Obsesif-Kompulsif Bozukluk For Dummies
Uygun
- Kendinde ya da bir yakınında OKB belirtileri gören ve neler olduğunu anlamak isteyenlere
- Terapiye başlamadan önce MBTÖ ve BDT'nin nasıl işlediğini öğrenmek isteyenlere
- OKB'si olan çocuğu bulunan anne babalara — ayrı bölümler var
Uygun değil
- Profesyonel yardımı kitapla değiştirmek isteyenlere — yazarlar da buna karşı
- En güncel araştırmaları ve yeni sınıflandırmayı arayan uzmanlara
- «For Dummies» dizisinin esprili üslubunu sevmeyenlere
Yazarlar ayrımı net çizerek başlıyor: gündelik dilde «obsesyon» bir şeye duyulan yoğun ilgi, beyzbolcuların şans ritüelleri de herkesin bildiği şeyler. Ruh sağlığında ise obsesyonlar sık tekrarlanan, istenmeyen ve rahatsız eden düşünce, imge ya da dürtüler; kompulsiyonlar da bu rahatsızlığı gidermek için yapılan eylem ve ritüeller. Temel ölçüt basit: bunlar çok fazla vakit almıyor ve hayat kalitenizi önemli ölçüde etkilemiyorsa, bu OKB değil.
OKB'nin iki büyük sorunu olarak utanç ve tüm risklerden kaçınma isteği gösteriliyor. Kitap utanç konusunu cesurca açıyor: kilisedeki bir azizin heykelini cinsel olarak çekici bulma düşüncesi ya da yaya geçidinde birini trafiğe itme imgesi gibi düşünceler OKB'li insanları dehşete düşürüyor. Yazarların cevabı rahatlatıcı: bu düşüncelerin gerçek bir zemini yok, kişi kötü olduğu için değil, OKB'nin etkisi altındaki zihin ürettiği için var; OKB'li birinin utanç verici bir eylemi gerçekleştirmesi çok ender. Kitap boyunca «OKB'nin etkisi altında kalan zihin» ifadesi kullanılıyor ki okur kendini bozuklukla özdeşleştirmesin.
Risk konusunda yazarlar kara mizaha başvuruyor: Fransa Cumhurbaşkanı Félix Faure, dansçı Isadora Duncan, Sherwood Anderson, Tennessee Williams ve aktör Vic Morrow gibi beklenmedik biçimde hayatını kaybetmiş ünlülerin listesini veriyorlar. Amaç, OKB ritüellerinin hiçbir riski gerçekten ortadan kaldırmadığını göstermek. Medya bölümü de ilginç: otel odalarında bakteri avlayan programlar ve antibakteriyel ürün patlaması kaygıyı artırıyor. Columbia Üniversitesi'ndeki bir çalışmada ise antibakteriyel ve sıradan temizlik ürünü kullanan evler arasında bulaşıcı hastalıklar açısından fark bulunmamış.
Kitabın asıl pratik çekirdeği maruz bırakma ve tepki önleme (MBTÖ). Okur bir korku merdiveni kuruyor, tetikleyicilerle adım adım yüzleşiyor ve kompulsiyonu yapmıyor. MBTÖ bölümünün sonunda sık yaşanan zorluklara gerçekçi öneriler var: oturumlar 90–120 dakika sürmeli, ilerleme durduğunda bir adım geri dönülebilir. En zoru zihinsel kompulsiyonlar — kafanın içinde saymak, rahatlatıcı cümleler tekrarlamak — ve onlara karşı en iyi strateji rahatsız edici düşünceye aktif biçimde yeniden odaklanmak. Yazarlar sınırı da koyuyor: «tuvalet oturağı yalamak» gibi aşırı ya da tehlikeli adımlar önerilmiyor.
İlaçlar bölümü dengeli: çoğu kişi için ilk seçim SSRI'lar, klomipramin daha eski bir alternatif, ilaç ve MBTÖ birlikte daha iyi işleyebiliyor. Kitap ilacı ne abartıyor ne de korkutuyor, kararı hekimle vermeyi öneriyor. Bu bölümler genel bilgi için iyi, ancak ilaç adları ABD piyasasına göre verilmiş.
Zayıf yanlar: kitap 2008'de yazıldı. O zamandan beri psikiyatrik sınıflandırma değişti; örneğin biriktirme bozukluğu ayrı bir tanı olarak kabul edildi. Türkçe çeviride de yer yer tuhaf ifadeler var. Yine de kitap OKB hakkında anlaşılır, umut veren ve pratik bir başlangıç noktası.
- Her bölümde net yapı, ikonlar ve örnek hikâyeler
- Doldurmak için formlar ve çalışma sayfaları
- Utancı azaltan, kişiyi bozukluktan ayıran bir dil
MBTÖ'nün öncülerinden birinin kendi kendine yardım kitabı
OKB'ye karşı dört adımlı ünlü yöntem
OKB üzerine klasik klinik öyküler
Kitabın asıl pratik özü maruz bırakma ve tepki önlemedir (ERP). Okur korku merdiveni kurar, tetikleyicilerle adım adım yüzleşir ve kompulsiyonu yapmaz. ERP bölümünün sonunda sık karşılaşılan güçlüklere gerçekçi öneriler verilir: seanslar 90–120 dakika olmalı, ilerleme durduğunda bir adım geri dönülebilir. En zor olan zihinsel kompulsiyonlardır ve bunlara karşı en iyi strateji rahatsız edici düşünceye etkin biçimde yeniden odaklanmaktır.
Bir sorununuz varsa bize yazın. Yayınevi, yazar, hak sahibi ya da sadece okuyucu — fark etmez. Bu incelemede telif hakkı açısından sorunlu bir şey varsa, inceleme yazarı sitenin kurallarını ihlal etmişse, ya da sadece bir öneriniz ya da şikayetiniz varsa, hey@kitabdanevar.com adresine yazın. Meseleyi mahkemeye taşımadan, kendi aramızda çözmek istiyoruz: başvuruyu 48 saat içinde inceliyor, gerekirse incelemeyi düzeltiyor ya da tamamen kaldırıyoruz.
