Zihnin Kendini Koruma Yolları: 101 Savunma
Uygun
- Psikoloji, psikiyatri ve psikolojik danışmanlık öğrencilerine ve uygulayıcılarına
- Psikanaliz ve Freud geleneğiyle derinlemesine ilgilenen okurlara
- Kendisinin ve çevresindekilerin «neden böyle davrandığını» anlamak isteyen, ağır metinden çekinmeyen okurlara
- Anna Freud'un «Ego ve Savunma Mekanizmaları»nı okumuş ve daha sistemli bir rehber arayanlara
Uygun değil
- Hafif, kişisel gelişim tarzı bir psikoloji kitabı bekleyenlere — metin klinik ve terminolojik açıdan yoğun
- Psikanalitik yaklaşıma şüpheyle bakan, kanıta dayalı psikoloji arayanlara
- Cinsellik ve psikopatolojiye dair açık klinik anlatımlara hassas olanlara
Blackman önsöze genç hekimlik yıllarından bir öyküyle başlıyor: hipofiz ameliyatı sonrası hormon tedavisi gören 26 yaşındaki Steve, karısıyla birlikte olabilmek için testosteron iğnesine ihtiyaç duyduğunu söylüyor, sonra da metresiyle hiçbir iğneye ihtiyacı olmadığını itiraf ediyor. Yazar yıllar sonra bu konuşmada ne olduğunu anlıyor: Steve yalan söyleme, mantıksallaştırma ve sorunu yalnızca tıbbi görme gibi savunmalar kullanıyordu. Bu açılış kitabın ruhunu gösteriyor — kuram canlı klinik anlarla açıklanıyor.
Önsözde yazar savunmaları tanımanın yalnızca terapide değil gündelik hayatta da yararlı olduğunu gösteriyor: bir gencin tehlikeyi azımsamasını fark etmek ebeveyne, rakibin büyüklenmeciliğini anlamak yöneticiye, inkâr ve mantıksallaştırmayla yüzleşmek alkol sorunu olan birinin ailesine yardım ediyor. Aynı zamanda uyarıyor: savunmalardan yanlış kişiye ya da yanlış zamanda söz etmek yarardan çok zarar getirebilir. Bu dengeli ton kitaba güven kazandırıyor.
Girişin en akılda kalan kısmı elektrik devresi benzetmesi. Savunma, duygu çok yoğunlaştığında otomatik atan bir şalter gibidir. Şizofrenide ampulün kendisi kusurludur, borderline kişilikte teller zayıftır ve küçük bir yükte bile kısa devre olur, nevrozda ise yıllar önce başka bir devreden getirilmiş, artık gereksiz bir şalter hâlâ atmaktadır. Terapistin işi devredeki sorunun türünü belirlemektir. Bu imge psikanalitik tanının karmaşık bir fikrini uzman olmayan okur için de anlaşılır kılıyor.
Birinci bölüm savunmayı kesin biçimde tanımlıyor: hoşa gitmeyen duygulanımın bileşenlerini — düşünceyi, duyumsamayı ya da ikisini birden — bilinçli farkındalıktan uzaklaştıran zihinsel işlemler. Charles Brenner'e dayanarak kaygı «hoşa gitmeyen duyumsama + kötü bir şey olacağı düşüncesi», depresif duygulanım ise «hoşa gitmeyen duyumsama + kötü bir şey olduğu düşüncesi» olarak açıklanıyor. Metinde her savunmanın yanında parantez içinde bir numara veriliyor ki okur kitabın ilerisindeki listeye başvurabilsin.
Bölümün klinik örnekleri — kocasının marihuana sakladığını keşfeden, sonra onunla «ateşli buluşmayı» tamamen unutan Bayan AB, çocukken ihmal edilmiş ve fazladan ödev verildiğinde öfkeden düşünemeyen Bay DB — savunmaların birbirine nasıl örüldüğünü gösteriyor. İlk örnekte yazar tek bir «unutma» olayında bastırma, yansıtmalı özdeşim, saldırganla özdeşim ve yer değiştirme buluyor. Bu hem büyüleyici hem de zaman zaman aşırı yorum gibi görünebiliyor.
Kitabın dili ağır: terminolojik yoğunluk, çok sayıda atıf ve Türkçe çeviride kelimesi kelimesine ifadeler («hoşa gitmeyen duygulanım» gibi) okumayı yavaşlatıyor. Kitap uzman için bir başvuru kaynağı olarak değerli; geniş okur için ise parça parça, ihtiyaç duyulan savunmayı arayıp okumak daha uygun.
- Her savunmaya numara verilmiş, metinde çapraz atıfla kolayca bulunuyor
- Kuram gerçek klinik vakalarla (Steve, Bayan AB, Bay DB) açıklanıyor
- Elektrik devresi benzetmesi karmaşık tanısal ayrımları sadeleştiriyor
- Terminolojik yoğunluk ve birebir çeviri okumayı ağırlaştırıyor
Psikolojiye daha geniş, ders kitabı türünde bir giriş — sitemizde incelemesi var
Bir başka savunma biçimine — disosiyasyona — klinik ve pratik bir yaklaşım — sitemizde incelemesi var
Okunan kısmın sonunda klinik örnekler verilir: kocasının esrar sakladığını keşfeden, sonra onunla «romantik buluşmasını» tamamen unutan Bayan AB ve çocuklukta ihmal edilmiş, ek görev verildiğinde öfkeden düşünemeyen Bay DB. Yazar tek bir «unutma» olayında bastırma, yansıtmalı özdeşim, saldırganla özdeşleşme ve yer değiştirmeyi bulur.
Bir sorununuz varsa bize yazın. Yayınevi, yazar, hak sahibi ya da sadece okuyucu — fark etmez. Bu incelemede telif hakkı açısından sorunlu bir şey varsa, inceleme yazarı sitenin kurallarını ihlal etmişse, ya da sadece bir öneriniz ya da şikayetiniz varsa, hey@kitabdanevar.com adresine yazın. Meseleyi mahkemeye taşımadan, kendi aramızda çözmek istiyoruz: başvuruyu 48 saat içinde inceliyor, gerekirse incelemeyi düzeltiyor ya da tamamen kaldırıyoruz.
