Hesaplaşma
Uygun
- İkinci Dünya Savaşının az bilinen bölümlerini (ağır su sabotajı, atom bombası yarışı) merakla izleyenlere
- Hızlı tempolu, sinematik üslupta yazılmış popüler tarihi sevenlere
- Hitler, Churchill, Stalin ve Roosevelt'in karar mekanizmalarına ilgi duyanlara
- Diyalog ve sahne betimlemeleriyle zenginleştirilmiş belgesel anlatımı arayanlara
Uygun değil
- Akademik, kaynakça-alıntı aparatlı ciddi tarih araştırması arayanlara
- Yalnızca tek bir cepheye odaklanmış dar konulu kitap isteyenlere
- 400 sayfalık geniş, çok hatlı anlatıdan çabuk yorulanlara
Kitap 9 Nisan 1940 sabahı, saat 05.15'te başlar — Hitler'in Norveç ve Danimarka'ya ani saldırısıyla. Yazar sahneyi tuhaf bir bilgi kaosuyla açar: sabah gazeteleri bir önceki günün haberini basmıştır (İngiliz-Fransız donanmasının Norveç sularına mayın döşemesi), radyo ise aynı anda Alman birliklerinin çoktan kıyıya çıktığını duyurur. Halk birbirine zıt iki haber arasında kalır, ne olduğunu anlayamaz.
Gerçek her iki haberden de tuhaftır: Almanlar, İngiliz donanmasının denetimindeki sularda, yalnızca bir ağır kruvazör, birkaç kruvazör, on dört muhrip, yirmi sekiz denizaltı ve 10.000 kişilik bir çıkarma gücüyle Norveç'in başkentini ve önemli limanlarını saatler içinde ele geçirir. Yazar bunu Blitzkrieg doktrininin ve Luftwaffe'nin (800 uçak!) getirdiği psikolojik çöküş olarak açıklar — savunma sanayiine hiç yatırım yapmamış Norveç, bu denli hızlı ve koordineli bir saldırı karşısında direnmenin anlamsız olduğunu çabuk kavrar.
Paralel hatta, Norveç kraliyet ailesinin kaçışı anlatılır. Prens Olav sabahın erken saatlerinde haberi alıp ailesini toplar, babası Kral VII. Haakon'un sarayına ulaşır. Babasının "Neden arabayı kendin kullanıyorsun, şoföre ne oldu?" sorusuna Olav'ın yanıtı — "Artık kimseye güvenemiyorum" — bölümdeki gerilim atmosferini iyi özetler. Aile ve hükümet yetkilileri tren istasyonunda toplanır, meclis başkanı Carl Joachim Hambro önderliğinde ülkenin kuzeyine — daha güvenli bir bölgeye — "kaçış treniyle" yola çıkarlar.
Kitabın en gergin sahnesi ise deniz savaşıyla ilgilidir. Kral ailesini ve hükümeti ele geçirmek için gönderilen 800 kişilik özel eğitimli Alman birliğini taşıyan ağır kruvazör Blücher, Oslofjord'a girerken "zararsız" sanılan Oscarsborg adasının gizli bataryalarından ani bir ateşe tutulur. Torpidolar gemiyi vurur, yangın cephaneliğe sıçrar, sonunda Blücher patlayarak batar. Yazar bu sahneyi hayatta kalanların soğuk sulara atlaması, güvertedeki kaos ve Norveç'in beklenmedik direnişiyle sinematik ayrıntılarla betimler.
Bu ilk bölümler, kitabın asıl konusuna (ağır su savaşı ve atom bombası yarışı) bir giriş işlevi görür — Blücher'in gecikmesi ve Norveç'in direnişi, sonraki bölümlerde anlatılan Vemork ağır su tesisinin sabotaj operasyonu için zaman kazandırır (kitabın adı bundan sonra farklı bir yöne kayar, bu inceleme o kısmı açmıyor).
Yazarın üslubu bir tarih kitabından çok macera romanına benzer — gerçek diyaloglar (kaynak: hayatta kalanların anıları ve tarihi belgeler), "kamera açısı" gibi sahne geçişleri, gerilim yaratmak için anlatı teknikleri kullanılır. Bu, kitabı geniş bir okur kitlesi için erişilebilir kılar, ama ciddi akademik titizlik bekleyenler için bazen "fazla dramatize edilmiş" hissi verebilir.
- Sahneler film gibi bölümlerle kurgulanmış — gerçek diyaloglar, görsel betimlemeler, gerilim artırma teknikleri
- Paralel hatlar (kraliyet ailesi, Alman gemisi, sonraki bölümlerde bilim insanları) kesişme kurgusuyla birleştiriliyor
Benzer sinematik-belgesel üslupta yazılmış İkinci Dünya Savaşı anlatısı
Kitabın ilerleyen bölümlerinde değinilen atom yarışı konusunun daha kapsamlı, akademik versiyonu
Almanların ağır su ürettiği Norveç'teki Vemork tesisine ilk girişim, «Freshman Operasyonu», İngiliz komandolarının planörle inmesine dayanır. Uzmanlar Norveç'in planör indirmek için en kötü yer olduğunu söylese de karar değişmez. Komandolara açıkça söylenir: yaralananı morfin vurup orada bırakın, yakalanan siyanür hapını çiğnesin.
İkinci girişimde Norveçli «Gunnerside» ekibi kablo tünelinden içeri girer. Ronnenberg ile Kayser ağır su odasına ulaşır, pencereyi kırıp içeri giren Stromsheim da onlara katılır. On sekiz elektroliz tüpünün hepsine «Nobel 808» patlayıcı bağlanır, fitil 120 saniyeye ayarlanır. Sabotajdan sonra tesis kaleye dönüşür, pencereleri bile tuğlayla örülür.
Bu yüzden son hedef, ağır su stokunu taşıyacak «SF Hydro» feribotudur. Haukelid çello çantasıyla bir müzisyen kılığında feribota biner ve her şeyi dakikası dakikasına not eder; patlamayı yaşlı saat ustası Diseth'in hazırladığı saatli bomba yapacaktır. Operasyon gecesi feribotu koruması gereken askerler poker oynamaktadır. İçindekilere göre kitabın III. kısmı Manhattan Projesi, Alsos görevi, Trinity testi ve «Dünyanın Yeniden Paylaşımı»na kadar uzanır.
Bir sorununuz varsa bize yazın. Yayınevi, yazar, hak sahibi ya da sadece okuyucu — fark etmez. Bu incelemede telif hakkı açısından sorunlu bir şey varsa, inceleme yazarı sitenin kurallarını ihlal etmişse, ya da sadece bir öneriniz ya da şikayetiniz varsa, hey@kitabdanevar.com adresine yazın. Meseleyi mahkemeye taşımadan, kendi aramızda çözmek istiyoruz: başvuruyu 48 saat içinde inceliyor, gerekirse incelemeyi düzeltiyor ya da tamamen kaldırıyoruz.
