamamen kaldırıyoruz.
