Obsesif-Kompulsif Bozukluk For Dummies
Uyğundur
- Özündə və ya yaxınında OKP əlamətləri görən və nə baş verdiyini anlamaq istəyənlərə
- Terapiyaya başlamazdan əvvəl ERP və KDT-nin necə işlədiyini bilmək istəyənlərə
- OKP-li uşağı olan valideynlərə — ayrıca bölmələr var
Uyğun deyil
- Peşəkar yardımı kitabla əvəz etmək istəyənlərə — müəlliflər özləri bunun əleyhinədir
- Ən son tədqiqatları və müasir təsnifatı axtaran mütəxəssislərə
- «For Dummies» seriyasının zarafatcıl üslubunu sevməyənlərə
Müəlliflər fərqi aydın çəkməklə başlayır: gündəlik danışıqda «obsessiya» bir şeyə güclü maraqdır, beysbolçuların uğur ritualları da hamıya tanışdır. Psixi sağlamlıqda isə obsessiyalar təkrarlanan, istənməyən və narahatlıq verən düşüncələr, təsvirlər və ya istəklərdir. Kompulsiyalar isə bu narahatlığı azaltmaq üçün edilən hərəkət və rituallardır. Əsas meyar sadədir: əgər bunlar çox vaxt aparmır və həyat keyfiyyətinizi ciddi pozmursa, bu OKP deyil.
OKP-nin iki böyük problemi kimi utanc və bütün risklərdən qaçmaq istəyi göstərilir. Kitab utanc mövzusunu cəsarətlə açır: kilsədəki heykəl haqqında cinsi düşüncə və ya piyada keçidində kimisə maşınların altına itələmək təsviri kimi düşüncələr OKP-li insanları dəhşətə gətirir. Müəlliflərin cavabı rahatladıcıdır: bu düşüncələrin real əsası yoxdur, insan pis olduğu üçün yox, OKP-nin təsiri altındakı zehin onları yaratdığı üçün yaranır və belə insanların utanc doğuran bir hərəkət etməsi çox nadirdir. Kitab boyu «OKP-nin təsiri altındakı zehin» ifadəsi işlənir ki, oxucu özünü pozuntu ilə eyniləşdirməsin.
Risk mövzusunda müəlliflər qara yumordan istifadə edir: Fransa prezidenti Félix Faure, rəqqasə Isadora Duncan, Sherwood Anderson, Tennessee Williams və aktyor Vic Morrow kimi gözlənilməz şəkildə həyatını itirmiş məşhurların siyahısını verirlər. Məqsəd OKP ritualının heç bir riski həqiqətən aradan qaldırmadığını göstərməkdir. Media haqqında hissə də maraqlıdır: oteldə bakteriya ovlayan verilişlər və antibakterial məhsul bumu narahatlığı artırır. Kolumbiya Universitetinin araşdırmasında isə antibakterial və adi təmizlik məhsulları işlədən evlər arasında yoluxucu xəstəliklərdə fərq tapılmayıb.
Kitabın əsas praktik nüvəsi ekspozisiya və reaksiyanın qarşısının alınmasıdır (ERP). Oxucu qorxu pilləkəni qurur, tətikləyicilərlə addım-addım üzləşir və kompulsiyanı etmir. ERP fəslinin sonunda tez-tez rast gəlinən çətinliklərə real məsləhətlər verilir: seanslar 90–120 dəqiqə olmalıdır, irəliləyiş dayananda bir addım geri qayıtmaq olar. Ən çətin olan zehni kompulsiyalardır — başda saymaq, rahatladıcı cümlələr təkrarlamaq — və onlara qarşı ən yaxşı strategiya narahatedici düşüncəyə aktiv şəkildə yenidən fokuslanmaqdır. Müəlliflər sərhədi də qoyur: «tualet oturacağını yalamaq» kimi həddən artıq və ya təhlükəli addımlar tövsiyə olunmur.
Dərmanlar fəsli balanslıdır: əksər insanlar üçün ilk seçim SSRI-lardır, klomipramin daha köhnə alternativdir və dərmanla ERP birlikdə daha yaxşı işləyə bilər. Kitab dərmanı nə şişirdir, nə də qorxudur, qərarı həkimlə verməyi tövsiyə edir. Bu bölmələr ümumi məlumat üçün yaxşıdır, amma dərman adları ABŞ bazarına görə verilib.
Zəif cəhətlər: kitab 2008-ci ildə yazılıb. O vaxtdan bəri psixiatriya təsnifatı dəyişib və məsələn, yığma pozuntusu ayrıca diaqnoz kimi tanınıb. Türk tərcüməsində də yerlərdə qəribə ifadələr var. Buna baxmayaraq, kitab OKP haqqında anlaşıqlı, ümid verən və praktik bir başlanğıc nöqtəsidir.
- Hər fəsildə aydın struktur, ikonlar və nümunə hekayələr
- Doldurmaq üçün forma və iş vərəqləri
- Utancı azaldan, insanı pozuntudan ayıran dil
ERP-nin banilərindən birinin özünəyardım kitabı
OKP-yə qarşı dörd addımlı məşhur metod
OKP haqqında klassik klinik hekayələr
Kitabın əsas praktik nüvəsi ekspozisiya və reaksiyanın qarşısının alınmasıdır (ERP). Oxucu qorxu pilləkəni qurur, tətikləyicilərlə addım-addım üzləşir və kompulsiyanı etmir. ERP fəslinin sonunda tez-tez rast gəlinən çətinliklərə real məsləhətlər verilir: seanslar 90–120 dəqiqə olmalıdır, irəliləyiş dayananda bir addım geri qayıtmaq olar. Ən çətin olan zehni kompulsiyalardır və onlara qarşı ən yaxşı strategiya narahatedici düşüncəyə aktiv şəkildə yenidən fokuslanmaqdır.
Problem görürsünüzsə bizə yazın. Nəşriyyat, müəllif, hüquq sahibi və ya sadəcə oxucu — fərqi yoxdur. Bu icmalda təlif hüququ baxımından problemli bir şey varsa, icmal yazarı saytın qaydalarını pozubsa, yaxud sadəcə təklifiniz və ya iradınız varsa, hey@kitabdanevar.com ünvanına yazın. Məsələni məhkəməyə aparmadan, öz aramızda həll etmək istəyirik: müraciəti 48 saat ərzində araşdırır, lazım gələrsə icmalı düzəldir və ya tamamilə silirik.
